Zamknij

Ten rak codziennie zabija 15 mężczyzn w Polsce: jak go rozpoznać?

26.11.2021 12:34
Rak prostaty zabija 15 Polaków dziennie. Jak rozpoznać objawy?
fot. Shutterstock

Eksperci alarmują: coraz więcej mężczyzn w Polsce umiera na raka prostaty. Ten rodzaj raka jest szczególnie niebezpieczny: to cichy zabójca. Choroba przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, dlatego tak ważne jest wykonywanie regularnych badań. Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie?

  1. Rak prostaty: przyczyny, początkowe objawy
  2. Co piąty mężczyzna z chorobą onkologiczną choruje na raka prostaty
  3. Najważniejsza jest wczesna diagnoza

Rak prostaty to nowotwór złośliwy, rozwijający się w gruczole krokowym. W Polsce występuje bardzo często. Obecnie jest drugim pod względem częstości nowotworem złośliwym diagnozowanym u mężczyzn w naszym kraju. Niestety, liczba zachorowań cały czas rośnie. W Polsce nowotwór ten stanowi już ok. 20 proc. wszystkich rozpoznanych nowotworów złośliwych. Największym problemem jest późna diagnoza. Pacjenci pojawiają się u lekarza najczęściej w zaawansowanym stadium choroby, gdy jest za późno na zastosowanie skutecznej terapii.

W odróżnieniu od nowotworów łagodnych, nowotwory złośliwe zazwyczaj charakteryzują się szybkim i nieprzerwanym wzrostem, destrukcyjnym naciekaniem sąsiadujących tkanek i narządów, umiejętnością rozsiewu do układu chłonnego oraz do innych narządów, a także ryzykiem nawrotu po leczeniu. Jakie są pierwsze symptomy groźnej choroby?

Rak prostaty: przyczyny, początkowe objawy

Czynniki przyczyniające się do rozwoju raka prostaty nie są znane. Ryzyko zachorowania na raka wiąże się jednak z predyspozycjami genetycznymi.  
Czynniki genetyczne wydają się szczególnie istotne w przypadku tego nowotworu. Widać to wyraźnie na przykładzie mężczyzn, w których rodzinach obserwuje się zachorowania na raka prostaty wśród krewnych I stopnia (rodzice, rodzeństwo). Panowie ci narażeni są na ryzyko zachorowania już w stosunkowo młodym wieku"– tłumaczy dr Artur Lemiński, specjalista urolog z Kliniki Urologii i Onkologii Urologicznej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Nr 2 PUM w Szczecinie.

Prawdopodobieństwo zachorowania rośnie wraz z wiekiem, a szczyt zachorowań przypada pomiędzy 60. a 70. rokiem życia, choć chorują też znacznie młodsi mężczyźni. Do rozwoju nowotworu może przyczynić się dieta bogatobiałkowa, otyłość, picie alkoholu, brak aktywności fizycznej, a także obciążenia genetyczne.

Najważniejszym objawem świadczącym o rozwoju raka są nawracające problemy z oddawaniem moczu, takie jak częstomocz, nasilone parcie na mocz, uczucie niepełnego wypróżnienia. Chorzy mogą cierpieć na zaburzenia snu, spowodowane nagłą potrzebą oddania moczu w nocy. Niepokojący jest również wąski strumień moczu. U niektórych chorych może wystąpić krwiomocz. Inne objawy związane z rozwojem raka prostaty to na przykład bóle podbrzusza i zaburzenia erekcji.

Co piąty mężczyzna z chorobą onkologiczną choruje na raka prostaty

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w Polsce rejestruje się rocznie ponad 16 tysięcy nowych zachorowań i ponad 5 tysięcy zgonów na raka prostaty. Tym samym rak prostaty zajmuje 2. miejsce wśród zgonów z powodu nowotworów złośliwych u mężczyzn.

– Rak prostaty to najczęstszy nowotwór złośliwy, stanowiący około 20 procent wszystkich nowotworów w populacji męskiej. Rokrocznie diagnozuje się go u kilkunastu tysięcy panów, a prognozowana liczba nowych zachorowań w skali kraju zbliża się do 20 tysięcy w roku 2021. W województwie zachodniopomorskim w roku 2018 stwierdzono blisko 700 zachorowań na raka gruczołu krokowego i odnotowuje się stałą tendencję wzrostową w tym względzie – wskazał dr n. med. Artur Lemiński.

Najważniejsza jest wczesna diagnoza

Wcześnie wykryta choroba pozwala albo na jej całkowite wyleczenie, albo na skorzystanie z szeregu opcji terapeutycznych, które nie są dostępne dla pacjentów z zaawansowanym nowotworem. Tymczasem z raportu "Narodowego Testu Zdrowia Polaków" wynika, że badaniu PSA (badanie wykonywane w diagnostyce raka prostaty) poddało się zaledwie 37 proc. Polaków w wieku od 55 do 64 lat. Eksperci alarmują, że to stanowczo za mało.

Dr Artur Lemiński wskazał, że do badań przesiewowych w kierunku raka prostaty zalicza się ocenę poziomu antygenu swoistego dla prostaty – PSA w surowicy krwi oraz manualne badanie gruczołu krokowego, które wykonuje się zwykle podczas wizyty w ambulatorium urologicznym. Przebieg konsultacji urologicznej praktycznie nigdy nie ogranicza się do samego badania prostaty, ponieważ zakres poruszanych wówczas problemów jest znacznie szerszy i dotyczy objawów z zakresu dolnych dróg moczowych, występowania objawów innych schorzeń (np. krwiomoczu), czy funkcjonowania w sferze seksualnej.

– Badanie prostaty palcem bywa czasem źródłem dyskomfortu, ale zwykle nie jest bolesne. Trzeba też podkreślić, że w fachowych rękach trwa ono jedynie kilkanaście sekund, podczas których urolog ocenia konsystencję gruczołu krokowego i poszukuje w nim zmian ogniskowych mogących wskazywać na rozwój nowotworu. Badanie per rectum stanowi więc uzupełnienie testu PSA i wraz z nim jest podstawą do wszczęcia ewentualnej dalszej diagnostyki – tłumaczył dr Artur Lemiński.
Najistotniejszym elementem walki z rakiem prostaty pozostają badania przesiewowe, wykonywane profilaktycznie u bezobjawowych mężczyzn po 50. roku życia. Badania te należy rozpocząć wcześniej, od ok. 40.–45. roku życia, w przypadku mężczyzn, u których zachorowania na raka prostaty występowały wśród bliskich krewnych (ojca czy braci) – podkreśla dr Artur Lemiński.

Źródło: PAP