Zamknij

Jak zorganizować czas osobie chorej na Alzheimera? 10 pomysłów

01.09.2021
Aktualizacja: 01.09.2021 12:24
Zajęcia dla chorych na Alzheimera
fot. Shutterstock

Czym zająć czas, gdy czytanie książek staje się niemożliwe, z programów telewizyjnych trudno cokolwiek zrozumieć, a ciało nie pozwala na długie spacery? Osoby chore na demencję i chorobę Alzheimera potrzebują specyficznych rozrywek, które będą dla nich ciekawe i rozwijające. Sprawdź 10 ciekawych propozycji na organizację czasu bliskiej osobie.

Choroba Alzheimera to choroba neurodegeneracyjna, której istotą jest postępujące obumieranie komórek nerwowych. Zanik neuronów i upośledzenie ich funkcji skutkuje zmniejszeniem ilości substancji przekazujących informacje w układzie nerwowym. Chory na Alzheimera zaczyna mieć coraz większe problemy z pamięcią, koncentracją, a nawet radzeniem sobie w codziennych sytuacjach. 

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia u osób w starszym wieku. Częstość występowania Alzheimera zwiększa się i jest to konsekwencja wydłużenia życia i starzenia się społeczeństwa. Niemal każdy zna osobę chorą na Alzheimera — osoby z najbliżej rodziny, znajomych, sąsiadów. Choć to choroba powszechna, to trudno z nią funkcjonować. 

Chorzy często się nudzą, tracą kontakt ze znajomymi, nie mają celu życia, czują się niepotrzebni. Do tego dochodzą problemy z mową, skupieniem uwagi. Coraz trudniej czytać gazetę i oglądać telewizję. Może pojawić się złość, zniecierpliwienie, smutek. Jak zorganizować czas bliskiej osobie, by przyjemnie spędziła dzień i ''trenowała mózg''? 

ZOBACZ:  10 prostych trików na sprawny mózg. Jak go trenować? 

Zajęcia dla chorych na Alzheimera/demencję: 10 propozycji

Pamiętaj, że zajęcia dla chorego na Alzheimera muszą być dostosowane do jego możliwości i stanu zdrowia. Nie wolno chorego do niczego zmuszać, oczekiwać, że zadania będą dobrze wykonane, pospieszać i wytykać błędy. Zajęcia mają być dla chorego przyjemnością i mają zachęcać do dalszej aktywności.

Nie wymagaj, by bliski nagle zaczął szydełkować lub wyszywać inicjały. Obserwuj i staraj się odgadnąć, co lubi robić, co sprawia mu przyjemność. Wiele osób doskonale odnajduje się w pracach plastycznych, potrafi się skupić i nawet z niewielką pomocą wykonać konkretne zadania, inni wolą pomagać w domu, bo wciąż czują się potrzebni, nie chcą, by traktowano ich jak dzieci. 

Ciekawe zajęcia dla chorych na Alzheimera:

1. PUZZLE: w zależności od możliwości i stanu zdrowia można kupić puzzle składające się z wielu elementów (i układać wspólnie lub pomagać w razie wątpliwości) lub kupić puzzle składające się wyłącznie z kilku elementów. Wzór też ma znaczenie. Obrazek powinien być mimo wszystko możliwy do odtworzenia. Proponowanie zbyt trudnego wzoru (np. słynne obrazy, górskie widoki) może szybko zniechęcić chorego.

2. MALOWANIE, KOLOROWANIE: kolorowanki, malowanki, aqua painting, a także obrazy z dołączonymi farbkami, które trzeba kolorować w wyznaczonych miejscach (według numeracji) - to idealne zajęcie dla chorych na Alzheimera, bo wymaga skupienia, dokładności, a przy tym efekt jest widoczny od razu. W sklepach dostępnych jest wiele kolorowanek (np. relaksacyjne mandale) i zestawów do malowania farbami lub wyłącznie wodą. Pokolorowane obrazy można później oprawić i powiesić w domu, by dodatkowo uhonorować ciężką pracę. 

3. WYKLEJANIE: wycinanie postaci z gazet i tworzenie kolaży, a także wyklejanie krepiną (np. z wykonanych wcześniej kulek) odrysowanych wcześniej na kartce szablonów. Wyklejanie to dobra zabawa, która wymaga wcześniejszego przygotowania, więc jest to też dobry sposób na aktywizację chorego: ''Ja przygotuję szablony, a Ty przygotujesz kulki z krepiny''. 

4. POŁĄCZ KROPKI: znana dzieciom i dorosłym zabawa, która może ciągnąć się przez długie godziny. W sklepach znajdziesz dużo gotowych książek z przygotowanymi wcześniej wzorami: ponumerowane kropki trzeba ze sobą połączyć, by uzyskać konkretny obrazek (można go później pokolorować).

5. ODRYSOWYWANIE PRZEDMIOTÓW: na kartce papieru połóż klucze, książkę, szczoteczkę do zębów (to tylko przykłady) i poproś, by podopieczny odrysował wzór. Następnie szablon można wypełnić szczegółami dotyczącymi przedmiotu, odpowiednio pokolorować, podpisać.

6. SORTOWANIE PRANIA: składanie ręczników, sortowanie i zwijanie skarpetek, pomoc przy wywieszaniu i układaniu prania — to aktywności niewymagające dużej zręczności i siły, ale pozwalające na bycie częścią życia domowego i branie udziału w obowiązkach domowych.

7. DROBNE OBOWIĄZKI DOMOWE: wielu chorych ma problem ze swoim stanem zdrowia. Czują się niepotrzebni, wyłączeni z obowiązków domowych, traktowani jak dzieci, pomijani w podejmowaniu decyzji. Jeśli chcą uczestniczyć w życiu domowym, należy im to umożliwić w miarę ich możliwości. Można poprosić bliską osobę o wytarcie kurzu, pomoc w zmywaniu naczyń, nakrycie do stołu, ustaleniu menu, a także wspólnej listy zakupów (co trzeba kupić do domu). 

8. SŁUCHANIE MUZYKI LUB SŁUCHOWISK: ulubiona muzyka z lat młodości potrafi przywołać nawet najdalsze wspomnienia. Jeśli bliska osoba ma ulubionych wykonawców, często wspomina potańcówki z młodzieńczych lat, przygotuj specjalną playlistę. Wiele osób czerpie także przyjemność ze słuchania słuchowisk, nagrań czytanych książek, opowiadań. Może to być dobry pomysł na relaks przed snem, ponieważ chorzy na Alzheimera często mają problemy ze spokojnym przesypianiem nocy.

9. OGLĄDANIE ZDJĘĆ: wielu chorych na Alzheimera ma problem z zapamiętaniem ostatnich wydarzeń, ale dobrze pamięta historie sprzed lat. Wspólne oglądanie zdjęć może być naprawdę ciekawą formą spędzania czasu. Opowiadanie o przeszłości jest dla wielu chorych niezwykle przyjemne. Można też poprosić o pokazanie na zdjęciach członków rodziny, znajomych, o opisanie konkretnych sytuacji. 

10. GRY SŁOWNE: to doskonały ''zapychacz'' czasu zwłaszcza w podróży lub w oczekiwaniu na wizytę lekarską. Na czym to polega? Mówisz słowo, a kolejna osoba musi powiedzieć kolejne słowo zaczynające się na ostatnią literę słowa poprzedniego. Przykład: jeśli powiesz ''kubek'' kolejna osoba musi powiedzieć słowo na ''k''.

Inną grą słowną są skojarzenia. Gdy pierwsza osoba powie jedno słowo, kolejna musi powiedzieć słowo, które kojarzy się z poprzednim. Przykład: jeśli powiesz ''szczotka'', kolejna osoba może powiedzieć ''włosy''.

Warto wiedzieć

Towarzystwo to podstawa

Chorzy na Alzheimera często cierpią z powodu samotności. Zamykają się na świat, izolują, są smutni, czasami agresywni, co ma zwykle związek z poczuciem niezrozumienia, samotnością, a także nudą. Dlatego doskonałym sposobem na aktywizację bliskiej osoby jest znalezienie grupy wsparcia w okolicy. Wiele gmin organizuje zajęcia codzienne dla osób chorych na Alzheimera. We wspólnym gronie można poczuć się swobodnie. Jeśli masz możliwości, zabierz bliską osobę na wycieczkę za miasto lub na kawę do kawiarni. Ucieczka od codzienności i spędzanie czasu w gronie bliskich poprawia samopoczucie.