Zamknij

Stwardnienie rozsiane może wywoływać zaburzenia psychiczne. 5 częstych powikłań

14.04.2022
Aktualizacja: 14.04.2022 10:50

Stwardnienie rozsiane wpływa nie tylko na ciało, ale i psychikę, Szacuje się, że problemy o podłożu psychicznym może mieć aż 75 procent osób z rozpoznanym SM. Do jakich zaburzeń może prowadzić ta choroba?

Jakie zaburzenia psychiczne powoduje SM?
fot. Shuttesrtock
  1. Depresja
  2. Zaburzenia lękowe
  3. Psychoza
  4. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe
  5. Niekontrolowane wyrażanie emocji (napady płaczu, śmiechu)

Stwardnienie rozsiane to postępujące schorzenie ośrodkowego układu nerwowego. Choroba jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród osób miedzy 20 a 40 rokiem życia. Jej początkowym objawem mogą być problemy z widzeniem, zaburzenia koordynacji ruchowej, silne zmęczenie i bóle kończyn (po wysiłku), jednak konkretne dolegliwości mogą być inne u każdej osoby. Oprócz objawów fizycznych SM może prowadzić również do problemów natury psychicznej, które często współistnieją z chorobami neurologicznymi. Zaburzenia psychiczne mogą być powikłaniem SM, jednak zdarza się, że stanowią pierwotny objaw choroby (tak jest często w przypadku zaburzeń funkcji poznawczych u chorych na SM). Objawy psychiczne mogą też pojawić się jako jeden ze skutków ubocznych terapii farmakologicznej. Jak stwardnienie rozsiane wpływa na psychikę chorego? Najczęściej występujące zaburzenia, to:

Depresja

Epizody ciężkiej i umiarkowanej depresji występują u chorych na stwardnienie rozsiane dwa razy częściej niż u zdrowych osób. Przebieg depresji jest zróżnicowany, a objawy nasilają się zwykle podczas kolejnego „rzutu” SM. Diagnoza SM wiąże się dla chorego z niepewnością dotyczącą przyszłości, a towarzyszące chorobie objawy obniżają jakość życia codziennego. Nie rozstrzygnięto jeszcze, czy zaburzenia depresyjne są bezpośrednim następstwem rozwijającej się choroby, czy też są związane z niewłaściwym leczeniem.

Zaburzenia lękowe

U chorych na SM mogą wystąpić zaburzenia lękowe. Najczęstsza postać to zespół lęku uogólnionego, który może dotykać nawet 20 procent pacjentów. Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych to płeć (częściej lęk rozpoznaje się u kobiet), współistnienie depresji i brak wsparcia społecznego.

Psychoza

Chociaż zdarza się to rzadko, w niektórych przypadkach stwardnienie rozsiane może prowadzić do rozwoju psychozy. Jej główną przyczyną jest uszkodzenie płatów skroniowych. Najważniejsze objawy psychozy to występowanie przemijających urojeń. Inne symptomy to: gwałtowne zmiany osobowości, obsesje, brak przeżywania uczuć, agresja.

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe mogą dotykać nawet 13 procent pacjentów z SM. Mogą one wynikać z uszkodzenia obwodów neuronalnych odpowiedzialnych za regulowanie nastroju i emocji. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe mogą być też psychologiczną reakcją organizmu na chorobę. W takim przypadku organizm uruchamia mechanizmy obronne osobowości. Niektórzy badacze uważają, że zaburzenia afektywne dwubiegunowe mogą być efektem leczenia hormonami sterydowymi.

Niekontrolowane wyrażanie emocji (napady płaczu, śmiechu)

Stwardnienie rozsiane może objawiać się zaburzeniami emocjonalnymi, głównie chwiejnością emocjonalną, euforią i dolegliwościami dysocjacyjnymi. Brak kontroli nad emocjami wynika z zajęcia przez chorobę dróg korowo-podkorowych. U pacjentów może wystąpić mimowolna ekspresja emocjonalna, epizody płaczu i śmiechu (bez powodu). Problem z kontrolowaniem emocji często sprawia, że pacjenci unikają kontaktu z innymi.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: centrumdobrejterapii.pl; naukawpolsce.pl, mp.pl; A.Florkowski, H.Chmielewski, P.Gałecki, Zaburzenia_psychiczne_w_stwardnieni.pdf (dostęp 14.04.2022)