Rak płuca to cichy zabójca. Chcesz go uniknąć? Rzuć palenie i badaj się regularnie

02.07.2018
Aktualizacja: 07.06.2019 13:23
Rak płuc jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce i na świecie
fot. Shutterstock

Rak płuca to najczęściej występujący nowotwór złośliwy. Jest też główną przyczyną śmierci z powodu chorób nowotworowych w Polsce. Występuje głównie u nałogowych palaczy, ale także u biernych palaczy, którzy oddychają na co dzień toksycznym powietrzem. Pojawia się niestety również u osób niepalących. Rak płuca źle rokuje, bo wykrywany jest zazwyczaj zbyt późno. Dowiedz się, jakie objawy mogą wskazywać na raka płuc.

Rak płuca (rak oskrzela) jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce i na świecie. Jest główną przyczyną śmierci z powodu chorób nowotworowych w Polsce.

Rak płuca to pojęcie dosyć obszerne, obejmuje bowiem kilkadziesiąt różnych typów nowotworów złośliwych o odmiennej budowie mikroskopowej, odmiennych przyczynach, innej lokalizacji w płucach, innym sposobie powstawania przerzutów i nieco odmiennym rokowaniu.

Podstawowy podział raka płuca:

  • rak płaskonabłonkowy (występuje najczęściej u palących mężczyzn)
  • rak gruczołowy (diagnozowany najczęściej u kobiet oraz osób niepalących)
  • rak wielkokomórkowy
  • rak drobnokomórkowy (źle rokuje)
  • rakowiak (rokuje bardzo źle, choruje na niego kilka procent wszystkich chorych na raka płuc)

W większości przypadków przyczyną śmierci jest sam guz płuca, który prowadzi do zgonu samą swoją masą i wzrostem. Czasami rozpycha się w miejscu swojego powstania. Rozrastający się w miąższu płuc guz przytyka kolejne oskrzeliki, a czasem oskrzela, prowadząc do niewydolności oddechowej. Z tego powodu chory dusi się coraz mocniej. Do śmierci mogą jednak prowadzić nie tylko guzy w płucach – groźne są także przerzuty, które wędrują z płuc i zagnieżdżają się w innych narządach.

Rak płuca, poza węzłami chłonnymi, daje najczęściej przerzuty do opłucnej, wątroby, nadnerczy, mózgu, kości, osierdzia i tkanki podskórnej.

Groźne są szczególnie zmiany ulokowane w obrębie wątroby, bo przyczyniają się do rozwoju niewydolności tego narządu. Przerzuty do mózgu natomiast przyczyniają się do upośledzenia funkcji neurologicznych i fizycznych. Przerzuty mogą pojawić się niemal wszędzie i mogą być niebezpieczniejsze niż guz pierwotny ulokowany w obrębie płuca.

Zobacz także

Zobacz także: Tomasz Stańko zmarł na raka płuc. Legenda jazzu spoczęła na Powązkach

Rak płuca: przyczyny

Główną przyczyną raka płuc jest palenie papierosów i narażenie na kilkaset szkodliwych substancji, które znajdują się w dymie papierosowym. Na raka płuc narażeni są zarówno nałogowi palacze, jak i bierni palacze, czyli osoby, które oddychają powietrzem zawierającym szkodliwe substancje. Dotyczy to najczęściej członków rodziny nałogowego palacza.

Do innych czynników zwiększających ryzyko zachorowania na raka płuc zalicza się: narażenie na radon i azbest, metale ciężkie oraz niektóre substancje chemiczne i przemysłowe zanieczyszczenia powietrza, a także predyspozycje genetyczne.

Zobacz także

Rak płuca: objawy

Charakterystyczne objawy raka płuca pojawiają się zazwyczaj zbyt późno, często wtedy, gdy nie jest możliwe wyleczenie. Guz pierwotny płuc rośnie zazwyczaj w sposób bezobjawowy, dlatego wykrywany jest zbyt późno.

U większości chorych występuje trwający przez wiele tygodni kaszel, a także duszność (ciężki oddech, uczucie zmęczenia i braku oddechu), u ok. 1/3 chorych pojawia się także krwioplucie.

W przebiegu choroby mogą pojawić się również inne objawy, takie jak: ból w klatce piersiowej, chrypka, zaburzenia połykania, ból barku.

Rozwijającemu się rakowi płuca towarzyszą także tzw. objawy ogólne, do których zalicza się bóle kostno-stawowe, osłabienie, zmniejszenie masy ciała, podwyższona temperatura (ok. 37°C), zaburzenia czucia, zakrzepowe zapalenie żył, zespoły paranowotworowe.

