Papierosy i rak płuca: co mają wspólnego?

Materiały partnerskie
12.11.2018 08:00
Papierosy i rak płuca: co mają wspólnego?
Fot. Shutterstock

Choć o wpływie palenia tytoniu na płuca mówi się wiele, to nadal nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, jak mocno palenie powiązane jest z występowaniem chorób płuc, głównie złośliwego nowotworu tego narządu.

Rak płuca to unikalny nowotwór złośliwy. Szacuje się, że około 90 proc. wszystkich zachorowań na raka płuca powodowanych jest ekspozycją, czynną lub bierną, na kilkadziesiąt substancji rakotwórczych zawartych w dymie tytoniowym. Papierosy, a także inne wyroby tytoniowe, są zatem najważniejszym czynnikiem rakotwórczym.

Dowody na związek dymu tytoniowego i raka płuca pojawiły się już w pierwszej połowie XX wieku, jednak dowody na to, że palenie powoduje raka, przedstawiono dopiero w latach 50. W 1986 roku Międzynarodowa Agencja ds. Badań nad Rakiem (IARC) ogłosiła, że palenie powoduje nie tylko raka płuca, ale także inne nowotwory układu oddechowego (np. rak krtani lub gardła), raka trzustki i nowotwory układu moczowego (rak pęcherza i rak nerki). W 2004 r. oficjalna lista chorób wywoływanych przez tytoń zawierała 14 różnych nowotworów. Składniki dymu tytoniowego są uznane za tzw. czynnik rakotwórczy I kategorii.

Eksperci nie mają wątpliwości, że dym tytoniowy działa negatywnie na niemal każdy narząd, choć płuca ciepią wyjątkowo mocno. Co ważne, z medycznego punktu widzenia nie można palić ,,tylko trochę’’. Samo narażenie na dym tytoniowy działa szkodliwie, nawet w mniejszych ilościach. Z tego względu o narażeniu na dym tytoniowy mówi się nie tylko w kontekście samych palaczy, ale także osób z ich bliskiego otoczenia, czyli tzw. biernych palaczy.

Palenie tytoniu ma działanie rakotwórcze

Palenie tytoniu jest główną przyczyną zachorowań na nowotwory. Najczęściej prowadzi do rozwoju raka płuca.

Dym tytoniowy zawiera kilka tysięcy związków chemicznych, a co najmniej 250 z nich jest szkodliwa. Uważa się, że aż 70 substancji ma działanie rakotwórcze. Palacze wdychają smołę, radioaktywny polon, nikiel, cyjanowodór, formaldehyd, amoniak oraz tlenek węgla, który tworząc z hemoglobiną kompleks zwany karboksyhemoglobiną sprawia, że krew staje się gorzej natleniona.

Substancje rakotwórcze z dymu papierosowego inicjują proces nowotworowy, powodując uszkodzenia DNA komórek, które zaczynają rosnąc i dzielić się bez ograniczeń. Trujące związki chemiczne gromadzą się przez całe lata w organizmie palacza, potęgując swoje szkodliwe działanie.

Szkodliwe jest nawet przebywanie w zadymionym pomieszczeniu. Nie trzeba palić, żeby wdychać toksyczne substancje. Bierni palacze (w tym dzieci) są nie mniej narażeni na rozwój raka płuca. Dym unoszący się z żarzącej się końcówki papierosa jest czterokrotnie bardziej toksyczny niż ten, którym zaciąga się palacz.

Nie należy zapominać, że palenie papierosów i innych wyrobów tytoniowych zwiększa ryzyko wystąpienia innych nowotworów, np. krtani lub pęcherza moczowego, a ponadto bardzo zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, niedokrwienia kończyn dolnych i innych ciężkich chorób.

Chcesz zminimalizować ryzyko zachorowania na raka płuca? Nie pal! Nie narażaj też innych na kontakt z dymem tytoniowym, który jest dla nich szkodliwy. Chroń siebie, dzieci, rodzinę i bliskich przed wpływem toksycznego dymu poprzez unikanie palenia.

Artykuł powstał przy współpracy z Ministerstwem Zdrowia 

Źródło: gov.pl; onkologia.org.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk