Okulista czy optometrysta – do kogo z kłopotami ze wzrokiem? Odpowiada prof. Szaflik

29.01.2020
Aktualizacja: 29.01.2020 12:13
Okulista czy optometrysta – do kogo z kłopotami ze wzrokiem?
fot. Shutterstock

Zarówno okulista, jak i optometrysta pomagają w problemach ze wzrokiem. Co więc różni te specjalności i do kogo wybrać się po poradę? Wyjaśnia prof. Jerzy Szaflik, właściciel kliniki okulistycznej Centrum Mikrochirurgii Oka "Laser" w Warszawie.

Okulista to lekarz specjalista chorób oczu, absolwent studiów medycznych. Natomiast optometrysta jest specjalistą w zakresie wad wzroku i ich korekcji optycznej, który ma tytuł zawodowy magistra lub inżyniera w dziedzinie optyki okularowej bądź optometrii. Nie jest jednak lekarzem, to zawód paramedyczny. Najprościej mówiąc, to okulista zajmie się diagnozą i leczeniem schorzenia oczu lub wady wzroku, a optometrysta precyzyjnie dobierze do danej wady wzroku okulary czy soczewki kontaktowe.

Okulista – kiedy trzeba się do niego wybrać?

Do którego ze specjalistów powinniśmy się zatem wybrać z problemem ocznym? W pierwszej kolejności zazwyczaj do okulisty, którego konsultacja konieczna będzie w przypadku: bólu czy urazu oka, zapalenia spojówki, niepokojących zmian w okolicach oka, gorszego widzenia, pomimo noszenia właściwie dobranych soczewek kontaktowych czy okularów. Tylko okulista będzie też w stanie prowadzić terapię chorób okulistycznych, takich jak zaćma, jaskra, czy AMD. Jako lekarz, ma on uprawnienia do przepisywania lekarstw oraz przeprowadzania zabiegów chirurgicznych.

W zasadzie każdy (nawet niewielki!) dyskomfort związany z widzeniem powinien nas skłonić do rozważenia porady u okulisty. Choroby oczu mają to do siebie, że w pierwszej fazie dają jedynie subtelne objawy. Tak jest na przykład w przebiegu jaskry, która w początkowym stadium nie daje alarmujących symptomów, ale nieodwracalnie niszczy nerw wzrokowy. To dlatego warto regularnie (co najmniej raz na dwa lata, ale lepiej częściej, zwłaszcza po przekroczeniu 55. roku życia) odwiedzać okulistę także w celu wykonania rutynowych badań profilaktycznych. Pozwoli to na odpowiednio wczesne wykrycie i wdrożenie skutecznego leczenia wielu poważnych schorzeń okulistycznych.

Czy w problemach z oczami może pomóc lekarz rodzinny?

Warto nadmienić, że od 2015 roku konsultacja okulistyczna realizowana w ramach NFZ wymaga skierowania od lekarza pierwszego kontaktu. Ta zmiana zdecydowanie zwiększyła częstotliwość kontaktów lekarzy rodzinnych z pacjentami okulistycznymi. Część takich wizyt to przypadki nagłe, takie jak uraz gałki ocznej czy podejrzenie odwarstwienia siatkówki, które oczywiście natychmiast kierowane są do okulisty. Niemniej, do lekarzy rodzinnych częściej trafiają też pacjenci z zapaleniem spojówki czy chorobami typu jęczmień lub gradówka. Te mogą być rozpoznawane i leczone w warunkach gabinetu lekarza pierwszego kontaktu. O ile zadecyduje on, że poradzi sobie z prowadzeniem danego przypadku samodzielnie.

Kiedy należy iść do optometrysty?

A kiedy możemy wybrać się do optometrysty z pominięciem konsultacji okulistycznej? Przede wszystkim, gdy nie jesteśmy zadowoleni z noszonych okularów, czy soczewek kontaktowych. Jeśli widzimy słabiej, często boli nas głowa, bądź praca przy komputerze staje się coraz bardziej męcząca – warto udać się do optometrysty, który dokładnie zbada wzrok i może zadecydować o zmianie korekcji optycznej naszej wady. Wiele dolegliwości związanych z układem wzrokowym jest bowiem przede wszystkim spowodowanych nieskorygowanym lub niepoprawnie skorygowanym błędem refrakcji. Jeśli jednak okaże się, że pomoc optometrysty jest niewystarczająca, wizyta u okulisty będzie nieodzowna.

Prof. Jerzy Szaflik jest właścicielem kliniki okulistycznej Centrum Mikrochirurgii Oka "Laser" w Warszawie.