Zamknij

Kichasz po spojrzeniu na słońce? Być może masz zespół ACHOO

14.07.2021
Aktualizacja: 14.10.2021 21:24
Zespół ACHOO: na czym polega, przyczyny
fot. Shutterstock

Co czwarta osoba na świecie kicha pod wpływem światła słonecznego. Dlaczego się tak dzieje? Dowiedz się, czym jest zespół ACHOO, jakie są jego przyczyny i czy bywa on niebezpieczny.

  1. Zespół ACHOO (Apsik) – na czym polega?
  2. Zespół ACHOO – czy się go leczy?

Czy zdarza Ci się zacząć kichać, gdy wyjdziesz na zewnątrz i spojrzysz na słońce? Jak wynika ze statystyk, zdarza się to co czwartej osobie na świecie. Być może – tak jak one – masz zespół ACHOO (ang. ACHOO syndrome, w języku polskim jest też stosowana nazwa Autosomalny Posłoneczny Syndrom Intensywnego Kichania, czyli APSIK), który polega na odruchowym kichaniu po nagłej ekspozycji oczu na światło, najczęściej słoneczne. To mogą być pojedyncze kichnięcie lub cała seria kichnięć (rekordzista kichał na słońcu 43 razy podczas jednego napadu!).

Co ciekawe ten zespół jest dziedziczony (autosomalnie dominująco). Czyli jeśli jedno z rodziców kicha pod wpływem słońca, jest 50 proc. szansy, że jego dziecko również będzie to robić.  Chociaż istnieją opracowania, które sugerują, że ten odruch może być nabywalny.

Kichanie na słońce (a raczej pod wpływem słońca) jako pierwszy opisał Arystoteles (niektóre źródła podają, że jego uczeń), zadając pytanie: "Dlaczego ciepło słoneczne powoduje kichanie, a ciepło ognia już nie?".  Podszedł on do tego tematu filozoficznie, natomiast naukowo jako pierwszy próbował zbadać ten problem w latach 50. XX wieku francuski okulista o nazwisku Sedan, który odkrył, że niektórzy jego pacjenci zaczynali kichać, kiedy stosował oftalmoskop podczas  badania siatkówki oka. Odkrył on, że pacjenci kichają tylko bezpośrednio po narażeniu na światło, z czasem odruch kichania ustępuje.

Zespół ACHOO (Apsik) – na czym polega?

Arystoteles myślał, że przyczyną kichania jest ciepło słoneczne, jednak mylił się. Odruch kichania wywołuje światło, najczęściej światło słoneczne. Dlaczego się tak dzieje? Jest kilka hipotez.

  1. Nerw trójdzielny. Unerwia on m.in. mięśnie żucia, śluzówkę nosa, a także gruczoł łzowy. Przypuszcza się, że intensywne światło docierające do oka może pobudzać nerw trójdzielny, podrażniać oko i śluzówkę nosa, z którą ten nerw jest również powiązany. Efektem jest odruch kichania.
  2. Przywspółczulne uogólnienie. Przywspółczulny układ nerwowy jest elementem autonomicznego unerwienia, dzięki któremu mózg wysyła różne impulsy do różnych części naszego ciała. Czasami jednak dochodzi do pomyłki, tzw. przywspółczulnego uogólnienia. Co to ma do zespołu ACHOO? Zdarza się, że źrenica, na którą padło intensywne światło, pobudza uogólnionym kanałem również inne struktury, w tym wypadku – błonę śluzową nosa. Błona śluzowa nosa otrzymuje sygnał, że została podrażniona, a to prowadzi do odruchu kichania.
  3. Łzy. Zdaniem niektórych badaczy za odruch kichania może odpowiadać łzawienie oczu. Łzy, które pojawiają się w nadmiarze, gdy oczy zostaną nagle wystawione na działanie światła słonecznego, ściekają przez przewód nosowo-łzowy, podrażniając śluzówkę nosa i wywołując odruch kichania. 

Zespół ACHOO – czy się go leczy?

Zespół ACHOO nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia, wręcz wydaje się zabawny (kicham na słońce!), dlatego nie stosuje się żadnego leczenia. Czasami bywa jednak niebezpieczny, na przykład gdy napadu kichania dostanie kierowca samochodu. Znane są przypadki wypadków samochodowych, których przyczyną był zespół ACHOO pojawiający się, gdy kierowca wyjeżdżał z ciemnego tunelu na oświetloną słońcem drogę. W czasie napadu kichania tracił panowanie nad autem.

Ważne!

Jeśli podejrzewasz, że masz zespół ACHOO, przed ekspozycją na światło słoneczne, załóż okulary przeciwsłoneczne. Ale używaj tylko takich, które są rekomendowane przez optyków. Okulary przeciwsłoneczne kupowane na bazarach nie spełniają swoich funkcji.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Wikipedia/ Crazy Nauka/ The Conversation