Onkolog ostrzega: tych substancji spożywczych unikaj

11.12.2019
Aktualizacja: 11.12.2019 13:55
Onkolog ostrzega: tych substancji spożywczych unikaj
fot. Shutterstock

Jak powinna wyglądać dieta zdrowego człowieka pragnącego ustrzec się przed chorobą nowotworową? Wiele lat temu powstał Europejski Kodeks Walki z Rakiem dla ludzi zdrowych, którzy stosując zasady w nim zawarte, mogą uniknąć zachorowania na nowotwór. Małgorzata Talerczyk, onkolog kliniczny w Zachodniopomorskim Centrum Onkologii, radzi co jeść, aby ochronić się przed chorobą nowotworową. 

Czego nie lubi rak? 

Od kilkudziesięciu lat mamy świadomość, jak ważny jest właściwy sposób żywienia, który może wpłynąć na ograniczenie zachorowania na wiele chorób, w tym na nowotwór. Należy przede wszystkim dostarczać niezbędnych składników odżywczych we właściwych proporcjach. Piramida żywienia przedstawia, co jest na szczycie listy. W diecie powinny się znaleźć przede wszystkim odpowiednie witaminy, składniki mineralne, woda, błonnik. Ważne jest nie tylko to, co jemy, ale również to, czego w diecie unikamy. 

Oto szkodliwe substancje, których należy bezwzględnie unikać.

  • aflatoksyny – zawierają je spleśniałe ziarna zbóż, stare orzechy, nasiona roślin strączkowych przechowywanych w ciepłych i wilgotnych warunkach,
  • heterocykliczne aminy i policykliczne węglowodory aromatyczne – powstają w czasie wędzenia, przedłużonego grillowania, smażenia w wysokich temperaturach,
  • nitrozwiązki, azotany, azotyny – używane są do konserwowania żywności,
  • sól kuchenna – powoduje uszkodzenie błony śluzowej żołądka, rozwój zanikowego zapalenia żołądka,
  • alkohol – zmniejsza wchłanianie składników odżywczych, prowadzi do marskości wątroby, zaburza równowagę hormonalną.

Przeczytaj: Jak rozpoznać niedobór witaminy D? 11 niepokojących sygnałów 

Aby nie zostawić was w niedosycie, Małgorzata Talerczyk, onkolożka wymienia również składniki odżywcze, które warto wkomponować do diety. Mają przeciwnowotworowe właściwości:

  • błonnik pokarmowy – zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego o 40-50%;
  • wapń – wykazuje działanie antyproliferacyjne, przeciwmutagenne, proapoptotyczne). Dodatkowo zmniejsza ryzyko zachorowania na raka jelita grubego o 22%;
  • selen – ma działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, zwiększa metabolizm kancerogenów, łączy się z metalami ciężkimi i przyspiesza ich usuwanie;
  • witamina D – wykazuje działanie ochronne w raku piersi, jelita grubego, trzustki;
  • witaminy antyoksydacyjne C i E – są wymiataczami wolnych rodników, mają swój udział w profilaktyce raka przełyku, krtani, jamy ustnej, żołądka, trzustki, prostaty;
  • kwasy tłuszczowe omega 3 –  mają działanie przeciwzapalne, antyproliferacyjne, zmniejszają ryzyko zachorowania na raka piersi, jelita, trzustki, prostaty, płuc, żołądka;
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WKT) – zmniejszają stan zapalny, stabilizują wydatki energetyczne i są odpowiedzialne za spowolnienie procesu nowotworowego, hamują powstawanie przerzutów i wyniszczenia nowotworowego. Źródłem WKT są: olej rzepakowy, oliwa z oliwek, ryby morskie, orzechy, kakao;
  • beta-karoten, cynk, miedź, magnez, mangan, substancja bioaktywne-koenzym Q10, polifenole (flawonoidy, izoflawony, fitoestrogeny), fitosterole – blokują wolne rodniki. Substancje te znajdują się naturalnie w diecie. Likopen neutralizuje wolne rodniki, zapobiega rakowi prostaty – zmniejsza ryzyko o 30%, rakowi jamy ustnej, przełyku, żołądka, płuca, szyjki macicy, czerniaka, zmniejsza ryzyko osteoporozy. Likopen znajdziemy głównie w przetworach z pomidorów, papryce, owocach dzikiej róży, arbuzach, czerwonych grejpfrutach.

Przeczytaj: 7 znaków, które mogą sygnalizować powstawanie zakrzepów 

Małgorzata Talerczyk jest onkologiem klinicznym w Zachodniopomorskim Centrum Onkologii, ekspertka portalu ZnanyLekarz.pl.