Udar mózgu: objawy. Jak rozpoznać udar i jak się zachować?

29.10.2019
Aktualizacja: 29.10.2019 15:20
Objawy udaru mózgu
fot. Shutterstock

Komórki mózgu są wrażliwe na brak tlenu i zaczynają umierać już po czterech minutach od wystąpienia udaru. Dlatego pomoc trzeba wezwać szybko – w pierwszej chwili od zaobserwowania objawów. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy udaru u siebie i u osób z otoczenia. Po czym poznać udar i jak zareagować? 

Udar mózgu jest zaburzeniem neurologicznym, które jest skutkiem nagłego odcięcia dopływu krwi do mózgu.

Gdy naczynia krwionośne dostarczające tlen i substancje odżywcze do mózgu zostają zablokowane przez skrzep krwi lub następuje ich uszkodzenie, dochodzi do odcięcia części mózgu od dopływu tlenu i składników odżywczych, wskutek czego następuje jej obumieranie.

Udar mózgu, do którego dochodzi na skutek zamknięcia światła naczynia krwionośnego, to udar niedokrwienny. Ten typ udaru występuje nawet w 80 proc. wszystkich przypadków. 

Natomiast sytuacja, gdy krew przedostanie się do mózgu w wyniku uszkodzenia ściany naczynia krwionośnego i niszczy tkanki mózgu, nazywa się udarem krwotocznym (wylewem).

Udar jest stanem bardzo poważnym. Badania wskazują, że jest to trzecia co do częstości występowania przyczyna śmierci u osób dorosłych. Udaru może dostać osoba w każdym wieku, każdej płci, w każdym momencie życia. Dlatego jest on tak niebezpieczny.

Jakie są objawy udaru?

Objawy udaru zależą od tego, jaka część mózgu została uszkodzona. Zatkanie tętnicy doprowadzającej krew do niewielkiego obszaru mózgu powoduje zazwyczaj niewielkie objawy, ale jeśli w tym obszarze znajdują się życiowo ważne struktury, to następstwa niedokrwienia mogą być bardzo poważne.

Jacek Rozenek o udarze: to stało się na parkingu

"Irytuje mnie, jak słyszę, że powinienem się oszczędzać. Nie idzie za tym pogłębiona dyskusja, co było powodem udaru" - mówił Jacek Rozenek w rozmowie z Michałem Figurskim w programie "NieZŁY pacjent w Radiu ZET".

Najczęstsze OBJAWY UDARU to:

  • nagły, bardzo silny ból głowy (zwłaszcza w przypadku krwotoku podpajęczynówkowego)
  • asymetria twarzy – niedowład lub porażenie mięśni po jednej stronie twarzy (opadanie kącika ust)
  • utrata siły lub kontroli nad kończynami (bezwładna ręka i/lub noga), z reguły po jednej stronie ciała
  • zaburzenia mowy – bezładna, niezrozumiała mowa
  • zaburzenia widzenia (podwójne widzenie, ograniczenie pola widzenia, całkowita utrata widzenia)
  • zaburzenia równowagi i koordynacji ruchów
  • zaburzenia lub utrata przytomności (w przypadku rozległego udaru)

Warto wiedzieć, że czasami występują też przemijające ataki niedokrwienne, inaczej „mini udary”, których objawy ustępują w ciągu 24 godzin. Mogą być one jednak (i zwykle są) zwiastunem „dużego” udaru. Szacuje się, że u co piątej osoby po „mini udarze”, kolejny udar mózgu może wystąpić w ciągu kilku dni lub tygodni. Dlatego osoba, u której zdarzyła się taka sytuacja, powinna jak najszybciej zgłosić się do lekarza, by ustalić dalsze postępowanie.

Co zrobić, gdy wystąpią objawy udaru?

Pierwsza pomoc w udarze obejmuje przede wszystkim jak najszybsze wezwanie pomocy. Jeśli wystąpi którykolwiek z wymienionych objawów, wezwij pogotowie ratunkowe, zadzwoń pod numer 999 lub 112, lub poproś, by ktoś z Twojego otoczenia to zrobił. 

Liczy się czas. Absolutnie nie wolno czekać na to, jak rozwinie się sytuacja. W przypadku udaru liczy się każda minuta. Tylko dzięki szybkiej interwencji i natychmiastowemu wdrożeniu leczenia na oddziale udarowym można uniknąć śmierci lub trwałych powikłań udarowych.

Wielu chorych kwalifikuje się do leczenia, które może odwrócić lub znacznie ograniczyć skutki udaru, pod warunkiem, że leczenie zostanie zastosowane nie później niż 3 godziny od początku udaru. Zwlekanie z podjęciem działania grozi nie tylko trwałym kalectwem, ale również śmiercią.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.