Nie zwlekaj z leczeniem zaćmy – radzi prof. Jerzy Szaflik

28.08.2019
Aktualizacja: 28.08.2019 16:00
Zaćma (katarakta) - metody leczenia wg. prof. Jerzego Szaflika

Nie bagatelizuj pierwszych objawów pogarszania się wzroku. Jeśli masz wrażenie, że widzisz nieostro i jakby przez mgłę, natychmiast udaj się do okulisty. To może być zaćma, najczęstsza przyczyna utraty wzroku na świecie. Prof. Jerzy Szaflik, założyciel Centrum Mikrochirurgii Oka „Laser” w Warszawie, podkreśla, że chorobę najskuteczniej leczy się w początkowym stadium.

Zaćma – co to za schorzenie?

Zaćma, inaczej katarakta, to choroba polegająca na zmętnieniu soczewki znajdującej się w środku oka. Zamglona soczewka blokuje dostęp światła do siatkówki, co uniemożliwia ostre widzenie, dając efekt „widzenia przez mleczną szybę”. Choroba rozwija się zazwyczaj powoli i bezboleśnie, dlatego łatwo przegapić jej wczesne objawy albo przyzwyczaić się do stopniowo coraz słabszego widzenia. Tylko regularne wizyty u okulisty są gwarancją odpowiednio szybkiej diagnozy zaćmy.

Zaćma — jak ją rozpoznać?

Każdy z poniższych objawów powinien być sygnałem do wizyty u okulisty:

  • nieostre widzenie „jak przez mgłę”, „jak przez mleczną szybę”,
  • częste wrażenie oślepienia, olśnienia przez światło, „aureola” wokół źródeł światła,
  • postrzeganie kolorów jako wyblakniętych lub zaciemnionych, mało kontrastowych,
  • podwójne widzenie,
  • słabe widzenie po zmroku,
  • problemy w ocenie odległości,
  • trudności w czytaniu,
  • inne zaburzenia wzroku jak soczewkowa krótkowzroczność lub dalekowzroczność.

Zaćma — kto jest najbardziej na nią narażony?

Mętnienie soczewki to jeden z objawów starzenia się organizmu, ale zaćmę może spowodować także wiele innych czynników, np. uraz oka, stan zapalny czy cukrzyca. Istnieje także zaćma wrodzona.

Najczęściej jednak występuje zaćma starcza, która rozwija się u większości osób po 70. roku życia. Ten proces rozpoczyna się jednak wcześniej, dlatego zaćma może wystąpić już u osób po pięćdziesiątce, a nawet młodszych. Choroba jest bardzo powszechna i stanowi najczęstszą przyczynę utraty wzroku na świecie! W Polsce na zaćmę cierpi co najmniej 800 tys. osób. Częściej są to kobiety.

Kiedy konieczna jest operacja zaćmy?

Leczenie operacyjne zaćmy należy wykonać, kiedy zmętnienie powoduje ograniczenie ostrości wzroku w oku gorzej widzącym utrudniające normalne funkcjonowanie. Jeśli będziesz zwlekać z jego wdrożeniem, wzrośnie ryzyko powikłań, a rekonwalescencja będzie dłuższa i trudniejsza. Zaćmę operuje się poprzez wymianę zmętniałej soczewki na sztuczną. 

Chirurgiczne usunięcie pozostaje jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy, przy czym trzeba podkreślić, że zaćma nie musi dojrzeć, by ją usunąć.

Prof. Jerzy Szaflik

Usuwanie zaćmy ultradźwiękami

Obecnie standardowym zabiegiem jest rozbicie twardych mas zmętniałej soczewki ultradźwiękami, czyli tzw. fakoemulsyfikacja. Następnie takie zmętniałe fragmenty odsysa się z oka, a do torebki soczewki wprowadza się odpowiednio dobraną soczewkę sztuczną.
To bezpieczny i nowoczesny zabieg, ale niepozbawiony niewielkiego ryzyka. Im zaćma bardziej zaawansowana, a zmętniała soczewka twardsza, tym dłużej musimy korzystać z ultradźwięków. Zwiększa to temperaturę we wnętrzu oka, co jest niekorzystne zwłaszcza dla wyjątkowo wrażliwych komórek śródbłonka rogówki. W bardzo rzadkich przypadkach może to spowodować uszkodzenie rogówki, a nawet konieczność jej przeszczepienia.

Usuwanie zaćmy laserem

Najnowocześniejszą i bardziej bezpieczną metodą usunięcia zaćmy jest operacja z użyciem tzw. lasera femtosekundowego. Obecnie dostępna jest ona jedynie w kilku ośrodkach w Polsce, w tym w CMO „Laser”. Dokładnie zaprogramowany laser zastępuje tu skalpel i rękę chirurga, wykonując nacięcia z dokładnością do dziesiątych części milimetra. Co więcej, generowane przez niego impulsy są ultrakrótkie, więc w zasadzie nie powodują zmiany temperatury we wnętrzu oka.

Umożliwia to rozbicie zmętniałych tkanek soczewki bez ryzyka uszkodzenia rogówki. To szczególnie ważne w przypadku osób z rogówką w nie najlepszym stanie, dla których fakoemulsyfikacja stanowi zabieg obarczony większym ryzykiem.

Prof. Jerzy Szaflik

Zaćma a nowa soczewka — jaka jest najlepsza?

Duże znaczenie ma także to, jaka soczewka zostanie ci wszczepiona w miejsce starej, zmętniałej. Nowoczesne soczewki potrafią bowiem bardzo wiele.

Stosujemy soczewki umożliwiające korekcję nadwzroczności, krótkowzroczności czy astygmatyzmu. Przy okazji operacji zaćmy możemy zatem pozbyć się też wady wzroku i okularów. A oprócz soczewek jednoogniskowych, które pozwalają dobrze widzieć albo do dali, albo do bliży, dostępne są też wieloogniskowe, mające możliwość pseudoakomodacji. Dzięki nim pacjent może widzieć dobrze zarówno z daleka, jak i z bliska, i nie musi już używać okularów.

Wybór soczewki zawsze poprzedzamy badaniami okulistycznymi i wywiadem z pacjentem. Pytamy o tryb życia, czy rodzaj wykonywanej pracy, by jak najlepiej dobrać soczewkę dla danej osoby.

Prof. Jerzy Szaflik jest właścicielem specjalizującego się w takich operacjach Centrum Mikrochirurgii Oka "Laser" w Warszawie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.