Mózg 100-latka w dobrej formie: jak to możliwe? Są na to 3 sposoby

01.06.2020
Aktualizacja: 01.06.2020 11:57
Jak opóźnić starzenie się mózgu?
fot. Shuuterstock

Istotny zanik mózgu rozpoczyna się u osób po 60. r.ż. Normalny proces starzenia mózgu dotyczy układu limbicznego, substancji czarnej, hipokampu – w nich wszystkich widoczne są pokaźne ubytki neuronów. U zdrowych starszych osób obszary przyhipokampowe wciąż wykazują plastyczność. Jak to się dzieje, że u części stulatków mózg jest wolny od demencji?

  • Kurczenie się mózgu zazwyczaj rozpoczyna się między 60. a 70. rokiem życia. Obniża się liczba neuronów korowych, a warstwa korowa staje się cieńsza. 
  • Naukowcy prowadzą liczne testy nad tym, aby spowolnić proces starzenia się mózgu. Wielką wagę przykładają do aktywności fizycznej, która ma niewyobrażalny wpływ na sprawne działanie lewej i prawej półkuli. 

Neuronaukowcy z Australii badali ostatnio cechy mózgu stulatków wolnych od demencji (w wieku 95–103 lat) za pomocą neuroobrazowania. Próbowali dowiedzieć się, czy jest coś specjalnego, w mózgu stulatków, którzy funkcjonują naprawdę dobrze.

Naukowcy odkryli, że osoby powyżej 95 roku życia bez demencji mają zwykle silniejszą funkcjonalną łączność między lewą i prawą półkulą i niezawodną dwustronną synchronizację między półkulami mózgu.

– Silniejsza dwustronna łączność funkcjonalna wiązała się z lepszym poznaniem, szczególnie w obszarach wizualno-przestrzennych – stwierdzili autorzy. To pionierskie badanie sugeruje, że dwustronna łączność może być kluczem do zrównoważenia związanego ze spadkiem funkcji poznawczych u stulatków.

To badanie z Australii prowadzone było przez Jiyanga JiangaUniversity of New South Wales w Sydney. W tym badaniu naukowcy porównali 57 uczestników bez otępienia, którzy byli w wieku powyżej 95 lat, z 60 osobami z zaburzeniami poznawczymi w wieku od 76 do 79 lat: – Nasze wyniki sugerują, że stulatkowie wykazali bardziej zsynchronizowaną aktywację lewych i prawych sieci kontroli ”, podkreślił autor badania. – U blisko stulatków i stulatków ta sprzężona aktywacja dwustronnych sieci przyczyniła się do lepszej wydajności zadań wzrokowo-przestrzennych – dodał..

To odkrycie ujawnia tajemnice zdrowego starzenia się oraz tego, jak mózg dostosowuje się do zmian związanych z wiekiem. Naukowcy wiedzą, co sprawia, że u części osób zbliżających się do 100 lat i tych, którzy przekroczyli tę liczbę, myślenie i funkcjonowanie poznawcze utrzymuje się w bardzo dobrej formie. Co zatem zrobić, by uchronić mózg przed demencją?

Ćwiczenie na poprawę funkcjonowania mózgu

Chociaż to ostatnie badanie nie zawiera wskazówek, jak poprawić współpracę między półkulami mózgu w miarę starzenia się, inni naukowcy próbowali odpowiedzieć na pytanie: jak ochornić mózg przed starzeniem? Stwierdzono, że przede wszystkim wykonanie różnej intensywności ćwiczeń zwiększa połączenie między półkulami. 

Po pierwsze: aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna to najlepszy sposób na utrzymanie nie tylko ciała w dobrej formie, ale też mózgu. Nie chodzi tutaj o wyczynowe uprawianie sportu, ale wykonywanie, chociażby prostych ruchów, zmuszanie się do wychodzenia z domu i przebywania na świeżym powietrzu.

Badanie Angeliki Schmitta pokazało, jak sport wpływa na mózg osób starszych. Po wykonaniu badania FMRI, czyli funkcjonalnego rezonansu magnetycznego, oceniono zmiany w mózgu u uczestników badania, którzy chodzili lub biegali na bieżni. Ustalenia Schmitta dotyczące wpływu ćwiczeń fizycznych o różnej intensywności na łączność funkcjonalną zostały opublikowane w specjalnym wydaniu czasopisma „Brain Plasticity”.

Bardzo interesujące jest to, że siła połączenia w sieci przedpiersiowej została zwiększona przez ćwiczenia fizyczne, nawet o niskiej intensywności. – Sieć połączeń między półkulami odgrywa fundamentalną rolę w uważnym monitorowaniu, przetwarzaniu poznawczym i kontroli ruchowej wyższego rzędu. Nasze dane ujawniły wzrost łączności funkcjonalnej w stanie spoczynku po ćwiczeniach o niskiej intensywności w lewej i prawej sieci  – skomentował Schmitt, autor badania.

Po drugie: towarzystwo

Okazuje się, że samotność niszczy nas najbardziej – są dla nas bardziej szkodliwe niż używki. O tym również było badanie, które opisywaliśmy TUTAJ. Nie sposób pominąć faktu, że samotność jest szczególnie groźna dla seniorów. Okazuje się, że brak towarzystwa wpływa na mózg gorzej nawet niż palenie papierosów.

Należy zatem utrzymywać dobre relacje z innymi, aby mózg pozostał w dobrej formie. I nie chodzi tutaj tylko o relacje rodzinne, ale również te dalsze, np. sąsiedzkie i z osobami w podobnym wieku.

Po trzecie: hobby

Aby mózg zachował sprawność do późnych lat, warto odkryć swoje hobby lub wrócić do starego.  Pomóc może w tym Uniwersytet Trzeciego Wieku, koła zainteresowań lub po prostu otwartość na zmiany. Każde twórcze działanie rozwija wyobraźnię, a także zdolności motoryczne i manualno-kognitywne.  Czynności manualne, pasje, odpowiadają za uwalnianie się endorfin, odpowiedzialnych za dobre samopoczucie. Dzięki temu zmniejsza się poczucie osamotnienia i zdecydowanie lepiej funkcjonuje mózg.

Źródło: Psychology Today