Laseroterapia siatkówki – na czym polega ten zabieg?

28.04.2020
Aktualizacja: 29.04.2020 13:31
Laseroterapia siatkówki – na czym polega ten zabieg?
fot. Shutterstock

Kiedy wykonuje się zabieg laseroterapii siatkówki? Jak wygląda zabieg? Kto nie kwalifikuje się do zabiegu laseroterapii siatkówki? Jakie są możliwe powikłania po zabiegu?

Laseroterapia siatkówki to inaczej fotokoagulacja laserowa. Zabieg ten wykonywany jest w leczeniu różnych schorzeń siatkówki, takich jak:

  • retinopatia cukrzycowa,
  • choroby zatorowo-zakrzepowe naczyń siatkówki,
  • uszkodzenia siatkówki obwodowej (przedarcia, otwory czy degeneracje siatkówki, zagrażające jej odwarstwieniem).

Laseroterapia siatkówki polega na wykorzystaniu wybitnie spójnej wiązki światła o określonej długości fali i zogniskowaniu jej właśnie na siatkówce oka. Celem jest uzyskanie odpowiedniego efektu leczniczego. Najczęściej wykorzystywane są lasery o długości fal 532 (laser zielony), 577 (laser żółty) i 820 (laser czerwony) nanometrów.

Laseroterapia siatkówki – jak wygląda zabieg ?

Wskazania do zastosowania leczenia laserem są praktycznie zawsze pilne, a ich wykonanie niejednokrotnie ratuje wzrok pacjenta. Jak przy każdym zabiegu, mogą wystąpić działania niepożądane i powikłania, dlatego zawsze przed jego wykonaniem lekarz omawia z pacjentem wszystkie "za i przeciw" i uzyskuje jego zgodę na przeprowadzenie tej procedury.

Zabieg laseroterapii siatkówki zaczyna się od znieczulenia kroplami powierzchni oka i założenia specjalnej soczewki ogniskującej promienie lasera. Źródło światła lasera połączone jest z lampą szczelinową, co umożliwia lekarzowi stały podgląd dna oka w czasie zabiegu. Głowa pacjenta jest oparta na podpórce lampy szczelinowej, co pozwala na stabilizację, a dzięki znieczuleniu i założonej soczewce – wiązka lasera trafia dokładnie tam, gdzie planowano.

Wynikiem działania impulsu laserowego jest efekt termiczny, a więc kontrolowane podgrzanie tkanki w celu zrobienia blizny. Niszczona jest w ten sposób chora siatkówka, aby jej zdrowa część mogła lepiej funkcjonować lub wytwarzana jest bariera na granicy zdrowej i chorej tkanki. W tym celu wykorzystuje się wiązkę ciągłą lasera, która jest stosowania w przypadkach takich, jak: uszkodzenia siatkówki obwodowej, retinopatia cukrzycowa czy choroby zatorowo-zakrzepowe naczyń siatkówki.

Obecnie niektóre lasery posiadają funkcję mikropulsów. Pojedynczy puls laserowy dzielony jest na dużo krótszy, dzięki czemu nie dochodzi do efektu termicznego, a raczej do stymulacji procesów naprawczych tkanki (np. wchłaniania płynu w obrzęku centralnej siatkówki). Lasery mikropulsowe stosuje się w leczeniu m.in. centralnej retinopatii surowiczej, obrzęku plamki w przebiegu cukrzycy czy zakrzepu naczyń siatkówki, a także w niektórych przypadkach zwyrodnienia plamki.

Po zabiegu należy często nawilżać oko przez kilka dni i unikać jego pocierania, zwłaszcza do godziny po zabiegu, kiedy jest znieczulone.

Laseroterapia siatkówki – jakie są możliwe powikłania?

Najczęstsze powikłania po zabiegu laseroterapii siatkówki to:

  • drobne otarcia rogówki,
  • oparzenie tkanek oka (ale to zdarza się bardzoi rzadko, gdyż do zabiegu używana jest najmniejsza skuteczna moc lasera),
  • nadmierne bliznowacenie, które najczęściej nie ma wpływu na jakość widzenia.

Zabiegi laserowe często wykonywane są w kilku seriach, w określonych odstępach czasu właśnie po to, aby mieć kontrolę nad tworzonymi obszarami bliznowacenia, ale też dlatego, że u źródła zmian w siatkówce leżą przewlekłe choroby, takie jak cukrzyca, która powoduje ciągle nowe uszkodzenia siatkówki.

Przeciwwskazania do laseroterapii siatkówki

Przeciwwskazania do wykonania zabiegu laseroterapii siatkówki są względne. Pierwszym i najważniejszym jest brak zgody i współpracy ze strony pacjenta. Czasowym przeciwwskazaniem mogą być choroby zapalne powierzchni oka czy urazy rogówki. Zabiegu nie można przeprowadzić także przy nieprzeziernych ośrodkach optycznych (bielmo rogówki, zaawansowana zaćma, wylew krwi do ciała szklistego), ponieważ uniemożliwiają przejście wiązki laserowej i jej dokładne zogniskowanie w chorym miejscu.

Dr n. med. Małgorzata Zaraś jest specjalistą chorób oczu. Zajmuje się głównie leczeniem i diagnostyką pacjentów ze zwyrodnieniem plamki żółtej związanym z wiekiem oraz laseroterapią siatkówki. Wykonuje zarówno podstawowe jak i specjalistyczne badania okulistyczne oraz kwalifikuje do operacji zaćmy. Jest Kierownikiem Poradni Zaawansowanej Okulistyki w Centrum Medycznym CMP. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.