Endoproteza kolana: wskazania do zabiegu, przebieg, rehabilitacja

10.09.2019
Aktualizacja: 10.09.2019 14:07
Endoproteza kolana

Endoproteza kolana wszczepiana jest wtedy, gdy naturalne struktury stawu kolanowego zużyją się lub ulegną zniszczeniu w wyniku powikłań po urazie. Zabieg jest bezbolesny, ale rehabilitacja trwa kilka miesięcy.

Wszczepienie endoprotezy kolana to standardowa procedura zalecana osobom z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi kolana lub po skomplikowanych urazach kolanach. Zabieg przeważnie wykonywany jest u osób, u których efektów nie przyniosły rehabilitacja i farmakoterapia. Dowiedz się więcej na ten temat.

Endoproteza kolana – wskazania do zabiegu

Endoproteza stawu kolanowego składa się z dwóch metalowych elementów: zastępującego część kości udowej i przylegającego do kości piszczelowej oraz wkładki łączącej z tworzywa sztucznego. Implanty wykonane są z materiałów obojętnych dla organizmu. Endoproteza mocowana jest do kości za pomocą cementu chirurgicznego.

Najczęstsze przyczyny wymiany stawu kolanowego to:

  • pierwotna i wtórna choroba zwyrodnieniowa,
  • silne dolegliwości bólowe po złamaniach,
  • uszkodzenia wynikające z wrodzonych zniekształceń stawu,
  • guzy kości.

Decyzja o wymianie stawu kolanowego podejmowana jest przeważnie po nasileniu dolegliwości bólowych, ograniczeniu zdolności do wykonywania codziennych czynności (np. chodzenie po schodach), zniekształceniu kończyny z powodu postępującego zwyrodnienia.

Endoproteza kolana – przygotowanie do zabiegu

Przygotowanie do zabiegu wszczepienia endoprotezy kolana może rozpocząć się na długo przed operacją. W razie otyłości lub nadwagi zaleca się bowiem zredukowanie masy ciała, żeby uniknąć niepotrzebnych przeciążeń protezy. Pozwoli to dłużej zachować jej funkcje.

Ponieważ zabieg wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego wiąże się z ryzykiem krwotoku, często zalecane jest zabezpieczenie krwi własnej na taką okoliczność. W tym celu na miesiąc przed zabiegiem należy udać się do Centrum Krwiodawstwa ze skierowaniem od lekarza.

Przygotowanie do zabiegu polega również na przedoperacyjnej rehabilitacji, polegającej zarówno na wzmocnieniu mięśni obu dolnych kończyn, jak i górnych partii ciała, co przyda się podczas korzystania z kuli ortopedycznej lub balkonika.

Endoproteza stawu kolanowego

Fot. Shutterstock

Konieczna jest konsultacja stomatologiczna w celu usunięcia ubytków, ponieważ chorobotwórcze bakterie mogą przedostać się do kości przez krew i zniweczyć trud włożony w leczenie.

Na ok. dziesięciu dni przed operacją konieczne jest odstawienie leków rozrzedzających krew.

Przed kwalifikacją ortopedyczną wykonywana jest kwalifikacja internistyczna, m.in. RTG klatki piersiowej, EKG serca oraz badania laboratoryjne: morfologia krwi z CRP i OB, badanie ogólne moczu, wymaz z gardła.

Endoproteza kolana – przebieg zabiegu i rehabilitacja

Pacjent zostaje przyjęty do szpitala na dzień przed zabiegiem. Ostatnim posiłkiem przed operacją jest lekkostrawna kolacja. Znieczulenie stosowane do zabiegu wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego to znieczulenie rdzeniowe lub znieczulenie ogólne.

Zabieg trwa 2-3 godziny. Już w pierwszej dobie następuje pionizacja i nauka chodzenia o kulach. W trzeciej dobie po zabiegu usuwane są dreny. Pacjent wraca do domu w 7.-10. dobie po zabiegu.

Protokół rehabilitacji po wymianie stawu kolanowego podzielony jest na dwie fazy:

Faza maksymalnej ochrony (1-4 tydzień) – w tym czasie stosowany jest protokół PRICE (protection, rest, ice, compression, elevation), czyli: unieruchomienie, odpoczynek, schładzanie, uciskanie, unoszenie powyżej poziomu serca; trening kończyny nieoperowanej i górnych partii ciała; terapia manualna; stretching.

Faza umiarkowanej ochrony (5-12 tydzień) – trening kończyny operowanej.

Powrót do aktywności sportowej następuje zwykle pomiędzy 36. a 48. tygodniem po zabiegu.

Zabiegowi wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego, i to w dodatku w obu kolanach, po wyborach planuje poddać się prezes PiS Jarosław Kaczyński.

Dowiedz się więcejPrezes PiS przejdzie po wyborach dwie poważne operacje

Źródło: Endoproteza stawu kolanowego, Przewodnik dla pacjenta, Szpital w Miliczu; Postępowanie rehabilitacyjne w kompleksowych zabiegach rekonstrukcyjnych, stawu kolanowego – protokół rehabilitacji, K. Gosek, J. Jaczewska, lek. med. J.M. Deszczyński, Klinika Ortopedii i Rehabilitacji II Wydział Lekarski WUM, Mazowiecki Szpital Bródnowski w Warszawie