Zamknij

Afazja, czyli na co cierpi Bruce Willis. Jakie są objawy afazji?

31.03.2022
Aktualizacja: 31.03.2022 23:17

O afazji zrobiło się głośno, gdy rodzina słynnego amerykańskiego aktora Bruce’a Willisa poinformowała o powodach, dla których zakończył on karierę. Sam aktor nie wypowiedział się na ten temat, bo zapewne ma z tym trudności. Objawy afazji dotyczą bowiem problemów związanych z mową. Po udarze mózgu cierpiał na nią również pisarz Sławomir Mrożek.

Jakie są objawy afazji - na to cierpi Bruce Willis
fot. Shutterstock
  1. Jakie są objawy afazji?
  2. Jakie są przyczyny afazji?
  3. Jakie są konsekwencje afazji?
  4. Jak leczy się afazję?

– Afazja nie jest chorobą, ale zestawem objawów, które pojawiają się w wyniku jakiejś choroby ośrodkowego układu nerwowego, najczęściej udaru mózgu – tłumaczył na antenie TVN24 dr n. med. Artur Zaczyński, neurochirurg z Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie. Afazja to zaburzenia mowy i języka, do których dochodzi w wyniku uszkodzenia struktur mózgu odpowiedzialnych za umiejętność mówienia. – Chory może stracić umiejętność rozumienia, jak i wypowiadania się słownego czy na piśmie – wyjaśnia na stronach Wyborcza.pl Marlena Puchowska, neurologopedka z gabinetu Afa-Log w Bydgoszczy. Afazja może objawiać się w różny sposób w zależności od tego, jakie struktury mózgu zostały uszkodzone.

Jakie są objawy afazji?

Afazja, jak większość schorzeń związanych z uszkodzeniami układu nerwowego i mózgu, jest skomplikowaną dolegliwością. Wiąże się nie tylko z trudnościami w wypowiadaniu słów, ale również z problemami ze składnią i logiką zdania czy rozumieniem komunikatów. Afazja może wiązać się też z kłopotami w pisaniu bądź czytaniu, a także z problemami emocjonalnymi. Jej objawy są zróżnicowane w zależności od tego, jakie struktury mózgu zostały uszkodzone. Cechą wspólną są problemy w komunikacji. Wyróżnia się kilka typów afazji, które charakteryzują się odmiennymi objawami.

  • Afazja ruchowa (motoryczna, afazja Broca) – rozumienie mowy nie jest zaburzone, problem sprawia mówienie, słownictwo jest ubogie, proste, często dochodzi do pomijania niektórych wyrazów, pomyłek słownych, trudności z prawidłowym nazywaniem, powtarzania słów.
  • Afazja czuciowa (sensoryczna, afazja Wernickego) – afatyk nie rozumie innych osób, zachowuje płynność mowy, ale jego wypowiedzi są pozbawione sensu i spójności, ma trudności z nazywaniem, powtarza słowa lub wymyśla nowe, ma trudności w pisaniu i czytaniu.
  • Afazja mieszana, czyli ruchowo-czuciowa – zaburzenia dotyczą zarówno mówienia, jak i rozumienia mowy
  • Afazja nominalna – chory ma trudności w używaniu nazw i tworzeniu złożonych konstrukcji logiczno-gramatycznych, zachowuje płynność mowy i poprawność gramatyczną, rozumie sens słów, kłopoty z nazywaniem występują podczas mówienia i pisania.
  • Afazja globalna – wiąże się z utratą zarówno zdolności mówienia, jak i rozumienia, chorzy zwykle komunikują się za pomocą ograniczonych i powtarzanych słów lub w ogóle nie są do tego zdolni, może u nich także zaniknąć umiejętność czytania i pisania.

Afazja może też występować u dzieci – dość skomplikowany rodzaj afazji. Do 6. roku życia problemy z mową mogą wynikać z opóźnienia w rozwoju struktur mózgowych – mówi się wtedy o afazji rozwojowej. Co ważne, nie występuje tutaj utrata zdolności sprawnego mówienia, po prostu obszary w mózgu rozwijają się nieco wolniej.

Jakie są przyczyny afazji?

Afazja spowodowana jest uszkodzeniem ośrodków w mózgu odpowiedzialnych za mowę i język. Do najczęstszych przyczyn należą:

  • udary mózgu, będące konsekwencją naczyniowych chorób mózgu
  • urazy czaszkowo-mózgowe, które powstają np. w wyniku wypadku komunikacyjnego
  • guzy mózgu, w tym nowotworowe
  • stany zapalne mózgu, np. zapalenie opon mózgowych
  • choroby neurodegeneracyjne

Powodem afazji u dzieci mogą być schorzenia układu sercowo-naczyniowego, bakteryjne lub wirusowe stany zapalne mózgu, procesy zwyrodnieniowe, zapalenie ślinianek przyusznych, schorzeniami neurologiczne (np. padaczka), zaburzenia endokrynologiczne.

Jakie są konsekwencje afazji?

Afazja zaburza komunikację z otoczeniem. Nie jest jednak chorobą psychiczną, choć z zewnątrz może się tak czasem wydawać. Nie należy jej też mylić z demencją – choć afazja może być konsekwencją schorzeń neurodegeneracyjnych. Zwykle nie wiąże się też z obniżeniem sprawności intelektualnej – osoby z afazją sprawnie myślą, jednak nie mogą się sprawnie komunikować. To rodzi u nich mnóstwo problemów emocjonalnych, które często prowadzą do wycofywania się z aktywnego życia czy depresji. Afatycy są świadomi swoich zaburzeń i wrażliwi na reakcje otoczenia. Potrzebują dużo taktu i cierpliwości, zarówno ze strony terapeutów, jak i najbliższego otoczenia.

Jak leczy się afazję?

Leczenie afazji oparte jest przede wszystkim na terapii logopedycznej – specjaliści, którzy się tym zajmują, to neurologopedzi i logopedzi. W trakcie terapii afatycy na nowo uczą się mowy, słów i ich znaczenia. Dla każdego chorego terapia może wyglądać nieco inaczej w zależności od tego, jakie są objawy. Niekiedy całkowite wyleczenie nie jest możliwe, można jednak znacznie poprawić jakość życia chorego. Ważne jest jak najszybsze podjęcie rehabilitacji, np. po udarze.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.
loader

Źródło: TVN24 / Wyborcza.pl / Heydoc.pl / Psychologia.edu.pl / Viamedica.pl (W. Ambrosius, J.P. Mejnartowicz, W. Kozubski, Strukturalne podstawy afazji w świetle czynnościowych metod neuroobrazowania, Udar Mózgu, 2003, tom 5, nr 2, 25-–3)