Rak jądra dotyczy głównie młodych mężczyzn. Jak rozpoznać objawy raka?

19.09.2018 13:23
 Rak jądra dotyczy głównie młodych mężczyzn. Jak rozpoznać objawy raka?
Fot. Shutterstock

Rak jądra to najczęściej występujący nowotwór u młodych mężczyzn. W Polsce wykrywa się rocznie ok. 800 przypadków raka jądra. Guz jest najczęściej wykrywany przez chorych podczas samobadania lub w trakcie obserwacji zmieniających się jąder i moszny. Objawem raka jądra może być bowiem powiększenie się jądra, zaczerwienie skóry, uczucie ciężkości i dyskomfortu. Rokowania w chorobie są dobre. Obecnie udaje się wyleczyć nawet 90 proc. mężczyzn z przerzutowym rakiem jądra. Sprawdź, jak rozpoznać raka jądra. 

Rak jądra jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem u młodych mężczyzn. To rak dobrze rokujący, choć często wykrywany późno ze względu na wstyd i poczucie skrępowania związane z koniecznością odbycia wizyty u urologa. Objawia się głównie powiększeniem jądra, uczuciem ciężkości i dyskomfortu. Guzek jest zazwyczaj wyczuwalny w dotyku, twardy i nierozerwalnie złączony z jadrem. Zaleca się, by każdy mężczyzna przynajmniej raz w miesiącu badał jądra i zwracał uwagę na wszelkie nieprawidłowości związane z jadrami i moszną. 

Jądro (gonada męska) to parzysty narząd mieszczący się w mosznie, czyli skórnym worku w okolicy męskiego krocza. Jądra w rozwoju płodowym powstają w jamie brzusznej i z biegiem czasu przemieszczają się w dół aż do moszny. To prawidłowy mechanizm rozwoju. Natomiast jego zaburzenie skutkuje często wnętrostwem, czyli sytuacją, gdy po urodzeniu jedno lub dwa jadra zamiast w worku mosznowym znajdują się wyżej - w pachwinie lub w brzuchu.

Jądra pełnią niezwykle ważne funkcje w organizmie mężczyzny: produkują testosteron, podstawowy hormon płciowy męski i wytwarzają plemniki, niezbędne do zapłodnienia komórki jajowej kobiety. 

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jądra:

  • zdiagnozowany wcześniej nowotwór w drugim jądrze;
  • wnętrostwo (niezstąpienie jąder);
  • hipogonadyzm;
  • występowanie nowotworu jądra u krewnych pierwszego stopnia (ojciec, brat);
  • zespół Klinefeltera - wrodzony zespół związany z nieprawidłowościami materiału genetycznego. 

Rak jądra powstaje wtedy, gdy komórka wywodząca się z jądra wymyka się spod kontroli, zaczyna się w sposób niepohamowany dzielić, co prowadzi do powstania kolejnych komórek i w efekcie wytworzenia się guza. O nowotworze złośliwym mówi się jednak wtedy, gdy ma on potencjał naciekania zdrowych tkanek i tworzenia przerzutów. W uproszczeniu: nie każdy guz jądra, jest guzem złośliwym. Złośliwy jest ten, który może naciekać lub tworzyć przerzuty.

Objawy raka jądra

Mężczyznę powinno zaniepokoić powiększające się jądro, a także ból w obrębie moszny. Niepokojącym objawem jest wyczuwalny guz. Najczęściej powiększone jądro jest twarde i sprawia uczucie ciężkiego, wyraźnie cięższego od drugiego jądra, zazwyczaj jest niebolesne, choć nie jest to regułą. 

Do objawów raka jądra zalicza się:

  • niebolesne powiększenie jądra (objaw występujący najczęściej);
  • zaczerwienienie skóry moszny;
  • wykrycie niebolesnej masy, która nie da się oddzielić od jądra;
  • uczucie ciężaru w mosznie;
  • ból i dyskomfort w obrębie moszny.

