Zamknij

Jak umierają chorzy na raka? Objawy zwiastujące śmierć

01.10.2021
Aktualizacja: 01.10.2021 13:44

Nowotwór to choroba, której leczenie trwa zwykle wiele miesięcy lub lat. Coraz częściej nowotwory postrzegamy jako choroby przewlekłe. Niestety, nie każdy nowotwór jest uleczalny. W przypadku takich nowotworów lekarze są w stanie przewidzieć rokowania pacjenta i mogą z dużym prawdopodobieństwem określić, ile czasu mu zostało. Jak wygląda ostatni moment między życiem a śmiercią? Co możemy zrobić, by pomóc choremu?

Jak umierają chorzy na raka? Objawy zwiastujące śmierć
fot. Shutterstock
  1. Proces umierania: trzy etapy
  2. Jak wygląda śmierć u chorych na raka? Objawy fizyczne
  3. Objawy psychiczne towarzyszące umieraniu

Umieranie nieuleczalnie chorego pacjenta jest długim procesem, który przebiega etapami. W tym czasie w organizmie pacjenta zachodzi wiele zmian fizjologicznych. Towarzyszą temu również dolegliwości o podłożu psychicznym. Objawy zbliżającej się śmierci mogą pojawić się nawet kilka tygodni wcześniej. Początek okresu umierania często jest także potwierdzany przez lekarza prowadzącego. Ostatni moment przed śmiercią to bardzo ciężki czas, zarówno dla chorego, który przeczuwa, że niebawem umrze, jak i dla jego bliskich. O ile przygotowanie się do tak trudnej sytuacji jest niemożliwe, warto wiedzieć, jakie dolegliwości mogą wystąpić u chorego w tym czasie. Ich rodzaj i nasilenie zależy od stopnia wyniszczenia organizmu, wieku pacjenta i lokalizacji nowotworu.

Proces umierania: trzy etapy

W rozwiniętym stadium nieuleczalnego nowotworu możemy wyodrębnić trzy okresy umierania, takie jak:

  • okres preterminalny – choroba jest w zaawansowanym stadium, jednak chory czuje się dobrze. Nie jest już poddawany leczeniu, ponieważ nie przynosi ono żadnych efektów.
  • faza terminalna – to czas pogorszenia stanu chorego. W tym czasie nasilają się objawy choroby, chory może mieć coraz mniej siły (mogą wystąpić problemy z chodzeniem).
  • okres umierania (agonia) – to ostatni moment przed śmiercią. Trwa zwykle około 48 godzin. Chory odmawia przyjmowania posiłków, następuje skrajne wycieńczenie, u niektórych pojawiają się zaburzenia świadomości. U pacjenta zmniejszają się przejawy życia, dochodzi także tzw. śmierci pozornej (chory nie reaguje na bodźce).

Jak wygląda śmierć u chorych na raka? Objawy fizyczne

Zbliżająca się śmierć wywołuje u pacjentów wiele dolegliwości, które każdego dnia się nasilają. Pierwszym wyraźnym objawem jest wyraźne osłabienie i utrata sił (chory nie może wykonać najprostszych czynności). Dlatego w ostatnich tygodniach życia bardzo ważna jest pomoc bliskich. Oprócz wycieńczenia pojawiają się inne objawy, na przykład:

  • zmniejszenie apetytu (i problemy z przełykaniem)
  • spadek temperatury ciała (jest wywołany zmniejszeniem przepływu krwi w organizmie chorego)
  • problemy z oddychaniem (charczący oddech, rzężenie, kaszel)
  • nietrzymanie moczu i stolca
  • spadek ciśnienia tętniczego
  • zapadnięcie gałek ocznych
  • wymioty
  • nadmierna senność lub pobudzenie
  • nasilenie bólu całego ciała
  • zmiany skórne (są wynikiem niewydolności układu krążenia)
  • utrata przytomności
  • siność siatkowata (jest spowodowana nierównym wypełnieniem naczyń krwionośnych krwią)
  • panika oddechowa (chory nie może złapać tchu)
  • zasinienie części ciała, które są najbardziej oddalone od serca
  • odwodnienie organizmu
  • brunatne zabarwienie skóry
  • zmiana rysów twarzy

Objawy psychiczne towarzyszące umieraniu

Każdy chory przeżywa swoją śmierć inaczej. Zdarzają się pacjenci, którzy są pogodzeni z sytuacją i ich ostatnie dni przepełnione są spokojem. Chorują od dawna, przygotowują się do pożegnania z bliskimi i jest to dla nich naturalny moment.
Jednak wszechogarniający ból, z jakim ma do czynienia chory, a także przerażenie spowodowane nieuniknioną śmiercią mogą wywoływać różne reakcje psychiczne. Psychiczne objawy śmierci, jakie mogą wystąpić u chorych to na przykład:

  • wycofanie i majaczenie
  • mówienie o wizjach (chorzy często twierdzą, że widzą bliskie, zmarłe osoby)
  • nietypowe zachowania (pacjenci mówią o podróżach, chcą wyjść ze szpitala)
  • halucynacje wzrokowe i słuchowe
  • niepokój

Głównym celem opieki nad chorym w czasie umierania jest zapewnienie mu spokoju oraz łagodzenie objawów towarzyszących ostatnim godzinom życia. Chory powinien otrzymać jak najwięcej wsparcia i czułości. Często zdarza się, że dla otoczenia chorego jego odejście jest na tyle dramatycznym wydarzeniem, że sami potrzebują pomocy. To naturalna reakcja. Śmierć bliskich nam osób jest związana z ogromną traumą, dlatego nie bójmy się prosić o pomoc psychologa lub psychiatry, który pomoże nam wytrzymać najtrudniejsze momenty.

Źródło: zwrotnikraka.pl, bliskochorego.pl, PAP