Śpiączka farmakologiczna: wskazania, samopoczucie, pamięć

12.11.2019
Aktualizacja: 12.11.2019 16:15
Śpiączka farmakologiczna to stan wywoływany przez lekarzy

Śpiączka farmakologiczna to stan nieprzytomności, w który lekarze wprowadzają pacjenta za pomocą leków. Sprawdź, jakie są wskazania do śpiączki farmakologicznej oraz jak przebiega takie leczenie. 

Śpiączka farmakologiczna to stan nieprzytomności, w który lekarze wprowadzają pacjenta za pomocą leków. Celem jest ochrona i kontrola dynamiki ciśnienia w mózgu. Chodzi również o zmniejszenie zapotrzebowania mózgu na tlen do minimum, tak aby organizm mógł zaoszczędzić energię do podtrzymywania niezbędnych funkcji organizmu: bicia serca, krążenia krwi, oddechu, utrzymania stałej temperatury ciała. Dowiedz się, jakie są wskazania do wprowadzenia pacjenta w stan śpiączki farmakologicznej, co czuje pacjent w śpiączce farmakologicznej oraz jak funkcjonuje pamięć w śpiączce farmakologicznej.

Śpiączka farmakologiczna – wskazania

W stan śpiączki farmakologicznej pacjenci wprowadzani są po urazach, zwłaszcza po urazach mózgu, w sytuacji, gdy doszło do rozległych obrażeń wielonarządowych oraz w stanach ciężkiej niewydolności krążeniowo-oddechowej. Śpiączka farmakologiczna ma za zadanie „odciążenie” mózgu i przyspieszenie jego regeneracji, zniesienie odruchów, które utrudniałyby prowadzenie intensywnego leczenia przyrządowego (np. mechanicznej wentylacji płuc), a także zniesienie odczuwania bólu i zahamowanie produkcji hormonu stresu.

Wskazania do wprowadzenia pacjenta w stan śpiączki farmakologicznej to m.in.:

  • ciężki uraz mózgu;
  • zapalenie opon mózgowych;
  • poważne obrażenia wielonarządowe;
  • rozległe poparzenia;
  • ciężka niewydolność krążeniowo-oddechowa w przypadku: zawału serca, zatoru, obrzęku płuc, ciężkiego zapalenia płuc;
  • przewlekłe stany bólowe, których nie udaje się opanować za pomocą leków;
  • długotrwały, zagrażający życiu napad padaczkowy.

Śpiączka farmakologiczna wywoływana jest za pomocą analgetyków, zwykle propofolu lub barbituranów, podawanych, dożylnie, pompą infuzyjną, w tzw. wlewie ciągłym. W takiej sytuacji konieczne jest również podawanie środków przeciwbólowych, aby mieć pewność, że pacjent nie odczuwa bólu. W przypadku długotrwałej śpiączki podawane są leki zwiotczające mięśnie układu oddechowego, aby móc kontrolować oddech za pomocą respiratora.

Śpiączka farmakologiczna – co czuje pacjent?

Jednym z pacjentów, który opisał swoje wspomnienia z okresu śpiączki farmakologicznej, był śp. Jan Sandorski, profesor nauk prawnych z Poznania, który w 2011 roku został wprowadzony w stan śpiączki farmakologicznej z powodu niewydolności oddechowej po zapaleniu płuc. Omamy, jakie towarzyszyły pacjentowi, nie były subtelnymi impresjami, ale realistycznymi wizjami o charakterze fabularnym, z mocno zarysowanymi wątkami kryminalnymi: wypadek samochodowy, strzelanina na luksusowym statku pasażerskim, eksperymenty szpitalne rodem z horroru.

„Omamy te różniły się od normalnych snów tym, że w trakcie wybudzania, a także później, byłem przekonany, że rojenia moje były rzeczywistością. Moja rodzina musiała dokładać wielu starań, by wyprowadzić mnie z błędu i przekonać, że często dramatyczne sceny utrwalone w mojej pamięci były fikcją” – pisał prof. Jan Sandorski w artykule pt. „Rojenia towarzyszące śpiączce farmakologicznej”, opublikowanym w czasopiśmie medycznym „Anestezjologia i Ratownictwo”.

Podobnymi wrażeniami podzieliła się Kathrin Schmid, niemiecka pisarka, która została wprowadzona w stan śpiączki farmakologicznej po wylewie krwi do mózgu: „Mieszały się ze sobą sny i rzeczywistość. Dziś myślę, że to były tylko sny, ale zapisały się w mojej pamięci tak mocno, jakby faktycznie miały miejsce” – mówiła Kathirin Schmidt w wywiadzie dla tagesschau.de.

Śpiączka farmakologiczna – jak długo?

W śpiączce farmakologicznej pacjent przebywa zazwyczaj od kilku dni do dwóch tygodni. Utrzymywanie pacjenta w śpiączce farmakologicznej powyżej miesiąca zdarza się rzadko. Przyjmuje się, że bezpieczny okres stosowania śpiączki farmakologicznej to sześć miesięcy. Po tym czasie rośnie bowiem ryzyko śmierci mózgu.

Śpiączka to stan nieświadomości

Śpiączka to stan głębokiego, długotrwałego zaburzenia świadomości, w którym chory pozostaje w bezruchu i nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Osoba pozostająca w śpiączce wygląda, jakby spała, ale nie budzi się.

Nie bez znaczenia dla organizmu ma działanie analgetyków, które obniżają ciśnienie krwi, co prowadzi do niedokrwienia innych narządów. Dochodzi do obniżenia temperatury ciała i zmian metabolicznych. Długotrwała pozycja leżąca powoduje wzrost ryzyka odleżyn, przykurczy i zaników mięśni.

Wybudzenie ze śpiączki farmakologicznej polega na zaprzestaniu podawaniu leków anestezjologicznych. Po odzyskaniu odruchów przez pacjenta oceniane są m.in. stan świadomości, ubytki neurologiczne oraz funkcjonowanie pamięci.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: K. Ciszowski, A. Miętka-Ciszowska "Śpiączka toksyczna i farmakologiczna Aspekty neurotoksykologiczne znieczulenia ogólnego", Przegląd Lekarski 2013/70/8; biotechnologia.pl; J. Sandorski "Rojenia towarzyszące śpiączce farmakologicznej", Anestezjologia i Ratownictwo 7/2013.