Narkolepsja, czyli senność poza kontrolą. Jakie są objawy narkolepsji?

02.01.2020
Aktualizacja: 10.06.2020 08:00
Narkolepsja
fot. Shutterstock

Odczuwasz silne ataki senności? Tak bardzo chce Ci się spać, że nie jesteś w stanie utrzymać głowy i ciała w odpowiedniej pozycji? Zasypiasz w pracy, szkole, autobusie? Koniecznie sprawdź, czy nie masz narkolepsji. To przewlekłe zaburzenie snu potrafi uprzykrzyć życie. Narkolepsja bywa przeszkodą w pracy i stosunkach międzyludzkich. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy narkolepsji.

Narkolepsja to przewlekłe zaburzenie cyklu snu-przebudzenia, które objawia się nadmierną sennością w ciągu dnia, której często towarzyszą katalepsja (osłabienie napięcia mięśni wyzwalane przez czynniki emocjonalne), halucynacje i paraliż senny.

Najwięcej zachorowań na narkolepsje notuje się w drugiej dekadzie życia, ale chorować może w zasadzie każdy, nawet małe dzieci.

Nie wszystkie przypadki narkolepsji są rozpoznawane. Wiele osób może mieć takie zaburzenie, nawet o tym nie wiedząc. Podejrzenie powinna wzbudzić niewyjaśniona, silna senność w ciągu dnia, której towarzyszą incydentalne upadki. Jeśli takie objawy występują, to warto zgłosić się do lekarza i rozpocząć leczenie. Narkolepsja obniża bowiem jakość życia i bywa przyczyną problemów społecznych i zawodowych.

Narkolepsja: objawy

Chorzy na narkolepsję odczuwają epizody nadmiernej senności w ciągu dnia, nawet wtedy, gdy dobrze śpią w nocy. Zazwyczaj zapadają w ciągu dnia w krótkie, orzeźwiające drzemki, a jeśli nie mają takiej możliwości, mogą doświadczać nagłych i niemożliwych do powstrzymania napadów snu.

Objawy narkolepsji:

  • wzmożona i powtarzająca się senność,
  • katapleksja,
  • napady czuwania (czyli porażenia przysenne),
  • halucynacje przysenne (czyli omamy hipnagogiczne).

U niektórych osób z narkolepsją występują epizody automatycznego wykonywania czynności w czasie snu. Po przebudzeniu osoby te nie pamiętają jednak tego, co robiły. Osoby z narkolepsją miewają również często koszmary senne i niespokojny, przerywany sen.

Narkolepsja: przyczyny

Przyczyna narkolepsji nie została poznana. Uważa się jednak, że narkolepsja może być powodowana przez mutację genu kodującego antygen HLA znajdującego się na chromosomie 6.

U osób z taką mutacją układ odpornościowy w wyniku nieprawidłowej reakcji autoimmunologicznej może zaatakować neurony, które wytwarzają hipokretynę, zwaną także oreksyną. Hipokretyna to neuropeptyd odpowiedzialny za podtrzymywanie stanu czuwania. U osób z narkolepsją ilość produkowanej hipokretyny jest zmniejszona, co potwierdza tę hipotezę.

Narkolepsja wtórna może być natomiast powodowana przez urazy ośrodkowego układu nerwowego oraz niski poziom histaminy, która także uczestniczy w podtrzymywaniu stanu czuwania.

Warto wiedzieć

Jak zdiagnozować narkolepsję?

Diagnostyka narkolepsji oparta jest na wynikach badania polisomnograficznego snu (PSG) oraz wynikach testu wielokrotnej latencji snu (MSLT).

Narkolepsja: leczenie

Dostępne jest skuteczne leczenie narkolepsji. Leczenie jest objawowe i polega na przyjmowaniu leków. 

Leki stymulujące ośrodkowy układ nerwowy zmniejszają senność. Natomiast w leczeniu katapleksji stosuje się leki przeciwdepresyjne.

Oprócz farmakoterapii zaleca się utrzymywanie regularnego rytmu snu i czuwania, z dodatkowymi krótkimi drzemkami w ciągu dnia, a także unikanie alkoholu i innych używek oraz regularny wysiłek fizyczny.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.