Zespół Korsakowa często mylony jest z amnezją. Dotyka alkoholików i osoby, które się niezdrowo odżywiają

24.10.2019
Aktualizacja: 25.10.2019 13:18
Zespół Korsakowa i konfabulacje
fot. Shutterstock

Pacjenci mają problem z przywołaniem zdarzeń sprzed zaledwie kilku minut. Aby zrekompensować sobie ten brak, czasami konfabulują i wypełniają luki zmyślonymi wydarzeniami. Uderzająco silne zakłócenia pamięci to podstawowa cecha zaburzenia zespołu Korsakowa. Co wywołuje chorobę? 

Zespół Korsakowa: przyczyny 

Zespół Korsakowa (inne nazwy to: organiczny zespół Korsakowa, psychoza Korsakowa, zespół amnestyczny Korsakowa, czasami stosuje się też nazwę zespół Wernickiego-Korsakowa) to choroba neuropsychiatryczna, która daje objawy podobne do amnezji. Pacjenci z zespołem Korsakowa mają poważne zaburzenia pamięci przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. Zdolność powtarzania tego, co się przed chwilą usłyszało, zwykle działa poprawnie. Pamięć  zdarzeń z dalekiej przeszłości też jest stosunkowo dobrze zachowana. Jednak pamięć krótkotrwała jest na ogół tak upośledzona, że chorzy nie potrafią przywołać zdarzeń sprzed chwili. 

Podstawową przyczyną zaburzenia amnestycznego jest uszkodzenie mózgu spowodowane udarem, urazem, guzem lub infekcją. W takich przypadkach – w zależności od charakteru i zakresu uszkodzenia struktur nerwowych oraz rodzaju podjętego leczenia – zaburzenie z czasem może się cofnąć. 

Może być spowodowane również niedoborem witaminy B1 (tiaminy). Niedobór witaminy B1 niekorzystnie wpływa na części mózgu odpowiedzialne za procesy pamięciowe i kojarzenie. W takim przypadku można wyeliminować problem z pamięcią, jeśli tylko problem wykryje się wystarczająco wcześnie. Zespół ten często wykrywa się u alkoholików i osób, które się niezdrowo odżywiają. 

Zdaniem eksperta

Zespół amnestyczny Korsakowa występującej w patologicznie zmniejszonej ilości u osób niedożywionych, w tym u alkoholików lub pacjentów z nowotworem żołądka.

Zespół Korsakowa: objawy 

  • poważne zaburzenia pamięci,
  • niezborny chód,
  • zaburzenia czucia i kontroli ruchów,
  • oczopląs i nierówność źrenic, 
  • drgawki,
  • uszkodzenie nerwów obwodowych,
  • zmiany skórne,
  • zaczerwienienie błon śluzowych,
  • opadająca górna powieka,
  • podwójne widzenie.

Pacjenci z zespołem Korsakowa mają liczne objawy ze strony psychiki. Do najczęstszych należą:

  • zaburzenia pamięci bieżącej – pacjenci nie potrafią zapamiętywać ani przywoływać nowych informacji,
  • kłopoty z ustaleniem chronologii, wspomnienia stają się chaotyczne, niepowiązane i nieuporządkowane,
  • pacjent nie potrafi myśleć w sposób abstrakcyjny,
  • trudności w przyswajaniu nowych informacji i ze zrozumieniem ich sensu, 
  • trudność z doborem właściwych słów,
  • czasami pojawiają się halucynacje oraz zmiany osobowości,
  • chory jest apatyczny i odczuwa niepokój lub przeciwnie, jest gadatliwy i nadpobudliwy.

Pomoc dla chorych na zespół Korsakowa 

Leczenie zespołu Korsakowa w pierwszym etapie odbywa się w warunkach szpitalnych. Daje to możliwość monitorowania stan chorego i zastosowania terapii objawów towarzyszących oraz powikłań choroby. W późniejszym etapie, oprócz zmiany diety i nawyków, przydatna w leczeniu zespołu Korsakowa jest również psychoterapia. Czas leczenia zespołu Korsakowa może wynosić nawet rok.

Przeczytaj: Dla kogo tak naprawdę jest psychoterapia? 

Zespół Korsakowa leczy się, podając pacjentowi dożylnie wysokie dawki witaminy B1. Powodzenie leczenia zależy od ogólnego stanu pacjenta oraz stopnia zaawansowania choroby. Zmiany w mózgu powodowane przez długotrwałe niedobory tiaminy (witaminy B1) są nieodwracalne. Zmiany psychiczne pojawiające się u pacjentów z zespołem Korsakowa są trudne do całkowitego wyleczenia.

W przypadku całkowitego lub częściowego wyleczenia objawów zespołu Korsakowa pacjent musi przestrzegać zasad zdrowej diety oraz całkowicie wyeliminować spożycie alkoholu. 

Opracowano też szereg technik pomagających dobrze rokującym pacjentom amnestycznym zapamiętywać ostatnie wydarzenia. Poza tym, większość osób z amnezją zachowuje pamięć proceduralną, czyli zdolność uczenia się umiejętności i działań rutynowych. To daje ogromne szanse na powrót do dobrego funkcjonowania w życiu codziennym. 

Przeczytaj: Diagnoza i rehabilitacja neuropsychologiczna: na czym polega?