Zamknij

Kto choruje na stwardnienie rozsiane? Wystarczy zakażenie pospolitym wirusem

17.01.2022 14:47
Powszechny wirus powoduje stwardnienie rozsiane: nowe ustalenia
fot. Shutterstock

Naukowcy potwierdzają: pospolity wirus Epsteina-Barr, który występuje u ludzi, może odpowiadać za rozwój stwardnienia rozsianego. 

Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła i postępująca choroba,  która jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności wśród osób między 20 a 40 rokiem życia. Zachorować można jednak w każdym wieku. W przebiegu SM dochodzi do stopniowego zaniku osłonek mielinowych neuronów, a to prowadzi do zaburzeń działania mózgu i rdzenia kręgowego. Rozległość zmian demielinizacyjnych decyduje o charakterze i nasileniu objawów.
Początkowym objawem stwardnienia rozsianego może być zapalenie nerwu wzrokowego, któremu towarzyszą problemy z widzeniem, zaburzenia w odbieraniu barw oraz podwójne widzenie. U chorych może pojawić się także problem z koordynacją ruchową i bóle kończyn (głównie po wysiłku). Niestety, objawy SM są bardzo zróżnicowane, a choroba jest nieuleczalna. Terapia polega na łagodzeniu dolegliwości i podawaniu leków, które modyfikują przebieg choroby.  Aby całkowite wyleczenie SM było możliwe, niezbędne jest znalezienie przyczyny powodującej chorobę. Przełomem może okazać się najnowsze odkrycie. Jak informuje pismo „Science”, nowe badania wskazują na pospolitego wirusa jako głównego sprawcę stwardnienia rozsianego.

Wirus Epsteina-Barr a ryzyko zachorowania na stwardnienie rozsiane

Jak wykazali naukowcy z Harvard T.H. Chan School of Public Health, stwardnienie rozsiane jest prawdopodobnie spowodowane zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (EBV). Wirus ten został rozpoznany przy użyciu mikroskopu elektronowego i opisany przez Michela A. Epsteina i Yvonne Barr w 1964 roku. EBV nazywany bywa ludzkim herpeswirusem 4, ponieważ należy do rodziny wirusów opryszczki. To jeden z najbardziej rozpowszechnionych ludzkich wirusów, występujący na całym świecie. Może wywoływać zakaźną mononukleozę i prowadzić do utajonej, trwającej całe życie infekcji. Większość ludzi zakaża się nim w pewnym momencie swojego życia.
Ustalenie związku przyczynowego między wirusem a chorobą było trudne, ponieważ EBV zakaża około 95 procent dorosłych, a objawy SM zaczynają się mniej więcej 10 lat po zakażeniu wirusem EBV. Aby ustalić związek między EBV a stwardnieniem rozsianym, naukowcy przeprowadzili badanie na ponad 10 milionach młodych dorosłych aktywnych zawodowo w armii USA. Zidentyfikowali 955, u których w okresie służby rozpoznano SM. Zespół przeanalizował próbki surowicy pobieranej co dwa lata przez wojskowy personel medyczny i określił status EBV u żołnierzy w momencie pobrania pierwszej próbki oraz związek między zakażeniem wirusem EBV a zachorowaniem na SM w okresie czynnej służby. W tej grupie ryzyko SM wzrosło 32-krotnie po zakażeniu EBV, ale nie zmieniło się po zakażeniu innymi wirusami. Poziom łańcucha lekkiego neurofilamentów w surowicy, który jest biomarkerem typowego dla SM zwyrodnienia nerwów wzrósł dopiero po zakażeniu wirusem EBV

Odkrycie pomoże opracować lek na SM?

Odkrycia nie można wyjaśnić żadnym znanym czynnikiem ryzyka SM i sugeruje ono EBV jako główną przyczynę SM. Badanie stanowi ważny przełom w profilaktyce stwardnienia rozsianego. Jak wyjaśnia prof. Ascherio, opóźnienie między zakażeniem wirusem EBV a wystąpieniem SM może częściowo wynikać z niewykrycia objawów choroby na najwcześniejszych etapach.
– Hipoteza, że EBV powoduje SM, była badana przez naszą grupę i inne zespoły od kilku lat, ale to pierwsze badanie dostarczające przekonujących dowodów na związek przyczynowy. To duży krok naprzód, ponieważ sugeruje, że większości przypadków SM można zapobiec poprzez zatrzymanie infekcji EBV, a celowanie w EBV może doprowadzić do odkrycia lekarstwa na SM – powiedział Alberto Ascherio, profesor epidemiologii i żywienia w Harvard Chan School i starszy autor badania.

Źródło: PAP