Na ten nowotwór zmarł Bob Marley. Wszystko o czerniaku paznokcia

26.08.2019
Aktualizacja: 26.08.2019 16:09
Czerniak paznokcia - jakie są objawy?

Czerniak paznokcia jest bardzo trudny do wykrycia, bo łatwo go pomylić z krwiakiem podpaznokciowym czy infekcją bakteryjną lub grzybiczą. Sprawdź, jakie są objawy, przyczyny i leczenie tego typu nowotworu.

Czerniak paznokcia (inaczej czerniak podpaznokciowy, czerniak paznokciowy) to jeden z najtrudniejszych diagnostycznie nowotworów. Nie boli, łatwo go pomylić z mechanicznym urazem paznokcia i powstałym w jego efekcie krwiakiem. Szybko wykryty daje szansę na całkowite wyleczenie, jednak w Polsce nadal rozpoznawany jest zbyt późno (po około 3 latach od wystąpienia objawów). Gdy zmiany są zaawansowane i dają przerzuty do innych organów. To właśnie z powodu tego nowotworu zmarł Bob Marley, legendarny muzyk reggae - zmiana była u niego zlokalizowana pod paznokciem dużego palca u stopy.

Czerniak paznokcia - jakie są objawy?

Czerniak paznokcia może wyglądać niepozornie - jako niewielka plamka lub prążek pod paznokciem o nieregularnych, poszarpanych czy zatartych brzegach. Czasem może przybrać postać wielobarwnych plam (od czerwonych po brązowe i czarne). Niektóre zmiany mogą mieć trójkątny kształt lub mogą manifestować się w postaci pęknięć oraz szczelin w obrębie płytki paznokciowej. O czerniaku paznokcia może również świadczyć obecność melaniny w tkankach miękkich otaczających paznokieć (tzw. objaw micro- Hutchinsona).

Zmiany najczęściej pojawiają się na kciuku, palcu wskazującym lub dużym palcu stopy, choć oczywiście w innych miejscach również mogą się pojawić, tyle że o wiele rzadziej. Zmiana dotyczy zwykle tylko jednej płytki paznokciowej.

Każda zmiana, która pojawiła się w obrębie płytki paznokciowej, powinna wzbudzić naszą czujność i skłonić do odwiedzenia dermatologa. Lekarz sprawdzi jaką etiologię ma zmiana (czy jest nowotwór czy infekcja bakteryjna lub grzybicza) i wdroży odpowiednie leczenie.

Czerniak paznokciowy - jakie są jego przyczyny?

Czerniak paznokcia (podpaznokciowy) pod względem klinicznym i histopatologicznym zaliczany jest do rodzaju czerniaków akralnych. Jest to dość rzadka postać czerniaka - szacuje się, że dotyczy około 3,5% wszystkich chorych na tę odmianę nowotworu skóry.
Etiologia tego rodzaju czerniaka nie jest do końca poznana. Lekarze podejrzewają, że na jego powstanie ma wpływ kilka czynników, m.in.: mechaniczne urazy, promieniowanie UV, problemy z odpornością, jasna i bardzo jasna karnacja, czynniki genetyczne. Co ciekawe, czerniak paznokcie częściej dotyka mężczyzn w podeszłym wieku.

Ryzyko pojawienie się czerniaka paznokci zwiększa się również w przypadku częstego stosowania lamp utwardzających lakiery hybrydowe. Niestety nie zostało to w potwierdzone w 100 procentach.

Czerniak podpaznokciowy - jak się go diagnozuje?

Podstawowym badaniem diagnostycznych w przypadku czerniaka paznokciowego jest dermatoskopia lub videoskopia. Lekarz za pomocą dermatoskopu (lupa z podświetleniem) ogląda w dużym podświetleniu zmianę. Badanie jest bezbolesne i trwa zaledwie kilka sekund.  

Podczas tego badania lekarz ogląda zmianę stosując regułę CUBED.

  • C (coloured lesion where any part is not skin colour) – znamię o innym niż skóra kolorze;
  • U (Uncertain diagnosis) – niepewna diagnoza;
  • B (Bleeding lesions on the foot or under the nail, whether the bleeding is direct bleeding or oozing of fluid. This includes chronic "granulation tissue") – krwawiące znamię, sączące się, w tym chroniczna tkanka ziarninująca;
  • E (Enlargement or deterioration of a lesion or ulcer despite therapy) – powiększanie się znamienia lub owrzodzenie pomimo leczenia;
  • D (delay in healing of any lesion beyond 2 months) – opóźnienie w gojeniu powyżej dwóch miesięcy.

W przypadku wykrycia jakiejkolwiek niepokojącej zmiany, dermatolog może zlecić wykonanie całkowitego wycięcia zmiany lub biopsję. Preparat histopatologiczny przygotowuje się z wycinków pobranych z brzegu zmian.

Czerniak paznokciowy - jak wygląda leczenie?

W przypadku potwierdzenia diagnozy zaleca się wykonanie amputacji paliczka, w którym znajdował się czerniak. Potem, w zależności od stadium choroby zleca się obserwację lub zostaje wdrożone leczenie specjalistyczne. Rokowania w tej chorobie zależą od stadium choroby - im późniejsze rozpoznanie, tym rokowanie jest gorsze. W przypadku Boba Marleya lekarze również zalecali amputację, ale muzyk stanowczo odmówił ze względów światopoglądowych. Jako rastafarianin uznawał zasadę jedności ciała. Ta decyzja skończyła się dla niego tragicznie.
Lekarze szacują, że od pojawienia się czerniaka paznokcia do jego wykrycia mija średnio 3 lata – w tym czasie komórki nowotworowe rozsiewają się po całym ciele.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.