Zamknij

Okulary do pływania chronią przed tą groźną chorobą. Okuliści ostrzegają

04.07.2022
Aktualizacja: 04.07.2022 09:40

Pełzakowe zapalenie rogówki to trudna do leczenia choroba, która lubi nawracać. Dowiedz się, jak uchronić się przed tą infekcją i na co trzeba szczególnie uważać.

Pełzakowe zapalenie rogówki - jak się uchronić?
fot. Shutterstock
  1. Pełzakowe zapalenie rogówki – co wywołuję tę chorobę?
  2. Pełzakowe zapalenie rogówki – gdzie i kiedy może dojść do zarażenia?
  3. Pełzakowe zapalenie rogówki – jakie są objawy tej choroby?
  4. Jak się diagnozuje pełzakowe zapalenie rogówki?
  5. Jak uniknąć zakażenia pełzakami?

Lubisz pływać lub nurkować w morzu, jeziorze czy basenach z chlorowaną wodą? Zawsze zakładaj dobrze przylegające okulary do pływania. Bakterie i pasożyty obecne w wodzie mogą wywołać groźne choroby oczu, np. bakteryjne zapalenie spojówek czy pełzakowe zapalenie rogówki. Tę ostatnią chorobę wywołują ameby. Okuliści alarmują, że pełzakowe zapalenie rogówki jest coraz częstsze.

Pełzakowe zapalenie rogówki – co wywołuję tę chorobę?

Pełzakowe zapalenie rogówki wywołują pełzaki należące do rodzajów Acanthamoeba. Są to organizmy wolno żyjące. Można je znaleźć m.in. w próbkach gleby, wody, powietrza, a także w urządzeniach klimatyzacyjnych, w wodzie wodociągowej, prysznicach, urządzeniach sanitarnych, basenach kąpielowych.

Ta ameba ma dwie fazy rozwojowe (cysty i trofozoity) i obie są formami inwazyjnymi dla człowieka.

Pełzakowe zapalenie rogówki – gdzie i kiedy może dojść do zarażenia?

Do zakażenia pełzakami najczęściej dochodzi w ciepłych porach roku, podczas kąpieli w różnych zbiornikach wodnych. Pasożyt ten może wnikać poprzez uszkodzoną skórę lub przypadkowo uszkodzoną rogówkę oka, np. podczas pracy w ziemi lub zabawy w piasku i wodzie.

Najistotniejszą i najczęstszą chorobą wywołaną przez pełzaki jest zapalenie rogówki oka – Acanthamoeba keratitis (AK). Liczba tego typu zakażeń w ostatnich latach rośnie. Pełzaki – zdaniem okulistów – stanowią już problem epidemiologiczny. Przyczyniają się do tego: globalne ocieplenie klimatu i wzrost populacji pacjentów z niedoborami immunologicznymi. Ryzyko zachorowania na pełzakowe zapalenie rogówki jest też większe u osób noszących soczewki, ale też choroba ta jest w tej grupie szybciej diagnozowana niż u osób nienoszących soczewek (w tej ostatniej grupie choroba często jest wykrywana w zaawansowanym stadium).

Pełzakowe zapalenie rogówki – jakie są objawy tej choroby?

Zakażenie pełzakami może wywołać m.in.:

W późnej fazie choroby w gałce ocznej pojawia się ropa, a wraz z postępem choroby powiększa się obrzęk rogówki.

Ważne!

Pełzakowe zapalenie rogówki dotyczy zazwyczaj jednego oka.

Jak się diagnozuje pełzakowe zapalenie rogówki?

Niestety diagnostyka tej choroby jest bardzo utrudniona, ponieważ infekcje rogówki mogą być spowodowane przez wirusy, grzyby czy bakterie. Objawy choroby, mimo że wywołane przez różne patogeny, mogą być podobne do siebie.

Najczęstszą metodą diagnostyczną jest posiew wymazu lub zeskrobin rogówki na podłoże agarowe NN (non nutrient agar) pokryte bakteriami.

Objawy niewidoczne dla chorego, ale widoczne dla okulisty podczas badania okulistycznego, we wczesnej fazie choroby to m.in.:

  • zapalenie rąbka rogówki,
  • nacieki okołonerwowe,
  • punktowe zapalenie rogówki,
  • nacieki pierścieniowe.

Natomiast w fazie późnej najczęściej pojawiają się m.in.:

  • zapalenie rąbka rogówki,
  • nacieki pierścieniowe,
  • zapalenie błony naczyniowej oka,
  • utrata nabłonka.

Leczenie pełzakowego zapalenia rogówki jest niezwykle trudne i długotrwałe. Bardzo często następują nawroty choroby. Dlatego lepiej tej chorobie zapobiegać niż ją leczyć.

Jak uniknąć zakażenia pełzakami?

Pełzaki występuję wszędzie, więc kontakt z nimi jest nieunikniony. Obecnie jedynym skutecznym sposobem uniknięcia zarażenia pełzakami jest zachowanie szczególnej higieny, czystości i sterylności używanych soczewek kontaktowych. Ponadto nie zaleca się stosowania soczewek podczas kąpieli zbiornikach wodnych oraz na basenach. A jeśli nie jest to możliwe (ze względu na wadę wzroku), zaleca się stosowanie okularów do pływania, dobrze przylegających do twarzy.

Nie zaleca się też brania prysznica w soczewkach kontaktowych, ani zakładania ich zaraz po nim, ponieważ pełzaki mogą się znajdować również w wodzie wodociągowej. Warto również stosować sztuczne łzy, ponieważ nie tylko nawilżają one gałkę oczną, ale są również czynnikiem odkażającym i zabezpieczającym przed zarażeniem.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: "Pełzakowe zapalenie rogówki oka – nowe zagrożenie epidemiologiczne", Edward Hadaś, Monika Derda, Katedra i Zakład Biologii i Parazytologii Lekarskiej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Problemy Higieny i Epidemiologii