Rak języka atakuje głównie mężczyzn. Jak go rozpoznać?

05.03.2019
Aktualizacja: 25.03.2019 14:27
Raka języka często obserwuje lekarz stomatolog

Rak języka należy do nowotworów rzadkich, choć jest najczęściej występującym rakiem z grupy nowotworów głowy i szyi. Częściej występuje u mężczyzn, szczególnie po 50. roku życia. Może objawiać się nadżerką, krostką lub owrzodzeniem na języku, które trudno się goi lub rozprzestrzenia. Innym, ważnym objawem jest ograniczenie ruchomości języka i nagłe problemy z prawidłowym wysławianiem się. 

Rak języka to najczęściej występujący nowotwór w jamie ustnej. Najczęściej jest to rak pierwotny, rzadziej przerzutowy. Zaliczany jest do grupy nowotworów głowy i szyi. 

Najczęściej występuje rak płaskonabłonkowy (nawet 95 proc. przypadków), natomiast rak brodawkowy, gruczołowy lub limfoepitelialny występują znacznie rzadziej. Rak może rozwijać się na bocznej, ruchomej powierzchni języka lub na nasadzie. Może szerzyć się ku dołowi, zajmując dno jamy ustnej, oraz ku bokom i do przodu, dochodząc do żuchwy. Zaawansowany rak znacznie ogranicza ruchomość języka, powoduje problemy z przełykaniem, a także z mową. Jest przyczyną przykrego oddechu, powoduje ból, a nawet krwawienie.

Rak języka, oprócz szerzenia się, może także dawać przerzuty – zwykle do węzłów chłonnych szyi oraz podżuchwowych. Przerzuty mają duży wpływ na rokowanie.

Przyczyny raka języka

Nieznane są przyczyny rozwoju raka języka, wiadomo natomiast, że pewne czynniki zwiększają znacznie ryzyko zachorowania. Wśród najważniejszych czynników ryzyka wymienia się przewlekły alkoholizm oraz palenie tytoniu, szczególnie fajki, żucie tytoniu lub betelu. Rak języka jest również bardziej charakterystyczny dla mężczyzn niż kobiet, dotyka głównie panów w podeszłym wieku. 

Do grupy ryzyka zachorowania na raka języka zalicza się osoby:

  • palące papierosy i inne wyroby tytoniowe;
  • spożywające duże ilości alkoholu;
  • niedbające odpowiednio o higienę jamy ustnej;
  • zakażone wirusem brodawczaka ludzkiego;
  • narażone na ekspozycję na policykliczne węglowodory, azbest lub opary spawalnicze;
  • urazy termiczne (oparzenia) lub chemiczne;
  • cierpiące na niedobór żelaza i ryboflawin w organizmie.

ZOBACZ: Barwa języka mówi wiele o zdrowiu. Kiedy kolor języka wskazuje na chorobę?

Objawy raka języka

Rak języka może przez jakiś czas przebiegać bezobjawowo. Jednak najczęściej chorzy mogą zaobserwować lub wyczuć powstające w obrębie języka zmiany. Objawy mogą różnić ze względu na lokalizację guza. Rak, rozwijając się w części ruchomej, jest zwykle zauważalny przez chorych lub lekarzy stomatologów. Może on powodować także ból czy krwawienie.

Rak nasady języka jest natomiast rozpoznawany znacznie później ze względu na trudniejszą dostępność i później pojawiające się objawy w postaci zaburzeń połykania, trudności w artykulacji zgłosek oraz bólu promieniującego do ucha.

Wśród wczesnych objawów raka języka wyróżnia się:

  • asymetrię języka;
  • owrzodzenia i nadżerki, czyli ranki na języku;
  • krostki na języku, które nie znikają.

W zaawansowanym stadium raka języka chorzy mogą odczuwać przeszkodę, ból i dyskomfort w czasie połykania. Trudności w połykaniu są konsekwencją ograniczenia ruchomości języka. Pojawiają się także zaburzenia artykulacji, czyli poprawnego wysławiania się.  

Ból zajętego przez nowotwór języka może promieniować do ucha, co chorzy często mylą z chorobą ucha. Gdy dojdzie do rozpadu guza, pojawi się brzydki zapach z ust, odpluwanie krwistej wydzieliny lub krwawienie z jamy ustnej.

Objawy raka języka w zaawansowanym stadium:

  • chudnięcie;
  • wyniszczenie organizmu;
  • cuchnący zapach z ust;
  • ślinotok;
  • zachłystywanie się;
  • szczękościsk;
  • ograniczenie ruchomości lub unieruchomienie języka;
  • chrypka;
  • guz na szyi (przerzut do węzłów chłonnych);
  • zaburzenia odczuwania smaku;
  • utrudniona mowa i trudności w komunikowaniu się z otoczeniem.

Diagnostyka raka języka

Raka języka można często podejrzewać po dokładnym badaniu u stomatologa lub laryngologa. Rak ten w przeważającej liczbie przypadków zajmuje boczny brzeg języka lub jego brzuszną powierzchnię, rzadziej dotyczy powierzchni grzbietowej, wierzchołka języka lub jego nasady. Z tego powodu można stosunkowo łatwo ujawnić zmiany patologiczne w badaniu wizualnym i palpacyjnym (przez dotyk). 

Jeśli zachodzi podejrzenie raka języka, zleca się dokładne badania obrazowe: zdjęcie radiologiczne (RTG), USG, badanie za pomocą tomografii komputerowej (TK), rezonansu magnetycznego (MRI) lub pozytonowej emisyjnej tomografii (PET). Badania te pozwalają nie tylko na ocenę wielkości zmiany nowotworowej, ale również na ocenę rozprzestrzeniania się raka, naciekania otaczających struktur, takich jak tkanki miękkie, naczynia, nerwy, tkanka kostna oraz obecności przerzutów.

Ostatecznie rak języka potwierdzić można po badaniu histopatologicznym wycinków pobranych z guza. Wtedy również następuje rozpoznanie charakteru zmian, typu histopatologicznego raka i jego stopnia złośliwości.

Nie lekceważ objawów

Rak języka jest najczęściej występującym rakiem z grupy nowotworów głowy i szyi. Nowotworom tego typu towarzyszą zwykle banalne dolegliwości, które wiele osób myli ze zwykłą niedyspozycją. Niestety, jeśli utrzymują się dłużej niż 3 tygodnie, koniecznie jest wykonanie badań przesiewowych.

Leczenie raka języka

Metoda leczenia raka języka zależy od stopnia zaawansowania nowotworu. We wczesnych stadiach leczeniem z wyboru jest leczenie chirurgiczne z zachowaniem marginesów onkologicznych bez tkanki nowotworowej oraz radioterapia uzupełniająca. 

W ciężkich przypadkach, gdy guz nowotworowy zniszczył większość języka, szczególnie gdy obejmuje nasadę języka lub nacieka okoliczne tkanki kostne, wykonuje się operację z rekonstrukcją języka i ewentualnie usuniętej części żuchwy.

Natomiast, gdy rak jest w stadium na tyle zaawansowanym, że jest już nieoperacyjny, leczeniem z wyboru jest radioterapia lub chemioterapia, lub połączenie obu metod jednocześnie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: publicznecentraonkologii.pl; onkolmed.pl