Na czym polega korekcja krótkowzroczności metodą SMILE? Wyjaśnia prof. Jerzy Szaflik

23.08.2019
Aktualizacja: 23.08.2019 13:06
Laserowa korekcja krótkowzroczności - metoda SMILE

Według WHO do 2025 roku aż 2,5 miliarda osób na świecie będzie krótkowzroczna, a do 2050 roku liczba ta wzrośnie do 5,7 miliarda. To prawdziwa epidemia, za którą okulistyka jednak nadąża, proponując coraz bardziej zaawansowane metody leczenia. Na czym polega metoda SMILE, jedna z najnowocześniejszych metod laserowej korekcji krótkowzroczności? 

Krótkowzroczność coraz powszechniejsza

Dlaczego liczba krótkowidzów rośnie w tak szybkim tempie? Powodem jest współczesny, „cyfrowy” styl życia. Oczywiście wśród przyczyn krótkowzroczności wyróżnia się także inne czynniki (np. dziedziczenie), jednak w związku z tym, że od lat 50. XX wieku liczba przypadków krótkowzroczności znacznie i systematycznie wzrasta, uważa się, że w jej powstawaniu prym wiodą czynniki środowiskowe. Okuliści stworzyli nawet terminy: „syndrom widzenia komputerowego” czy „cyfrowe zmęczenie wzroku”, oddające szkodliwość współczesnego stylu życia dla naszych oczu. Za główną przyczynę krótkowzroczności uważa się bowiem powszechną pracę wzrokową z bliska, na przykład czytanie, pisanie i pracę na komputerze, gdy w wyniku nadmiernego „przeciążania” oczu dochodzi do kompensacyjnego wydłużania gałki ocznej.

Laserowa korekcja wzroku — to rewolucja w okulistyce

W związku z epidemią krótkowzroczności, okuliści rozpoczęli poszukiwania metod trwałej korekcji wad wzroku. W 1989 roku nastąpił przełom – zaczęto w tym celu używać lasera. Istotą laserowej korekcji wzroku jest takie wymodelowanie rogówki oka (w przypadku krótkowzroczności – spłaszczenie), by przywrócić zdolność oka do prawidłowego ogniskowania promieni światła w siatkówce.

Początkowo w laserowej korekcji wad wzroku stosowano jedynie tzw. metody powierzchowne, polegające na precyzyjnym usuwaniu laserem zewnętrznych warstw rogówki. Wymaga to uprzedniego usunięcia nabłonka, którego ochronną rolę – do czasu wygojenia – przejmuje soczewka opatrunkowa. Metody powierzchowne niosą ze sobą konieczność kilkudniowej rekonwalescencji, a wzrok stabilizuje się zazwyczaj w okresie 1-3 miesięcy.

Dopiero później chirurgia refrakcyjna (operująca wady wzroku) opracowała tzw. metody głębokie. Zabieg tą metodą polega na płaszczyznowym rozwarstwieniu rogówki z użyciem trepanu, a ostatnio również lasera femtosekundowego. Modelowanie rogówki wykonuje się laserem excimerowym w warstwie wewnętrznej rozwarstwionej rogówki. W tej metodzie nie jest potrzebne usunięcie nabłonka ani powierzchownych warstw rogówki, nie zawsze też konieczne jest założenie soczewki opatrunkowej. Przekłada się to na wyraźnie większy komfort pacjenta w okresie pooperacyjnym i szybszą stabilizację widzenia.

Laserowa korekcja krótkowzroczności — na czym polega metoda SMILE?

Jednak wymienione wyżej metody są wciąż udoskonalane. Jedną z najnowszych, a jednocześnie dobrze już przebadaną i stosowaną w wielu ośrodkach na świecie, jest metoda SMILE. Wykonano nią już 1,5 miliona zabiegów.
Na czym polega ta metoda? Istotą zabiegu jest wycięcie laserem mikrosoczewki wewnątrz rogówki, wykonywane ultra szybkim i precyzyjnym laserem femtosekundowym. Następnie wspomnianą mikrosoczewkę usuwa się poprzez nacięcie o długości 2,5-4 mm. Nazwa zabiegu odwołuje się do łukowatego kształtu tego właśnie nacięcia, ale rozwija się ją też od angielskiego SMall Incision Lenticule Extraction, co  tłumaczy się jako ekstrakcja soczewki małym nacięciem.

Czy metoda SMILE jest bezpieczna?

Zabieg laserowej korekcji krótkowzroczności wykonywany metodą SMILE jest w pełni bezpieczny, co znalazło odbicie w dopuszczeniu do użytku przez znaną z rygorystyczności amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Laser femtosekundowy wyposażony jest w system przerywający jego pracę w momencie wykrycia ruchu gałki ocznej, a sam proces wycinania soczewki trwa jedynie około 30 sekund. Metoda ta jest stosowana już od ponad 10 lat przez ponad 1 000 chirurgów na całym świecie. W Polsce jest w użyciu od 2012 roku. Zapewnia również krótszy okres gojenia niż w przypadku innych metod laserowej korekcji wzroku.

Co istotne, ta metoda zapewnia szybką rekonwalescencję i jest najbardziej komfortowa dla pacjenta. Ostrość wzroku odzyskuje się już następnego dnia po zabiegu. Laser femtosekundowy jest tak precyzyjny, że można nim wytworzyć wyjątkowo cienką mikrosoczewkę. Metoda pozwala korygować duże wady wzroku, nawet do -10 dioptrii. To wartości niedostępne dla innych metod korekcji.

Nagroda Nobla dla laserowej korekcji krótkowzroczności

Metoda SMILE została doceniona przez środowisko naukowe – zastosowana w niej technologia otrzymała Nagrodę Nobla. W październiku 2018 Nagrodami Nobla z fizyki uhonorowano twórców przełomowych wynalazków z dziedziny laserów, w tym „metody generowania bardzo intensywnych i ultrakrótkich impulsów optycznych” (CPA) zastosowanej w SMILE. Umożliwia ona wzmacnianie ultrakrótkich impulsów optycznych, co zrewolucjonizowało fizykę laserową, a wraz z nią między innymi chirurgię. Dzięki CPA można bowiem używać laserów do bardzo precyzyjnego cięcia czy wnikania w głąb tkanki, co pozwala wykonywać niezwykle trudne i skomplikowane zabiegi i operacje – w tym oczu.

Metoda SMILE — kto może poddać się operacji wzroku tą metodą?

Metodą SMILE koryguje się krótkowzroczność do -10 dioptrii i astygmatyzm krótkowzroczny do -2 dioptrii. Do zabiegu kwalifikują się osoby dorosłe, najczęściej po 20. roku życia, ze stabilną wadą wzroku przez co najmniej rok poprzedzający zabieg. A co z osobami cierpiącymi na dalekowzroczność? W tym przypadku można zastosować alternatywną metodę EBK.

Metoda EBK to najnowsza z metod powierzchniowych, wprowadzona do użytku w 2013 roku. Wprawdzie usuwa się tu nabłonek, ale z użyciem specjalnego narzędzia, co zapewnia jego bardzo szybką regenerację. Tą metodą można korygować także nadwzroczność. Pamiętajmy jednak, że ostateczna decyzja w kwestii wyboru metody korekcji należy do okulisty. To on dobierze najodpowiedniejszą dla Twojego przypadku metodę.

Od redakcji: Prof. Jerzy Szaflik jest pionierem laserowych korekcji wad wzroku w Polsce.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.