Rak nerki: rzadki, ale podstępny. Jak rozpoznać objawy raka nerkowokomórkowego?

10.12.2018 14:39
Rak nerki: rzadki, ale podstępny. Jak rozpoznać objawy raka nerkowokomórkowego?
Fot. Shutterstock

Rak nerki nie należy do często występujących nowotworów złośliwych, jest to jednak rak podstępny. Przez długi czas rozwija się w ukryciu i daje o sobie znać w momencie, gdy choroba jest zaawansowana i pojawiają się przerzuty. Raka nerki na wczesnym etapie wykrywa się najczęściej przypadkiem podczas badania USG. Do objawów, które mogą wskazywać na raka nerki, zalicza się m.in. krwiomocz i bóle pleców w okolicy lędźwiowej. Sprawdź, jak rozpoznać raka nerki. Jak leczyć tę chorobę?

Rak nerki to nazwa grupy nowotworów złośliwych, które rozwijają się w obrębie tego narządu. Najczęściej są to nowotwory nerkowokomórkowe. 

Nowotwory złośliwe nerki dzielą na pierwotne i wtórne. Najczęstszym nowotworem nerki jest rak nerkowokomórkowy (RCC), a u dzieci guz Wilmsa (nerczak zarodkowy), który ma związek z mutacjami konkretnych genów (WT1 i WT2) u dziecka i wiąże się z niektórymi wrodzonymi wadami oraz chorobami nerek i układu moczowego.

Rak nerki: przyczyny

Rak nerki powstaje w wyniku pojawienia się nieprawidłowej masy w obrębie miąższu nerki. Większość raków nerki określa się jako zachorowania sporadyczne, czyli niezwiązane z dziedziczeniem. Jedynie 5 proc. wszystkich zachorowań na raka nerki ma związek z zespołami dziedzicznymi, takimi jak zespół von Hippla i Linadua. 

Wśród czynników mogących zwiększać ryzyko zachorowania na raka nerki wyróżnia się:

  • palenie tytoniu;
  • otyłość;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • przewlekłe przyjmowanie leków (diuretyków);
  • narażenie na niektóre czynniki chemiczne (metale ciężkie, garbniki, azbest).

Rak nerkowokomórkowy pojawia się dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet, a ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem. Rak nerki najczęściej rozpoznawany po 40. roku życia – średni wiek występowania raka nerek to około 60 lat.

Rak nerki: objawy

Rak nerki to podstępna choroba. Zazwyczaj przez długi czas rozwija się w ukryciu i daje o sobie znać zbyt późno. Daje nieliczne objawy, jest trudny do rozpoznania na wczesnym etapie. 

Do pierwszych objawów raka nerki zalicza się bóle w okolicy lędźwiowej (bóle krzyża), krwiomocz, a także długo utrzymującą się gorączkę, której źródła nie można ustalić. Guz nerki jest najczęściej niewyczuwalny, a jego obecność wykrywa się podczas badania USG.

Do objawów raka nerki, występujących u większości chorych, zalicza się:

  • bóle krzyża;
  • krwiomocz;
  • niedokrwistość niedobarwliwą;
  • czerwienicę;
  • spadek masy ciała;
  • nocne poty;
  • nawracające infekcje dróg moczowych;
  • osłabienie układu odpornościowego;
  • uporczywy kaszel;
  • bóle w podbrzuszu o charakterze kolki;
  • hiperkalcemię (wzrost poziomu wapnia we krwi);
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi;
  • podwyższone OB.;
  • zespoły paraneoplazmatyczne;
  • zapalenie wielomięśniowe;
  • skrobiawicę (amyloidozę);
  • upośledzenie funkcji wątroby;
  • hematuria – obecność czerwonych krwinek w moczu;
  • żylaki powrózka nasiennego u mężczyzn;
  • namacalny w jamie brzusznej guz;
  • stan podgorączkowy lub gorączka.

Ból w okolicy lędźwiowej pojawia się wtedy, gdy guz osiąga znaczne rozmiary i zaczyna uciskać okoliczne tkanki.

Rak nerki na wczesnym etapie, w okresie bezobjawowym, wykrywany jest u zaledwie 25-40 proc. chorych, najczęściej podczas przypadkowego badania. Jednak u ok. 30 proc. chorych raka rozpoznaje się w momencie, gdy wystąpiły już przerzuty. 

Rak nerki: rozpoznanie (diagnoza)

Podstawowym badaniem, które wykonuje się przy podejrzeniu jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących układu moczowego i nerek, jest badanie ogólne moczu, a także morfologia krwi i biochemiczne badanie krwi. Kolejno wykonuje się USG nerek. 

Nieprawidłowe wyniki są wskazaniem do przeprowadzenia tomografii komputerowej jamy brzusznej. Na podstawie tomografii można z dużym prawdopodobieństwem ocenić charakter nowotworu, zaplanować leczenie operacyjne. 

Wykonuje się także biopsję cienkoigłową lub biopsję zmiany przerzutowej w celu pobrania próbki do badania histopatologicznego, na podstawie którego podejmuje się decyzję o dalszym leczeniu systemowym.

Rak nerki: leczenie

Najskuteczniejszą metodą leczenia raka nerki (nerkowokomórkowego) jest operacja chirurgiczna. Wykrycie raka na wczesnym etapie rozwoju choroby umożliwia podjęcie skutecznej i bardziej oszczędzającej terapii.  

Podstawową metodą leczenia jest radykalna nefrektomia, czyli usunięcie nerki wraz z jej torebką tłuszczową, powięzi i regionalnymi węzłami chłonnymi. Można to zrobić drogą przezotrzewnową (blizna na brzuchu) lub zaotrzewnową (blizna w okolicy bocznej). Zdarza się, że usuwa się również nadnercze, gdy jest nieprawidłowe. Gdy guz nie jest duży, zazwyczaj wystarczy przeprowadzenie operacji usuwającej guz i oszczędzającej nerkę. 

U chorych, których stan zdrowia nie pozwala na operację lub nie ma możliwości wycięcia guza, stosuje się zazwyczaj leczenie paliatywne (objawowe). W tym celu wykorzystuje się metody przezskórne i endoskopowe mające na celu zniszczenie guza z użyciem fal o częstotliwości radiowej lub bardzo niskiej temperatury.

U chorych na raka nerki z przerzutami wykorzystuje się leczenie systemowe, polegające na podawaniu leków wpływających na funkcjonowanie układu odpornościowego (immunoterapia) lub leki ukierunkowane molekularnie, czyli oddziałujące na komórki raka za pośrednictwem specjalnych receptorów.

Rak nerki: rokowania

Niestety u mniej więcej połowy chorych na raka nerki w momencie rozpoznania choroby rak jest już pełnoobjawowy. Nasilające objawy świadczą wtedy nie tylko o raku nerki, ale także o przerzutach do innych tkanek i narządów.  

Rak nerki może dawać przerzuty do płuc, kości, węzłów chłonnych, wątroby, nadnerczy, mózgu.

Rak nerkowokomórkowy, choć coraz częściej wykrywany jest we wczesnych stadiach zaawansowania, to nadal jest bardzo trudny do wyleczenia.

Zobacz także:

Źródło: mp.pl; zwrotnikraka.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk