Słuchaj
Michał Korościel, Damian Michałowski
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Justyna Dżbik, Kamil Nosel
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Rak krtani „lubi” papierosy i alkohol. Jakie są rodzaje i objawy raka krtani?

04.06.2018 12:25

Rak krtani powstaje na skutek nieprawidłowego i nieustającego wzrostu chorych komórek nabłonka krtani. Najważniejszym czynnikiem ryzyka, który zwiększa szanse na zachorowanie, jest nałogowe palenie papierosów. Palenie w połączeniu z nadmiernym spożywaniem alkoholu zwiększa szanse na zachorowanie na raka krtani nawet kilkusetkrotnie. To rak, którego charakterystycznym objawem jest przedłużająca się chrypka, a także duszności, problemy z połykaniem i zmiana barwy głosu. Jak rozpoznać objawy raka krtani?

Rak krtani znacznie częściej dotyka mężczyzn fot. Shutterstock

Rak krtani to nowotwór złośliwy lokalizujący się w obrębie głowy i szyi. Przeważnie jest to rak płaskonabłonkowy stanowiący ponad 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych tego narządu. Inne, rzadziej spotykane nowotwory złośliwe krtani, to gruczolaki (rak gruczołowy), czerniaki, chłoniaki, mięsaki i rakowiaki.

Rak krtani stanowi ok. 2 proc. wszystkich nowotworów złośliwych występujących w Polsce. Każdego roku diagnozowanych jest ok. 2400 nowych przypadków raka krtani, z czego ok. 1600 chorych umiera.

Ze względu na lokalizację (występowanie) raka krtani wyróżnia się:

  • Raka głośni, który stanowi aż 50 proc. wszystkich przypadków. Wyróżnia go stosunkowo powolny wzrost i późne zajmowania okolicznych węzłów chłonnych. Najbardziej charakterystycznym objawem raka głośni jest zaburzenie mowy, zazwyczaj w formie chrypki, która może prowadzić do bezgłosu.
  • Raka krtani okolicy nagłośniowej, który stanowi ok. 1/3 wszystkich przypadków nowotworów złośliwych krtani. Cechą charakterystyczną raka okolicy nagłośniowej jest szybki rozwój i wczesne występowanie przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych. Do wyróżniających się objawów tego typu raka zalicza się podrażnienie gardła i uczucie przeszkody w gardle podczas przełykania.
  • Raka krtani okolicy podgłośniowej, który jest najrzadziej występującym nowotworem złośliwym krtani. Zazwyczaj wolno się rozwija i długo nie ujawnia żadnych objawów.

W wyniku rozwoju choroby nowotworowej może dojść do przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych i przerzutów odległych. Gdy rak krtani umiejscowiony jest w górnym piętrze krtani, przerzuty do węzłów chłonnych występują bardzo często. Rzadziej dochodzi do ich powstawania, gdy rak zlokalizowany jest w okolicy głośni.

Przyczyny raka krtani

Rak krtani powstaje na skutek niekontrolowanego przez organizm wzrostu chorych komórek nabłonka krtani.

Do głównych czynników ryzyka zachorowania na nowotwór złośliwy krtani zalicza się palenie tytoniu, zwłaszcza połączone z nadużywaniem alkoholu. Ryzyko zachorowania u osób palących nałogowo przez wiele lat zwiększa się nawet 30-krotnie. Zdecydowanie rzadziej choroba spotykana jest u osób niepalących. Co ciekawe, nałogowe palenie i nadużywanie alkoholu jako czynniki działające jednocześnie powodują wzrost ryzyka zachorowania nawet 330-krotnie.

Rak krtani występuje także częściej u mężczyzn (nawet 10 razy częściej), a także u osób po 60.-65. roku życia. Ważnym czynnikiem rozwoju raka płaskonabłonkowego krtani jest zakażenie HPV, czyli wirusem brodawczaka ludzkiego.

Czynniki ryzyka predysponujące do raka krtani:

  • nałogowe palenie tytoniu;
  • nadużywanie alkoholu;
  • płeć męska (kobiety chorują rzadziej);
  • rasa czarna (Afroamerykanie chorują częściej);
  • wiek powyżej 60 lat;
  • narażenie na działanie szkodliwych substancji chemicznych (azbest, pył węglowy, pył drzewny, kwas siarkowy);
  • zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego – HPV;
  • refluks żołądkowo- przełykowy;
  • przewlekłe zapalenie krtani;
  • oparzenia krtani;
  • urazy mechaniczne krtani;
  • praca z wykorzystaniem głosu;
  • ekspozycja na promieniowanie jonizujące;
  • niedobory witamin A, E oraz żelaza,
  • predyspozycje genetyczne.
"

W wielu przypadkach raka krtani stwierdza się po występującym wiele lat wcześniej przewlekłym zapaleniu krtani, leukoplakii, pachydermii lub brodawczakach. "

Objawy raka krtani

W początkowych okresach rozwoju choroby rak krtani może nie dawać żadnych objawów. Z tego powodu rozpoznawany jest często zbyt późno, co łączy się z koniecznością bardziej agresywnego leczenia i mniejszych szans na przeżycie. Dlatego warto obserwować zachodzące zmiany i nie bagatelizować przedłużającej się chrypki lub zmiany barwy głosu.

Objawy raka krtani uzależnione są z reguły od jego umiejscowienia i stopnia zaawansowania.

Objawy raka głośni:

  • przedłużająca się chrypka;
  • bezgłos;
  • świst krtaniowy;
  • ból gardła.

Objawy raka nadgłośni:

  • uczucie przeszkody w gardle w czasie połykania;
  • podrażnienie gardła;
  • ból w gardle w czasie przełykania;
  • powiększony węzeł chłonny w rejonie szyi;
  • ból gardła;
  • chrypa;
  • duszność;
  • świst krtaniowy;
  • niemożność połykania stałych pokarmów.

Objawy raka podgłośni:

  • brak początkowych/wczesnych objawów;
  • duszność wysiłkowa pojawiająca się w późniejszym okresie;
  • świst krtaniowy;
  • chrypka;
  • ból gardła.

Oprócz wymienionych wyżej objawów nowotworom złośliwym krtani towarzyszyć może zmiana brzmienia głosu, plucie krwią, kaszel, nieprzyjemny zapach z ust, odkrztuszanie dużej ilości plwociny. Choroba w bardziej zaawansowanym stadium wywołuje u chorych zmęczenie, utratę masy ciała, bladość skóry i powiększenie węzłów chłonnych na szyi.

"

Pilnej konsultacji z lekarzem wymaga chrypka, która utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie (pomimo leczenia), a także występujące z niewiadomych przyczyn zaburzenia połykania i duszności. "

Rozpoznanie raka krtani

Badaniem, które wykonuje się przy podejrzeniu raka krtani, jest laryngoskopia pośrednia, czyli badanie układu chłonnego szyi oraz laryngoskopia bezpośrednia wykonywana w znieczuleniu ogólnym, w czasie której pobiera się wycinki z guza do badania histopatologicznego. Wyniki badania pozwalają zazwyczaj na postawienie odpowiedniej diagnozy.

W rozpoznaniu raka krtani wykorzystuje się również badania pomocnicze, takie jak tomografię komputerową, badanie USG, RTG klatki piersiowej i biopsję węzłów chłonnych.

Leczenie raka krtani

Leczenie laka krtani uzależnione jest od lokalizacji guza i jego stopnia zaawansowania, co określa system TNM. Wybierając metodę leczenia raka, zawsze bierze się pod uwagę możliwość zaoszczędzenia krtani.

U chorych we wczesnym stadium raka stosuje się radykalną radioterapię lub usunięcie guza techniką laserową, ewentualnie zabieg operacyjny oszczędzający krtań. Częściowe usunięcie krtani uzależnione jest od rozwoju choroby nowotworowej, występujących objawów i stanu zdrowia chorego. Na wczesnym etapie choroby stosuje się zazwyczaj metody leczenia niewymagające usuwania części lub całości krtani.

Leczenie raka krtani w stadium zaawansowanym obejmuje zazwyczaj całkowitą lub częściową laryngektomię (usunięcie krtani) uzupełnioną napromienianiem. Innym postępowaniem u osób, u których rozpoznano raka gardła, jest radykalna radioterapia lub równoczesna chemio-radioterapia, które pozwalają na zachowanie krtani.

Całkowite usunięcie krtani powoduje bezgłos. Pacjent po takiej operacji wymaga rehabilitacji głosu i mowy.

Po operacji lekarze wyprowadzają jednocześnie tracheostomię, która stanowi wyjście tchawicy na przedniej stronie szyi.

Gdy rak daje przerzuty do okolicznych węzłów chłonnych, usuwa się układ chłonny i stosuje radioterapię. W zaawansowanych stadiach raka krtani i nawrotach po wcześniejszym leczeniu, które nie kwalifikują chorych do leczenia mającego na celu wyleczenie choroby, stosuje się paliatywną chemioterapię.

Rokowania raka krtani

Rokowania w przypadku raka krtani uzależnione są zarówno od jego umiejscowienia, jak i stopnia zaawansowania. W przypadku nowotworów głowy i szyi stosuje się klasyfikację zaawansowania klinicznego TNM, która na podstawie poszczególnych cech określa, jak bardzo rozsiane są zmiany. 

Klasyfikacja TNM:

  • T – opisuje wielkość zmiany, jej umiejscowienie i szerzenie się w tkankach zdrowych.
  • N – określa wielkość przerzutu do węzła chłonnego i podaje ilość węzłów, które zostały zajęte przez nowotwór.
  • M – określa stopień zaawansowania choroby nowotworowej (od 0 do IV) i informuje o istnieniu przerzutów do narządów odległych od guza pierwotnego.

Szacuje się, że w przypadku raka głośni nawet 90 proc. chorych udaje się przeżyć 5 lat. Natomiast w przypadku raka nagłośni bez przerzutów do węzłów chłonnych 5-letnie przeżycie notuje się u 80 proc. pacjentów. Gorsze rokowania dotyczą raka nagłośni z przerzutami do węzłów chłonnych, w tym przypadku ok. 40 proc. chorych udaje się przeżyć 5 lat. Znacznie gorsze rokowania dotyczą raka podgłośni, który występuje najrzadziej i przez dłuższy czas nie daje żadnych objawów.

Niezwykle ważne jest wczesne reagowanie. Rak głośni lub nagłośni (bez przerzutów) wykryte na wczesnym etapie dają możliwość nawet 100-procentowego wyleczenia.

  • U chorych na raka krtani, ze względu na wspólne czynniki przyczynowe, istnieje zwiększone ryzyko zachorowania na drugi nowotwór niezależny od układu oddechowego, na przykład raka płuca lub inny nowotwór szyi i głowy, w tym raka gardła.

Źródło: otolaryngologia.mp.pl; nowotwory.org/rak-krtani; onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe; zwrotnikraka.pl; onkologia.org.pl/rak-krtani

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń