Zamknij

Szczepienie na HPV chroni przed nowotworem jamy ustnej i gardła

Alicja Bartosiak
07.09.2021 09:27
Szczepienie na HPV chroni przed nowotworem jamy ustnej i gardła
fot. Shutterstock

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest główną przyczyną raka gardła i jamy ustnej. Naukowcy odkryli, że skuteczną ochroną przed tym nowotworem może być szczepionka. Kiedy możemy spodziewać się pierwszych efektów?

Nowotwory zlokalizowane w jamie ustnej charakteryzują się bardzo wysokim wskaźnikiem umieralności. Niemal połowa pacjentów, u których diagnozuje się nowotwór jamy ustnej, umiera w ciągu pięciu lat. Nowotwór jamy ustnej może nie dawać objawów przez długi czas, co utrudnia skuteczne leczenie. Czy możemy zmniejszyć ryzyko zachorowania na nowotwór jamy ustnej? Według najnowszych badań skuteczna może być szczepionka na HPV zalecana młodym osobom.

HPV: śmiercionośny wirus powodujący rozwój raka

HPV jest najczęstszym wirusem zakaźnym przenoszonym drogą płciową. Infekcja często przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie, jednak zdarza się, że nieleczona prowadzi do rozwoju raka jamy ustnej i gardła. Obecność wirusa w organizmie hamuje białka supresorowe nowotworów w zakażonych komórkach.

Szczepionka na HPV to sposób zapobiegania, a nie leczenia

Niestety nie wynaleziono lekarstwa na wirusa, jednak możemy zapobiegać zakażeniom dzięki szczepionce. Pierwsza szczepionka na HPV weszła do użytku w 2006 roku w USA.
Najnowsze badania, prowadzone przez zespół pod kierunkiem dr Yuehan Zhang polegały na analizie bazy danych medycznych dotyczących przypadków raka jamy ustnej i gardła oraz szczepień przeciw HPV. Na podstawie informacji o pacjentach naukowcy mogli przewidzieć wpływ szczepień na rozwój nowotworu jamy ustnej w danej grupie wiekowej.

Specjaliści są zgodni, że szczepienia są potężną bronią przeciwko HPV, ale mają jedną poważną wadę: mogą tylko zapobiegać, nie leczyć. Innymi słowy, nie działają przeciwko już obecnym infekcjom ani komórkom, które zostały przekształcone przez wirusa i weszły na drogę nowotworzenia. Z tego powodu zaleca się je głównie ludziom bardzo młodym, którzy nie są jeszcze narażeni na przenoszony drogą płciową HPV, bo nie rozpoczęli współżycia.

Naukowcy: w przyszłości nowotwory jamy ustnej będą dotyczyły starszych osób

Oszacowano, że odsetek zachorowań na raka jamy ustnej i gardła zmniejszy się prawie o połowę w latach 2018-2045 wśród osób w wieku 36-45 lat. Niestety dla całej populacji odsetek zachorowań zostanie taki sam ze względu na liczną zapadalność na nowotwory jamy ustnej oraz brak szczepień u osób starszych.

Szacujemy, że większość nowotworów jamy ustnej i gardła do 2045 roku wystąpi u osób w wieku 55 lat i starszych, które nie zostały zaszczepione – mówi dr Zhang. Szczepienia działają bardzo skutecznie, ale potrzeba czasu, aby zobaczyć ich efekt, ponieważ nowotwory, o których mowa, występują głównie u ludzi w średnim wieku – podkreśla.

Nasze wyniki sugerują, że po 2045 zauważmy ogromną różnicę, jednak nawet do ok. 2033 roku dzięki szczepieniom uda się zapobiec prawie 100 przypadkom raka jamy ustnej i gardła każdego roku, a do 2045 roku liczba ta wzrośnie około dziesięciokrotnie – podsumowuje dr Zhang.

Źródło: PAP (Katarzyna Czechowicz)