Rakowi płuca w zaawansowanym stadium może towarzyszyć zespół żyły głównej górnej, który objawia się obrzękiem twarzy, napęcznieniem żył na szyi, sinicą i symptomami niedomogi oddechowej. Zespół występuje, gdy powiększone węzły chłonne lub guz pierwotny uciskają lub naciekają. Zespół żyły głównej górnej stanowi zagrożenie dla życia człowieka.

Nietypowo przebiegające i trudno poddające się leczeniu zapalenie płuc może, choć nie musi, być objawem raka płuca.

Zobacz także

Rak płuca: rozpoznanie

Jednym z badań, które wykonuje się w pierwszej kolejności, jest RTG płuc. Rentgen płuc (RTG) ma jednak ograniczone możliwości. Uwidacznia bowiem wyłącznie duże zmiany, które w większości przypadków wiążą się już z wystąpieniem przerzutów do innych narządów. Oprócz RTG wykonuje się także tomografię komputerową klatki piersiowej. Do oceny węzłów chłonnych, oprócz tomografii komputerowej, wykorzystuje się tomografię emisyjną (PET).

Badania, które może zlecić lekarz, podejrzewając raka płuca:

  • Tomografia komputerowa płuc
  • USG węzłów chłonnych szyjnych nadobojczykowych
  • Badanie laboratoryjne plwociny
  • Biopsja (pobranie tkanek do badania histopatologicznego)
  • Badanie płynu wysiękowego z jamy opłucnej
  • Badanie popłuczyn z oskrzeli
  • Spirometria (ocena sprawności oddechowej i ogólnej)
  • Bronchoskopia (oglądanie wnętrza tchawicy i oskrzeli)
  • Torakotomia (otwarcie klatki piersiowej)
  • Wideotorakotomia (oglądanie wnętrza klatki piersiowej za pomocą kamery)

Zobacz także

Rak płuca: leczenie

Metoda leczenia raka płuca zależy od zaawansowania choroby. Najlepsze wyniki leczenia raka we wczesnym stadium uzyskuje się dzięki operacji. Niestety zaledwie 15-20 proc. wszystkich chorych kwalifikuje się do zabiegu operacyjnego. Istnieje kilka technik operacyjnych. Najczęściej wycina się płat płuca, jego część lub całe płuco. Po operacji stosuje się często leczenie uzupełniające, które polega zwykle na radioterapii lub chemioterapii.

Rozpoznanie raka na wczesnym etapie zaawansowania i przeprowadzenie operacji może gwarantować całkowite wyleczenie. Im później rak zostanie wykryty, tym szanse na wyleczenie są mniejsze.

Operację można wykonać u niektórych chorych. U innych alternatywą jest radykalna radioterapia. Jednak również w tym przypadku niewielu chorych może liczyć na wyleczenie chorobą tą metodą. W większości przypadków radykalna radioterapia ma charakter paliatywny, czyli służy zmniejszaniu dolegliwości towarzyszących chorobie. Czasami prowadzi się leczenie skojarzone, radioterapię i chemioterapię, jednak jest to metoda obarczona dużym ryzykiem powikłań.

W leczeniu raka płuca stosuje się także chemioterapię. Jest to podstawa leczenie raka drobnokomórkowego płuca.

Sposób leczenia ustala lekarz lub cały zespół medyczny w porozumieniu z pacjentem. Pod uwagę bierze się poziom zaawansowania choroby, ogólny stan zdrowia pacjenta, szanse na przeżycie jak najdłuższego okresu.

Podstawowym sposobem zapobiegania rakowi płuca jest niepalenie papierosów. Osoby palące powinny rzucić nałóg czym prędzej – im więcej czasu upłynie od zupełnego odstawienia papierosów, tym bardziej zmniejsza się ryzyko zachorowania.

Rak płuca: rokowania

Rokowania raka płuca są niestety mało optymistyczne. W wielu przypadkach rak rozpoznawany jest zbyt późno i z tego powodu tylko mała część chorych może być operowana.

Spośród osób operowanych ok. 40 proc. przeżywa 5 lat. U nieoperowanych wyniki leczenia są złe. Wpływa na to głównie stopień zaawansowania choroby w momencie jej rozpoznania. Najgorzej rokuje typ drobnokomórkowy – przeciętny czas przeżycia chorych, którzy nie poddadzą się leczeniu, wynosi ok. 2 miesięcy od momentu rozpoznania. Leczenie pozwala na wydłużenie życia do kilkunastu miesięcy, ale ogólne rokowanie pozostaje złe.

Nałogowi palacze powinni badać płuca raz w roku.

Zobacz także

Źródło: onkologia.mp.pl; nowotwory.org/rak-pluc; zwrotnikraka.pl; onkologia.org.pl; patolodzynaklatce.wordpress.com

________

zdrowie.radiozet.pl/nk