Zamknij

Chemikalia z lunch boxów zwiększają ryzyko nowotworów macicy

19.11.2022 10:00

Badania wykazały, że toksyczna substancja chemiczna znajdująca się w pudełkach śniadaniowych i innych domowych tworzywach sztucznych zwiększa ryzyko rozwoju dużych, objawowych mięśniaków macicy. 

Lunch box
fot. Shutterstock

Naukowcy z Northwestern University przyjrzeli się historii medycznej ponad 700 kobiet przed menopauzą i ich ekspozycji na ftalan dietyloheksylu (DEHP), który jest używany do wzmacniania tworzyw sztucznych i odkryli "silny związek" między wyższymi poziomami DEHP a ryzykiem rozwoju objawowych mięśniaków macicy. W eksperymencie laboratoryjnym naukowcy wykazali, że DEHP aktywuje proces, który powoduje szybszy wzrost guzów włóknistych. 

-- Te toksyczne substancje są wszędzie, w tym w opakowaniach żywności, produktach do włosów i makijażu i nie tylko, a ich stosowanie nie jest zakazane (w USA przyp. red.) – powiedział autor badania, dr Serdar Bulun, kierownik wydziału położnictwa i ginekologii na Northwestern University Feinberg School of Medicine i lekarz w Northwestern Medicine.

Naukowcy ponownie przeanalizowali dane z poprzedniego badania przeprowadzonego w latach 2006-2015, w którym wzięło udział 780 kobiet przed menopauzą. Monitorowano objawy, które zgłaszały kobiety i analizowano próbki moczu pod kątem obecności DEHP i innych ftalanów. W drugiej części badania pobrano tkankę z mięśniaków macicy od 48 kobiet przed menopauzą, które przeszły operację usunięcia tych zmian. Komórki następnie oddzielono i wystawiono na działanie ftalanów na poziomie odpowiadającym temu, zarejestrowanemu w próbkach moczu. Stwierdzono, że komórki narażone na wyższe poziomy substancji chemicznej rosną szybciej i są mniej podatne na obumieranie.

DEHP stosuje się w tworzywach sztucznych w celu poprawy ich elastyczności i trwałości, m.in. w opakowaniach do żywności, zasłonach prysznicowych, plastikowych zabawkach i innych przedmiotach. Stosowany jest również w niektórych kosmetykach i popularnych lunch boxach, czyli pudełkach do przechowywania żywności. Cząsteczki ftalanu dietyloheksylu mogą się uwalniać i osadzać jako pył, wtedy są wdychane lub połykane przez ludzi.

Ponieważ DEHP został sklasyfikowany jako "substancja działająca szkodliwie na rozrodczość" został zakazany w Europie w 2015 roku, ale nadal jest używany w wielu towarach sprzedawanych w USA i innych częściach świata.

Mięśniaki macicy to łagodne nowotwory

Mięśniaki macicy to łagodne guzy narządu rodnego, które nie dają przerzutów, a ryzyko ich zezłośliwienia i przekształcenia w złośliwego mięsaka jest bardzo niskie (wynosi ok. 0,4 proc.). Mięśniaki wywodzą się z tkanki mięśniowej gładkiej budującej mięsień macicy — pochodzą z komórek mięśniówki gładkiej macicy i komórek mięśniówki naczyń. Rzadko występują pojedynczo, najczęściej są liczne i różnią się pomiędzy sobą pod względem wielkości i lokalizacji.

Małe mięśniaki zwykle nie dają żadnych objawów, ale mięśniaki duże wywołują zazwyczaj obfite miesiączki, krwawienie i plamienie pomiędzy miesiączkami lub po menopauzie, niepłodność, bóle pleców, uczucie ucisku i dyskomfortu w podbrzuszu, dolegliwości ze strony układu moczowego, w tym wodonercze powodowane uciskiem moczowodu, ból podczas współżycia. Występowanie objawów uzależnione jest nie tylko od wielkości i liczby guzów, ale także od ich rodzaju i lokalizacji.

Leczenie operacyjne mięśniaków stosuje się w momencie, gdy guzy są duże i/lub dają konkretne objawy, w tym nieprawidłowe krwawienia i ból. Leczenie operacyjne polega na wyłuszczeniu guza (miomektomii) lub usunięciu macicy, co jest uważane za działanie ostateczne.

Źródło: "Mono-(2-ethyl-5-hydroxyhexyl) phthalate promotes uterine leiomyoma cell survival through tryptophan-kynurenine-AHR pathway activation." - Takashi Iizuka, Ping Yin, Azna Zuberi, Stacy Kujawa, John S. Coon, Richelle D. Björvang, Pauliina Damdimopoulou, Diana C. Pacyga, Rita S. Strakovsky, Jodi A. Flaws, Serdar E. Bulun