Zamknij

Jak dbać o kręgosłup ucznia? Porady fizjoterapeutki

06.09.2021
Aktualizacja: 14.10.2021 23:43
Ból pleców u dziecka
fot. Shutterstock

Twoje dziecko spędza długie godziny przy biurku? Często uczy się przed komputerem i coraz częściej narzeka na ból pleców? Fizjoterapeutka Karolina Goławska radzi, jak dbać o kręgosłup ucznia. Sprawdź, co mogą zrobić rodzice, by zapewnić dziecku odpowiednie miejsce do pracy i odpowiednią porcję ruchu. 

  1. Jak dbać o kręgosłup? Częste przerwy i odpowiednie stanowisko pracy
  2. Jak dbać o kręgosłup? Aktywność fizyczna to podstawa

Sprawność fizyczna najmłodszych po pandemii znacząco się zmniejszyła – na co wskazują zarówno badania, jak i bezpośrednie doświadczenia z młodszymi pacjentami, zgłaszającymi się z problemami bólowymi kręgosłupa czy wadami postawy. Zdaniem fizjoterapeutki Karoliny Goławskiej aktywność fizyczna jest dziś ważniejsza niż kiedykolwiek – szczególnie dla dzieci.

- Jeśli sytuacja pandemiczna zmusi dzieci do zajęć przed komputerem, to my jako rodzice powinniśmy zachować szczególną czujność, a także zadbać o odpowiednie miejsce do nauki dla dziecka: ergonomiczne stanowisko, które pozwoli zminimalizować  skutki wielogodzinnego przesiadywania przed ekranem komputera – podkreśla fizjoterapeutka z kliniki Carolina Medical Center.

Jak dbać o kręgosłup? Częste przerwy i odpowiednie stanowisko pracy

Podczas pandemii dzieci zdecydowanie ograniczyły swoją aktywność fizyczną, a ona jest przecież niezbędna do prawidłowego rozwoju kości, mięśni i stawów. Stymuluje rozwój układu krążeniowo-oddechowego, pomaga utrzymać prawidłową masę ciała. Aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia wad postawy i jest najlepszym lekiem, którego nic nie jest w stanie zastąpić – tłumaczy Karolina Goławska.

Fizjoterapeutka zwraca uwagę, że ludzki organizm przystosowany jest do ruchu. W pozycji siedzącej najbardziej obciążony jest kręgosłup. Zbyt częste przebywanie w pozycji siedzącej wiąże się u dzieci i młodzieży ze zwiększoną otyłością, mniejszą sprawnością fizyczną, krótszym snem. W tej sytuacji każda aktywność ma znaczenie, nawet ta wykonywana w pomieszczeniu.

- Dzieci powinny jak najmniej czasu spędzać w pozycji siedzącej, jak najczęściej robić przerwy i spędzać je aktywnie. Zalecana jest zmiana pozycji np. co 40 min. W tym czasie warto pospacerować lub wykonać kilka prostych ćwiczeń angażujących stawy, np. krążenia barków, bioder czy szyi, kilka skłonów i wyprostów w kręgosłupie, rozciąganie zginaczy stawów biodrowych, a także ćwiczenia oddechowe, które zaktywizują bierną podczas siedzenia przeponę – wyjaśnia ekspertka.

Dla zdrowia kręgosłupa ucznia bardzo ważne jest również ergonomiczne miejsce do nauki w domu.

- Najważniejszym celem ergonomicznego stanowiska pracy dziecka powinno być zapewnienie równomiernego rozłożenia obciążenia mięśni stabilizujących – wyjaśnia fizjoterapeutka.

Wysokość krzesła i blatu powinny być dostosowane do wzrostu – tak, aby zapewnić wysokość stanowiska pracy na poziomie wzroku dziecka.

- Zapewnijmy wysokie oparcie krzesła, ponieważ kręgosłup dziecka powinien być podparty na całej długości, w szczególności – w odcinku lędźwiowym (niekiedy stosuje się tu specjalne poduszki). Podczas siedzenia pośladki powinny być dociśnięte do końca fotela, kolana ustawione na wysokości bioder, stopy oparte na podłożu i ustawione równolegle do siebie, a przedramiona oparte na podłokietnikach – tłumaczy Karolina Goławska.

Alternatywą dla krzesła jest siedzenie aktywne, np. na piłce fitness.

- Piłka ''wymusza'' siedzenie na guzach kulszowych, co pobudza mięśnie głębokie i zmusza do aktywności zmysł równowagi. Kręgosłup lubi ruch, dlatego taka forma siedzenia będzie korzystna – mówi fizjoterapeutka. Najważniejsze jest dobranie odpowiedniej wielkości piłki: musi być na tyle duża, by kolana znajdowały się na wysokości bioder, ale nigdy powyżej ich linii.

Na piłce nie można natomiast siedzieć zbyt długo (maksymalnie – 2 godziny), ponieważ brak podparcia dla kręgosłupa może doprowadzić do przeciążeń mięśni. Jest to jednak ciekawa alternatywa, którą najmłodsi mogą stosować naprzemiennie z siedzeniem na krześle.

Jak dbać o kręgosłup? Aktywność fizyczna to podstawa

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) rekomenduje, aby dzieci i młodzież w wieku od 5 do 17 lat przynajmniej przez 60 minut każdego dnia wykonywały ćwiczenia o umiarkowanej lub dużej intensywności, głównie aerobowe, jak skakanie, bieganie, chodzenie. Dodatkowo, co najmniej trzy razy w tygodniu zalecane są ćwiczenia aerobowe o dużej intensywności, wzmacniające mięśnie i kości. Warto więc zapisać dziecko na dodatkowe zajęcia sportowe.

- Każdy ruch niesie mnóstwo korzyści: czy to pływanie, bieganie, sztuki walki czy sporty zespołowe. Zasada jest jedna: nigdy nie zmuszajmy dziecka do określonej aktywności fizycznej. Pozwalajmy, by testowało różne aktywności sportowe i wybrało te, które najbardziej mu odpowiadają. Najważniejsze, by zajęcia sprawiały przyjemność, wówczas będzie w nich chętnie uczestniczyło – przekonuje fizjoterapeutka.

Podkreśla, że gdy dziecko nie wykazuje chęci do aktywności sportowej, są sposoby, by to zmienić.

- Próbujmy zachęcać małymi krokami: zaaranżujmy aktywny rodzinny weekend na rowerach, zaproponujmy dłuższy spacer z psem do lasu, wyjdźmy z autobusu o jeden — dwa przystanki wcześniej i idźmy z dzieckiem na spacer. Pokazujmy własnym przykładem, że jesteśmy aktywni, a dzieci będą starały się nas naśladować – tłumaczy Karolina Goławska.

Ekspertka podkreśla, że gdy tylko rodziców zaniepokoi jakiś aspekt aktywności ruchowej dziecka, np. koordynacja ruchowa czy przyjmowana postawa ciała, warto zgłosić się do fizjoterapeuty.

- Wczesne wychwycenie złych wzorców ruchowych i zaburzeń napięć mięśniowych pozwoli zniwelować ryzyko rozwoju wad postawy i dolegliwości bólowych u dziecka. Specjalista może wówczas skierować dziecko na rehabilitację – zabiegi fizjoterapeutyczne stosuje się u dzieci już od pierwszych dni życia – podsumowuje Goławska.

ZOBACZ TAKŻE:

Źródło: PAP/Joanna Morga