Nowiczok: czym jest? Jak działa rosyjska trucizna?

03.09.2020
Aktualizacja: 03.09.2020 12:33
ODD ANDERSEN/AFP/East News
fot. ODD ANDERSEN/AFP/East News

Nowiczok to śmiercionośna, nielegalna rosyjska trucizna, której jedynym celem jest ciche zabójstwo. Działa szybko paraliżując nerwy i mięśnie, może uśmiercić człowieka w zaledwie kilka minut. Skąd się wziął Nowiczok? Jak działa? Dowiedz się więcej o tej tajnej truciźnie. 

Niemiecki rząd ogłosił, że testy toksykologiczne potwierdziły obecność Nowiczoka w organizmie rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego. Wszystko wskazuje na to, że Nawalny miał być otruty tym samym środkiem, który był wykorzystany do zamachu na życie rosyjskiego szpiega Siergieja Skripala w 2018 roku.

Nowiczoki zostały opracowane nielegalnie i potajemnie przez sowieckich, a później rosyjskich chemików w ramach programu zatytułowanego ''Foliant'', mającego na celu obejście Konwencji o zakazie broni chemicznej podpisanej ze Stanami Zjednoczonymi. 

Wiele informacji na temat Nowiczoka to wciąż przypuszczenia. Wiedza o tej truciźnie opiera się na zeznaniach dwóch rosyjskich chemików: jednego uciekiniera, a drugiego, który przypadkowo otruł się związkiem Nowiczoka i zmarł, choć nie od razu. To jego opóźnione objawy kliniczne były podstawą zrozumienia tego, co może się zdarzyć, gdy śmierć nie jest natychmiastowa.

ZOBACZ: Są dowody na próbę otrucia Nawalnego. Berlin żąda wyjaśnień od Moskwy

Jak działa Nowiczok?

Nowiczok, czyli ''nowicjusz'' w języku rosyjskim, to nie jedna substancja, a cała grupa specjalnie zaprojektowanych środków, których jedynym celem jest zabijanie. 

Trucizna, jaką jest Nowiczok, zabija człowieka, zakłócając komunikację między nerwami i mięśniami lub nerwami w mózgu. Działa w ciągu kilku minut, paraliżując mięśnie odpowiedzialne za oddychanie i zatrzymując serce. Występują również drgawki. Jednak w niektórych przypadkach, jeśli dawka jest niewystarczająca, śmierć może zostać opóźniona lub można jej zapobiec, ale ofiara Nowiczoka, której udało się przeżyć, będzie doświadczać napadów padaczkowych, osłabienia nerwowo-mięśniowego, może mieć niewydolność wątroby i inne poważne uszkodzenia.

Objawy zatrucia Nowiczokiem:

  • silny katar,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • trudności z oddychaniem,
  • zaburzenia widzenia,
  • mioza,
  • skurcze,
  • drgawki,
  • mimowolne wypróżnianie się i nietrzymanie moczu,
  • ból głowy,
  • uczucie oszołomienia, dezorientacji,
  • senność,
  • śpiączka,
  • zatrzymanie oddechu.

Struktury chemiczne Nowiczoków nie są do końca znane, ale wiadomo, że wiążą się one mocniej i szybciej z docelowym enzymem, zwanym acetylocholinoesterazą (rozkłada jeden z podstawowych neuroprzekaźników) w nerwach i komórkach mięśniowych niż inne trucizny. Nowiczoki wywołują również nieodwracalną neuropatię (chorobę nerwów), przez co leczenie tradycyjnymi odtrutkami nie jest skuteczne. Nowiczok może być przyczyną śmierci w zaledwie kilka minut po zatruciu się tym środkiem.

Zadaniem Nowiczoków jest zabijanie szybko, cicho i niewykrywalnie. Uważa się, że nawet skrajnie niskie dawki takiej trucizny mogą być dla człowieka śmiertelne.