W zaawansowanym stadium choroby, oprócz wymienionych wyżej objawów, pojawia się wyraźne osłabienie, spadek masy ciała, bóle brzucha, ginekomastia, powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych, kaszel krwioplucie (przerzuty do płuc), bóle kostne oraz objawy neurologiczne . Niektóre guzy mogą nasilać cechy męskie, takie jak owłosienie czy masę mięśniową. 

Warto wiedzieć, że wystąpienie raka jądra może być poprzedzone jego zmniejszeniem. 

Rozpoznanie raka jądra (badania)

W przypadku raka jądra nie wykonuje się prewencyjnych badań przesiewowych, prewencja opiera się głównie na samobadaniu jader lub badaniu przez lekarza. 

Przy podejrzeniu guza jąder wykonuje się badanie USG, a szczegółowe rozpoznanie choroby opiera się na wyniku badania histopatologicznego próbki pobranej z dostępu pachwinowego.

Jak przeprowadzić samobadanie jąder?

  1. Badaj jądra pod prysznicem lub podczas ciepłej kąpieli przynajmniej raz w miesiącu.
  2. Przetaczaj jądra pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym od górnego do dolnego bieguna.
  3. Guzek wyczuwalny podczas samobadania jest zwykle niebolesny, może obejmować całe jądro lub jego część. 
  4. Wykrycie niepokojącej zmiany wymaga konsultacji z lekarzem urologiem.

Badania, które wykonuje się w celu oceny zaawansowania procesu nowotworowego to morfologia krwi i badania biochemiczne, a także markery nowotworowe, RTG klatki piersiowej, tomografia komputerowa jamy brzusznej i miednicy mniejszej, scyntygrafia kości, rezonans magnetyczny OUN.

ZOBACZ: Samobadanie jąder: praktyczny poradnik. Jak badać jądra w domu?

Leczenie raka jądra

Pierwszym standardowym elementem leczenia raka jądra, bez względu na jego typ, jest usunięcie jądra w całości wraz z najądrzem i wysokim podwiązaniem podwrózka nasiennego. Dalsze leczenie, tzw. uzupełniające, zależy od typu raka i stopnia zaawansowania choroby.

Nasieniaki stanowią 40 proc. wszystkich przypadków raka jądra i dotykają głównie mężczyzn w czwartej dekadzie życia. LECZENIE NASIENIAKÓW jest głównie chirurgiczne i polega na usunięciu całego jądra przez pachwinę (zabieg orchidektomii). W zależności od stopnia zaawansowania choroby stosuje się również leczenie uzupełniające w postaci radioterapii lub chemioterapii. Stosowanie leczenia uzupełniającego jest zazwyczaj skuteczne, bo nasieniaki są nowotworami silnie wrażliwymi na promieniowanie i leki cytostatyczne. 

Rokowanie w przypadku nasieniaków jest dobre. Udaje się wyleczyć nawet tych chorych, u których stwierdzono występowanie odległych przerzutów.

Nienasieniaki stanowią 60 proc. wszystkich przypadków raka jądra i dotyczą głównie młodych mężczyzn. LECZENIE NIENASIENIAKÓW opiera się na leczeniu chirurgicznym, czyli usunięciu jądra. Jednak w przeciwieństwie do nasieniaków, nienasieniaki są guzami opornymi na promieniowanie jonizujące oraz chemioterapię. 

W przypadku nienasieniaków we wczesnym stadium, po usunięciu jądra można rozważyć obserwację po zabiegu i wykonywanie regularnych badań, można także wykonać limfadektomię zaotrzewnową (usunięcie węzłów chłonnych zaotrzewnowych). Natomiast w przypadku zaawansowanej choroby stosuje się chemioterapię. 

Należy wiedzieć, że usunięcie jednego jadra nie wpływa w znaczący sposób na płodność mężczyzny. Drugie, zdrowe jądro potrafi wyprodukować odpowiednią ilość plemników. Mężczyzna po usunięciu jednego jądra może normalnie współżyć i założyć rodzinę.

Rak jądra jest nowotworem o dobrym rokowaniu. Leczenie jest skuteczne, o ile nowotwór zostanie rozpoznany we wczesnym stadium.

Źródło: zwrotnikraka.pl; gladiator-prostata.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk