Choroba Scheuermanna (kifoza młodzieńcza): przyczyny, objawy, leczenie

13.12.2019
Aktualizacja: 13.12.2019 16:20
Choroba Scheuermanna
fot. Shutterstock

Choroba Scheuermanna to najczęstsza przyczyna patologicznej kifozy u nastolatków. Rozpoczyna się w wieku dojrzewania i może się pogłębiać prowadząc do problemów z poruszaniem się i silnego bólu. Objawem choroby Scheuermanna jest ból kręgosłupa, nasilający się podczas stania, uczucie sztywności. Dowiedz się, jak rozpoznać chorobę Scheuermanna u swojego dziecka i jak ją leczyć. 

Choroba Scheuermanna, inaczej kifoza młodzieńcza (łac. kyphosis dorsalis iuvenilis) to najczęstsza przyczyna hiperkifozy u nastolatków. To choroba powstająca na skutek klinowacenia trzonów kręgowych na podłożu uszkodzenia płytek granicznych. 

Choroba Scheuermanna rozwija się w okresie dojrzewania. Początkowo zmiany występują w dolnym odcinku piersiowym i górnym lędźwiowym. Polega na tym, że w okresie przyspieszonego wzrostu kości kręgosłup rozwija się nieprawidłowo - rośnie wolniej w części przedniej niż w tylnej. Powoduje to zniekształcenie trzonów kręgowych i wygięcie kyfotyczne kręgosłupa. 

Czym jest kifoza? To naturalna krzywizna kręgosłupa, którą charakteryzuje łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę grzbietową, czyli ku tyłowi. Kifoza może być patologiczna, gdy jest pogłębiona, co znaczy, że kręgosłup jest zbyt mocno wygięty do tyłu. Patologiczna kifoza nazywana jest hiperkifozą. 

Choroba Scheuermanna: przyczyny

Dokładna przyczyna choroby Scheuermanna jest nieznana. Uważa się jednak, że jednym z czynników decydujących o rozwoju tej choroby są zaburzenia wzrostowe trzonów kręgowych. Wydaje się również, że choroba może być dziedziczona. Znaczenie mogą mieć także takie czynniki jak wzrost i waga.

Choroba Scheuermanna: objawy

Objawem choroby Scheuermanna jest nieprawidłowa postawa ciała (okrągłe plecy). Rodzice zwykle zwracają uwagę na nadmierne garbienie się dziecka i jest to przyczyna wizyty w gabinecie ortopedy. Na tym etapie choroby, oprócz skrzywienia kręgosłupa, nie zawsze występuje ból. Garbieniu się może towarzyszyć skolioza.

W miarę upływu czasu i pogłębiania się deformacji kręgosłupa ruchomość kręgosłupa zaczyna być ograniczona, a samo skrzywienie jest dobrze widoczne przy pochyleniu do przodu (test Adamsa). Dużym deformacjom towarzyszy ból klatki piersiowej lub problemy z oddychaniem związane ze zmniejszoną objętością płuc.

Choroba Scheuermanna w odcinku piersiowym zwiększa ryzyko szybszego narastania zmian zwyrodnieniowych w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, który jest nadmiernie przeciążony. Zdarza się zatem, że o przebyciu choroby Scheuermanna pacjent dowiaduje się dopiero w 3-4 dekadzie życia podczas badań diagnostycznych przeprowadzanych z powodu bólu w dolnej części pleców.

Objawy charakterystyczne dla choroby Scheuermanna:

  • sztywna, bolesna nadmierna kifoza;
  • ból kręgosłupa, który nasila się po długotrwałym siedzeniu, staniu, wysiłku fizycznym;
  • roblemy ze swobodnym prostowaniem i zgięciem kręgosłupa.

Choroba Scheuermanna: leczenie

Jeśli deformacja kręgosłupa nie jest duża, to lekarz może zalecić obserwację i wizyty kontrolne z badaniem RTG co 6-12 miesięcy. Jeśli w tym czasie deformacja będzie się pogłębiać (narastać), to lekarz może zalecić gorset korekcyjny, który ma za zadanie zapobiegać dalszemu postępowi skrzywienia.

Bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza i wprowadzenie fizjoterapii. Regularne wykonywanie odpowiednich ćwiczeń rozciągających i wzmacniających mięśnie odpowiedzialne za prawidłową postawę może zapobiec pogłębianiu się wady kręgosłupa.

Duże deformacje, a także te, które szybko postępują, wymagają leczenia operacyjnego. Wskazaniem do wykonania operacji są skrzywienia przekraczające 70 stopni.

Innym wskazaniem do operacji kręgosłupa jest uporczywy ból, którego nie da się złagodzić metodą farmakologiczną. 

Leczenie operacyjne choroby Scheuermanna polega na korekcji zagięcia kyfotycznego i usztywnieniu kręgosłupa. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.