Rak trzonu macicy to częsty nowotwór kobiecy. Jak rozpoznać objawy raka endometrium?

13.12.2018
Rak trzonu macicy to częsty nowotwór kobiecy. Jak rozpoznać objawy raka endometrium?
Fot. Shutterstock

Rak trzonu macicy jest czwartym co do częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet. Zwykle występuje u kobiet po menopauzie, powyżej 50. roku życia, jednak zdarza się, że rak endometrium rozwija się u kobiet jeszcze miesiączkujących. Pierwszym, najważniejszym objawem raka endometrium jest krwawienie z dróg rodnych po menopauzie lub krwawienie po miesiączce i pomiędzy menstruacjami u młodszych kobiet. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy raka endometrium i jakie badania wykonać, by wykluczyć chorobę. 

Rak trzonu macicy (endometrium) to najczęściej występujący rak narządu rodnego u kobiet, najczęściej występuje po menopauzie.  

Macica składa się z trzonu, który znajduje się w miednicy i jest miejscem, gdzie rozwija się ciąża. Składa się także z szyjki macicy, która częściowo znajduje się w pochwie, a jej rola polega na utrzymaniu wewnątrz macicy rozwijającej się ciąży poprzez ścisłe zamknięcie kanału szyjki. Wnętrze trzonu macicy pokryte jest błoną endometrium. Ta błona śluzowa ulega cyklicznym zmianom hormonalnym, powodującym krwawienia miesiączkowe, które są wyrazem gotowości endometrium do zagnieżdżenia się zarodka w przypadku dokonanego zapłodnienia.

Rak trzonu macicy: przyczyny

Rak powstaje z tkanki wyścielającej macicę, czyli endometrium. Macica sama w sobie to niewielki, pusty w środku narząd w kształcie gruszki, który znajduje się w miednicy kobiety. Endometrium natomiast to błona śluzowa, która pokrywa macicę od wewnątrz.  

W powstawaniu raka trzonu macicy znaczącą rolę odgrywa nadmierne pobudzenie organizmu estrogenami (żeńskimi hormonami płciowymi). Rak endometrium potrzebuje do wzrostu estrogenów, gdy ich brakuje, guz przestaje rosnąć lub rośnie znacznie wolniej. Z tego powodu większość czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka trzonu macicy związanych jest właśnie z estrogenami. 

Główne czynniki ryzyka raka trzonu macicy (endometrium):

  • wiek kobiety: ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem;
  • geny: kobiety z zespołem dziedzicznego raka okrężnicy niezwiązanego z polipowatością (zespół Lyncha) mają zwiększone ryzyko wystąpienia raka okrężnicy i raka endometrium;
  • wczesna miesiączka i późna menopauza – większa liczba cykli miesiączkowych u kobiety zwiększa ryzyko raka endometrium z powodów hormonalnych;
  • niepłodność (występowanie cykli bezowulacyjnych);
  • brak ciąży;
  • występowanie raka trzonu macicy w rodzinie;
  • nadwaga i otyłość (zmieniają się stężenia estrogenów);
  • przerost endometrium;
  • zaburzenia hormonalne spowodowane guzami jajnika;
  • ekspozycja na estrogeny (na przykład stosowanie leków hormonalnych zawierających wyłącznie estrogeny, bez progesteronu);
  • zespół policystycznych jajników (wiąże się ze zwiększonym stężeniem estrogenów);
  • nadciśnienie tętnicze;
  • cukrzyca (zmienia stężenie estrogenów).

Uwaga! Czynnik ryzyka nie stanowi przyczyny. Uważa się, że wskazane czynniki zwiększają ryzyko zachorowania, jednak u niektórych kobiet, u których pojawi się ten czynnik, choroba wcale się nie rozwinie. 

Rak trzonu macicy: objawy

Najbardziej charakterystycznym objawem raka trzonu macicy jest krwawienie z pochwy. Po menopauzie takie krwawienie nie powinno już występować, dlatego wystąpienie krwawienia jest nieprawidłowością i powinno być konsultowane z lekarzem. 

W przypadku kobiet przed menopauzą, miesiączkujących, sygnałem ostrzegawczym powinno być krwawienie z dróg rodnych po miesiączce, pomiędzy miesiączkami oraz nietypowo obfite miesiączki.

Do innych objawów zalicza się: upławy z pochwy, bóle podbrzusza, osłabienie, spadek wagi.

Rak trzonu macicy: rozpoznanie (diagnoza)

W przeciwieństwie do raka szyjki macicy w przypadku raka endometrium nie zaleca się systematycznych badań przesiewowych. Zaleca się jednak regularne wizyty u lekarza ginekologa, a także szybkie zgłaszanie wszelkich nieprawidłowości dotyczących układu rozrodczego.

Rozpoznanie raka endometrium opiera się na trzech podstawowych badaniach: badaniu ginekologicznym, podczas którego można określić lokalizację guza, przezpochwowym badaniu USG macicy, podczas którego mierzy się grubość endometrium oraz badaniu zeskrobin z jamy macicy. 

Inne badania wykorzystywane w diagnostyce to m.in. badanie rentgenowskie klatki piersiowej, badanie tomograficzne lub rezonans magnetyczny miednicy mniejszej i jamy brzusznej oraz badania krwi i moczu.

Rak trzonu macicy: leczenie

Po ocenie stadium (zaawansowania choroby) podejmuje się decyzję o sposobie leczenia.

Podstawową metodą leczenia raka endometrium ograniczonego do macicy jest zabieg chirurgiczny. Operacja obejmuje wyjęcie macicy z przydatkami (jajowodami i jajnikami) łącznie z wycięciem węzłów chłonnych z miednicy lub okolicy aorty. Przy ryzyku nawrotu choroby stosuje się dodatkowo uzupełniającą radioterapię i w wyjątkowych przypadkach chemioterapię.

W przypadkach nieoperacyjnych i w zaawansowanej chorobie stosuje się radioterapię (naświetlania), hormonoterapię, a czasami również chemioterapię. 

Rak trzonu macicy: rokowania

Rak endometrium, z powodu wczesnych i dosyć charakterystycznych objawów jest wykrywany stosunkowo wcześnie i szanse przeżycia są duże (nawet 80-90 proc. przeżyć 5-letnich). 
Zaawansowana choroba źle rokuje, wymaga też zastosowania bardziej agresywnego leczenia. Szacuje się, że w przypadku zaawansowanych postaci choroby udaje się wyleczyć 30–50 proc. chorych.

Źródło: onkologia.org.pl; zwrotnikraka.pl; publicznecentraonkologii.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk