Mięsak Kaposiego nie tylko u chorych na AIDS. Co to za choroba?

30.05.2019
Aktualizacja: 30.05.2019 15:49
badanie dermatologiczne - mięsak Kaposiego
fot. Shutterstock

Mięsak Kaposiego to nowotwór najbardziej kojarzony z chorobą AIDS jest bowiem jednym z pierwszych jej objawów. Tymczasem mięsak Kaposiego wcale nie musi oznaczać zakażenia wirusem. Niektóre postaci tego nowotworu występują niezależnie od sprawności układu immunologicznego, są charakterystyczne dla mieszkańców Afryki Środkowej i starszych mężczyzn z rejonów Morza Śródziemnego.

Mięsak Kaposiego (Sarcoma Kaposi) to nowotwór, wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń i komórek węzłów chłonnych. 

Te charakterystyczne zmiany skórne zostały pierwszy raz opisane 1872 roku przez węgierskiego dermatologa Moritza Kaposiego. Mięsaki Kaposiego występowały głównie u ludzi zamieszkujących wschodnią Europę, Włochy i Stany Zjednoczone. Jednak w latach 80. XX wieku zaobserwowano powiązanie pomiędzy mięsakami Kaposiego, a chorobą AIDS. Od tego czasu tego typu zmiany skórne kojarzone są głównie z chorymi na AIDS, choć mięsak Kaposiego ma kilka odmian.  

Wyróżnia się postać klasyczną mięsaka Kaposiego dotyczącą starszych mężczyzn regionu basenu Morza Śródziemnego oraz postać związaną z AIDS, postać endemiczną występującą w Afryce Środkowej i Wschodniej oraz postać jatrogenną związaną z immunosupresją.

Postacie kliniczne mięsaka Kaposiego:

  • Postać klasyczna (sporadyczna, przewlekła)
  • Postać związana z AIDS (epidemiczna)
  • Postać endemiczna
  • Postać jatrogenna

Mięsak Kaposiego: przyczyny

Mięsak Kaposiego to nowotwór zbudowany z komórek o wrzecionowatym kształcie i z obfitego unaczynienia przez drobne naczynia włosowate. Na skórze tworzy znamiona o różnej barwie lub niewielkie guzy. Może lokalizować się w na skórze, a nawet w płucach.

U ponad 90 proc. chorych w komórkach mięsaka Kaposiego wykrywa się obecność materiału genetycznego wirusa o nazwie HHV-8. Zakażenie wirusem nie jest jednak jednoznaczne z zachorowaniem na mięsaka Kaposiego. 

Mięsak ten związany jest również z obniżeniem odporności. Może to być upośledzenie odporności w przebiegu zarażenia wirusem HIV i u chorych na AIDS, ale także radykalny spadek odporności po przeszczepie tkanek lub narządów. Zespoły wtórnych niedoborów odporności są najważniejszymi czynnikami ryzyka powstania mięsaka Kaposiego. AIDS (w przebiegu zakażenia wirusem HIV) prowadzi do powstania najczęstszej epidemicznej postaci mięsaka Kaposiego, natomiast postać jatrogenna powstaje średnio po 15-30 miesiącach od przeszczepu narządowego lub szpiku kostnego i jest skutkiem długotrwałego i intensywnego leczenia immunosupresyjnego. 

Na mięsaka Kaposkiego chorują także osoby niezakażone wirusem, bez niedoborów odpornosci. To tak zwana postać klasyczna choroba, która dotyczy mężczyzn powyżej 50-70. roku życia, zamieszkujących lub pochodzących z regionów śródziemnomorskich, Bliskiego Wschodu i Europy Wschodniej. Istnieje także postać endemiczna, czyli ściśle związana z konkretnym obszarem, tj.  z Afryką Centralną, gdzie choroba dotyczy dzieci i dorosłych z przewagą mężczyzn.

Mięsak Kaposiego: objawy

Nowotwór przybiera postać różnej wielkości guzków, płaskich nacieków, zasinień i złuszczenia obszarów skóry. Zmiany te mogą powodować ból. 

Zmiany chorobowe, oprócz skóry, mogą występować również:

  • w ścianie przewodu pokarmowego, gdzie zazwyczaj pozostają bezobjawowe, ale w zaawansowanej formie wywołują krwawienie lub niedrożność;
  • w układzie oddechowym, gdzie powodują suchy kaszel, czasami z domieszką krwi, lub wysięk do opłucnej;
  • w węzłach chłonnych, co powoduje ich powiększenie.

U osób zakażonych wirusem HIV lub w postaci jatrogennej zmiany skórne pojawiają się głównie na twarzy i tułowiu, błonach śluzowych, w niektórych przypadkach z zajęciem narządów wewnętrznych i mają charakter płaskowyniosłych różowych lub czerwonych grudek, które mogą się powiększać.W postaci klasycznej, sporadycznej, zmiany nowotworowe lokalizują się na kończynach dolnych, a choroba ma przebieg powolny.

Wikipedia.org
fot. Wikipedia.org

Warto wiedzieć

Diagnozowanie mięsaka Kaposiego

Rozpoznanie mięsaka polega na pobraniu próbki skóry lub próbki z węzła chłonnego do badania histopatologicznego. W przypadku zajęcia układu oddechowego i pokarmowego biopsję zmian chorobowych wykonuje się w czasie bronchoskopii, gastroskopii lub kolonoskopii.

Mięsak Kaposiego: leczenie 

Leczenie mięsaka Kaposiego zależy od postaci klinicznej choroby i jej zaawansowania. Najlepsze efekty przynosi leczenie klasycznej postaci nowotworu. W przypadku zmian pojedynczych zaleca się ich usuwanie metodą krioterapii, leseroterapii lub poprzez zabieg chirurgiczny. 

W przypadku jatrogennego mięsaka Kaposiego leczenie nakierowane jest na przywrócenie prawidłowego stanu immunologicznego, wtedy choroba zwykle sama ustępuje. U chorych na HIV natomiast pojawienie się mięsaka Kaposiego jest równoważne z rozpoznaniem AIDS i wymaga zastosowania odpowiedniego leczenia. Postać epidemiczna wymaga zastosowania terapii antyretrowirusowej. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: onkologia.org.pl