Na czym polega zespół Alicji w Krainie Czarów?

29.11.2019
Aktualizacja: 04.12.2019 08:41
Zespół Alicji w Krainie Czarów
fot. Shutterstock

Osoby z zespołem Alicji w Krainie Czarów mają halucynacje, doświadczają iluzji związanych z percepcją ciała, poczucie czasu i prędkości. Dowiedz się, na czym polega ten syndrom, dlaczego jego nazwa związana jest z bohaterką książki Lewisa Carrolla.

Lubisz "Alicję w Krainie Czarów" - książkę Lewisa Carrolla? To historia o dziewczynce, która podążając za królikiem, trafia do magicznego, pełnego iluzji świata, gdzie wszystko jest możliwe i tajemnicze. Na przykład po zjedzeniu ciastka rośnie do wysokości ponad 2,5 metra, a jej głowa przebija dach domku należącego do królika. W tym świecie kwiaty śpiewają, przedmioty lewitują, wszystko jest widoczne z innej perspektywy.

Niektóre źródła sugerują, że ten niezwykły świat stworzony przez  Lewisa Carrolla był wynikiem jego choroby. Pisarz cierpiał na migrenę z aurą. Przed każdym bólem głowy, zazwyczaj kilka lub kilkadziesiąt minut wcześniej, pojawiały się u niego objawy neurologiczne, takie jak mroczki przed oczami, błyski świetle w polu widzenia, zaburzenia ostrości widzenia, a nawet chwilowe utraty wzroku. Aura migrenowa zmieniała jego postrzeganie własnego ciała, a nawet wpływała na poczucie czasu.

Podobne objawy pojawiają się u osób cierpiących na zespół Alicji w Krainie Czarów (inaczej syndrom Alicji w Krainie Czarów, Alice in Wonderland Syndrome – AIWS). To tajemnicze zaburzenie psychosensoryczne, które pojawia się najczęściej u dzieci pomiędzy 5. a 10. rokiem życia, a także u osób dorosłych, cierpiących na migrenę z aurą.

Czy wiesz, że...

Pierwsze przypadki choroby zostały opisane w latach 50. XX wieku przez amerykańskiego neurologa C. Lippmana. Jednak znaną dzisiaj wszystkim nazwę schorzenia nadał psychiatra John Todd, który w 1955 roku opisał 5 przypadków chorych na migrenę i padaczkę skarżących się na specyficzne dolegliwości poprzedzające atak i powiązał je z historią małej Alicji z książki Lewisa Carrolla.

Zespół Alicji w Krainie Czarów – jakie objawy?

Osoby z zespołem Alicji w Krainie Czarów mają halucynacje, doświadczają iluzji związanych z percepcją ciała, poczuciem czasu i prędkości. Podczas wywiadu lekarskiego w różny sposób opisywały swoje objawy. Niektórym wydawało się, że ich ciało kurczy się lub – wręcz przeciwnie – powiększa się. Niektórzy mieli wrażenia, jakby niektóre części ciała rosły, np. uszy, ręce lub nogi. Jeszcze inni mówili, że idąc po chodniku, nagle byli tacy wysocy, że mogli patrzeć na czubki głów innych przechodniów.

Otaczające ich przedmioty oddalały się lub przybliżały, czasem wydawały się większe lub mniejsze, stąd osoba z tym zaburzeniem może mieć chwilowe zaburzenia równowagi (wydaje się im, że muszą utrzymać pochyłą pozycję ciała, podczas gdy tak naprawdę stoją prosto). Schody i korytarze wyglądały tak, jakby nie miały końca. Zmieniało się też postrzeganie tekstur – podłoga mogła wydawać się gąbczasta, a kanapa jak zrobiona z kamienia.

Niektórzy cierpiący na to zaburzenie mają zaburzone poczucie czasu, prędkości. Czują, że nie mają nad tym żadnej kontroli. Niektórzy mają silne uczucie bycia śledzonym, wydaje się im, że gdzieś kryje się ktoś, kto kontroluje jego ruchy.

Zaburzony jest również odbiór dźwięków – czasem są one dalekie i przytłumione, czasem bliskie, głośne i agresywne.

Takie ataki trwają kilka, czasem kilkanaście minut. Mogą pojawić się o każdej porze dnia, jednak najczęściej mają miejsce rano, tuż po przebudzeniu. Później wszystko wraca do normy. Podczas ataków osoby dotknięte syndromem Alicji w Krainie Czarów nie tracą kontaktu z rzeczywistością, mają świadomość, że ataki zniekształcają ich postrzeganie. Mimo to rzadko zgłaszają się do psychologa w obawie przed zdiagnozowaniem choroby psychicznej. Tymczasem – co należy szczególnie podkreślić – to zaburzenie nie jest chorobą psychiczną.

Zespół Alicji w Krainie Czarów – jakie są przyczyny?

Zespół Alicji w Krainie Czarów nadal stanowi zagadkę dla lekarzy. Jego przyczyny nie zostały do końca poznane. Najbardziej prawdopodobna jest teoria, że jest to rodzaj nietypowej aury, która pojawia się u osób chorujących na migrenę, napięciowe bóle głowy lub chorujących na padaczkę. Udowodniono, że ataki są związane z czasowym niedokrwieniem tkanki mózgowej (w obszarze skroniowym, ciemieniowym).

Syndrom Alicji w Krainie Czarów niektórzy naukowcy wiążą również z zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (mononukleoza zakaźna), ospą wietrzną, świńską grypą (AH1N1), zakażeniem wirusem Coxsackie, a także zespołu majaczeniowego z gorączką. Podobne objawy pojawiają się również po zażyciu substancji psychoaktywnych, głównie LSD.

Zespół Alicji w Krainie Czarów – jak wygląda leczenie?

Niestety nie ma żadnych wytycznych, które wskazywałyby, jak powinno wyglądać leczenie tego zaburzenia. Z obserwacji wynika, że to zaburzenie, a właściwie związane z nim dolegliwości, mijają samoistnie wraz z wiekiem. Można jednak skorzystać z porady psychoterapeuty lub psychologa, jeśli wraz z zaburzeniem pojawiają sie napady lęku lub niepokoju (np. przed pojawieniem się kolejnego ataku). Jeśli jednak objawy zespołu Alicji w Krainie Czarów są związane z migreną, padaczkę lub jakimś zakażeniem, sugeruje się leczenie choroby podstawowej.

Ważne!

Jeśli omamy i halucynacje związane z zespołem Alicji w Krainie Czarów związane są migrena lub padaczką, można je potraktować jako ostrzeżenie przed zbliżającym się atakiem. Umożliwia to choremu przygotowanie się i zabezpieczenie przed jego nieprzyjemnymi konsekwencjami.