Światowy Dzień Walki z Rakiem: co robić, by uniknąć zachorowania?

04.02.2020
Aktualizacja: 04.02.2020 13:46
Światowy Dzień Walki z Rakiem
fot. Shutterstock

Dziś Światowy Dzień Walki z Rakiem. Zrób z tego użytek, potraktuj to jako pretekst i zgłoś się na bezpłatne badania lub umów na wizytę kontrolną do swojego lekarza. Od wielu lat eksperci na całym świecie przekonują, że profilaktyka i zdrowy tryb życia to najważniejsze czynniki zapobiegające rozwojowi nowotworów. Co zatem robić, by uniknąć raka? 

Światowy Dzień Walki z Rakiem to dzień, w którym króluje profilaktyka i szerzenie świadomości na temat chorób nowotworowych. W całej Polsce w tym dniu odbywają się warsztaty, bezpłatne konsultacje i badania, dzięki czemu wiele osób, które odkładają wizytę u lekarza, może za darmo skorzystać z porady i badania. To ważne, bo Polacy wciąż zaniedbują profilaktykę nowotworową. 

Choć Polacy coraz częściej wykonują podstawowe badania kontrolne, to wciąż jedynie co piąta osoba robi to raz na kilka lat. Z usług i świadczeń medycznych zdecydowanie częściej korzystają kobiety i osoby po sześćdziesiątym roku życia - wynika z badania IBRiS przeprowadzonego na zlecenie Nationale Nederlanden. Polacy pozostają wierni publicznej służbie zdrowia. W ramach świadczeń NFZ leczy się trzy czwarte z nas. Jednocześnie blisko połowa korzysta z pojedynczych wizyt prywatnych. Chcemy też dbać o naszą dobrą kondycję. Dlatego co drugi ankietowany deklaruje, że jest aktywny, a co piąty, w trosce o dobre samopoczucie stara się wysypiać.

Czy to wystarczy? Nie do końca. Aby zminimalizować ryzyko zachorowania na raka, trzeba dbać o zdrowie - stosować odpowiednią dietę, ruszać się, stronić od używek. Profilaktyka wymaga wysiłku. Każdy może zachorować na raka, ale niektórzy ze względu na swój stylu życia mają znacznie większe ryzyko rozwoju tej choroby niż inni. Wiadomo, co może zwiększać lub zmniejszać to niebezpieczeństwo, lecz wciąż nie wiadomo, które osoby narażone na czynniki rakotwórcze na pewno zachorują na raka. Nie ulega jednak wątpliwości, że połowy zachorowań na nowotwory można uniknąć dzięki stosowaniu się do wskazówek zawartych w Europejskim kodeksie walki z rakiem.

Światowy Dzień Walki z Rakiem: co robić, aby uniknąć raka?

Rak powstaje na skutek rozrastania się komórek w niekontrolowany sposób, co prowadzi do powstawania guzów, które mogą się rozsiać do różnych organów.

Rak jest najczęściej diagnozowany u osób w średnim i starszym wieku. Jednak do zmian w komórkach, które prowadzą do nowotworu, dochodzi znacznie wcześniej. Dlatego już w młodości można mieć wpływ na to, czy choroba się rozwinie.

Warto wiedzieć, że wszystkie nowotwory powstają wskutek mutacji, czyli zmian DNA w komórkach ciała. Człowiek wyposażony jest w mechanizmy, które nas przed nimi chronią w normalnych warunkach, ale gdy w grę wchodzą czynniki zewnętrzne, to mechanizmy te stają się niewystarczalne. 

Dowiedz się, co możesz zrobić, by uchronić się przed rakiem. Jak zminimalizować ryzyko rozwoju nowotworów?

1. Nie pal. Nie używaj tytoniu w żadnej postaci.

2. Stwórz w domu środowisko wolne od dymu tytoniowego. Wspieraj politykę miejsca pracy wolnego od tytoniu.

3. Utrzymuj prawidłową masę ciała.

4. Bądź aktywny fizycznie w codziennym życiu. Ogranicz czas spędzany na siedząco.

5. Przestrzegaj zaleceń prawidłowego sposobu żywienia: jedz dużo produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, warzyw i owoców; ogranicz spożycie wysokokalorycznych produktów spożywczych (o wysokiej zawartości cukru lub tłuszczu) i unikaj napojów słodzonych; unikaj przetworzonego mięsa; ogranicz spożycie mięsa czerwonego i żywności z dużą zawartością soli.

6. Jeśli pijesz alkohol dowolnego rodzaju, ogranicz jego spożycie. Abstynencja pomaga zapobiegać nowotworom.

7. Unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne (dotyczy to szczególnie dzieci). Chroń się przed słońcem, używaj produktów przeznaczonych do ochrony przeciwsłonecznej. Nie korzystaj z solarium.

8. Chroń się przed działaniem substancji rakotwórczych w miejscu pracy. Postępuj zgodnie z zaleceniami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy.

9. Dowiedz się, czy w domu jesteś narażony na naturalne promieniowanie spowodowane wysokim stężeniem radonu. Podejmij działania na rzecz zmniejszenia jego poziomu.

10. Kobiety powinny pamiętać o tym, że: karmienie piersią zmniejsza u matki ryzyko zachorowania na raka. Jeśli możesz, karm swoje dziecko piersią;
hormonalna terapia zastępcza zwiększa ryzyko rozwoju niektórych rodzajów nowotworów. Ogranicz jej stosowanie.

11. Zadbaj o to, aby twoje dzieci poddano szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (dotyczy noworodków); wirusowi brodawczaka ludzkiego – HPV (dotyczy dziewcząt).

12. Bierz udział w zorganizowanych programach badań przesiewowych w celu wczesnego wykrywania: raka jelita grubego (zalecenie dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet); raka piersi (u kobiet); raka szyjki macicy (u kobiet).

ZOBACZ: Światowy Dzień Walki z Rakiem. W Hali Koszyki bezpłatnie wykonasz badania

Źródło: Polskie Amazonki Ruch Społeczny, Nationale Nederlanden, kodekswalkizrakiem.pl