Zamknij

Dlaczego osoby starsze tak często upadają? Najczęstsze przyczyny

07.04.2022
Aktualizacja: 07.04.2022 15:35

Osoby starsze częściej upadają. Część wypadków to efekt nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, jednak część z nich jest efektem problemów zdrowotnych. Jakie to problemy?

Upadki osób starszych przyczyny
fot. Shutterstock

Upadki, zwłaszcza w wieku dziecięcym, to naturalna sprawa. Wystarczy chwila nieuwagi, utrata równowagi i gotowe. Jednak wraz z wiekiem upadamy coraz rzadziej, chyba że mamy pecha i potkniemy się, czy wejdziemy na śliską powierzchnię. Czasami jednak upadki są efektem problemów zdrowotnych. Zdarza się to dość często u osób starszych.

Wraz z wiekiem i rozpoczynającym się procesem starzenia zachodzącym również we wszystkich składowych układu równowagi, a także ryzykiem współistnienia różnych procesów chorobowych, może zostać upośledzona sprawność posturalna osób starszych. To dlatego upadki są jedną z głównych dolegliwości w tej grupie wiekowej. Oczywiście część z nich jest wynikiem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, część jednak jest efektem problemu zdrowotnego.

Upadki – jakie mogą być ich przyczyny?

Czynniki ryzyka upadków (nie licząc tych związanych z nieszczęśliwym wypadkiem) można podzielić na dwie grupy wewnątrzpochodne oraz zewnątrzpochodne.

Do czynników zewnątrzpochodnych zaliczamy m.in.:

  • stosowanie urządzeń wspomagających chód (np. chodzików),
  • stosowanie niektórych leków (leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, leki przeciwparkinsonowskie mogą powodować ortostatyczne spadki ciśnienia, których efektem może być upadek),
  • niewłaściwe obuwie (np. za duże) lub źle dopasowane,
  • czynniki i zagrożenia środowiskowe (np. ryzyko upadku zwiększa wysoka temperatura otoczenia, zwłaszcza wśród szczupłych, niedożywionych kobiet, inne czynniki to mokra podłoga, słabe oświetlenie, wysokość łóżka niedostosowana do chorego).

Do czynników wewnątrzpochodnych zaliczamy:

  • osłabienie siły mięśniowej (osłabienie siły zginaczy stóp i mięśni kończyn dolnych, a także wzrost sztywności stawów i mięśni może przyczynić się do upadków),
  • zaburzenia chodu (tzw. chód starczy, charakteryzujący się skróceniem długości kroku, niepewnością, spowolnieniem i sztywnymi obrotami, a także deformacje stóp),
  • zawroty głowy (są jedną z najczęstszych przyczyn upadków),
  • zaburzenia widzenia (np. upośledzenie ostrości widzenia, osłabienie widzenia kontrastów, zaburzenia akomodacji, zaćma, zaburzenia widzenia głębi),
  • podciśnienie ortostatyczne (może być ono wywołane przyjmowaniem leków, długotrwałym uruchomieniem, a nawet zjedzeniem obfitego posiłku),
  • zespół zatoki szyjnej,
  • współistnienie chorób takich jak: zapalenie stawów, depresja, obwodowe neuropatie, choroba Parkinsona, udar,
  • zaburzenia poznawcze (osoby z demencją o wiele częściej upadają),
  • niestabilność układu sercowo-naczyniowego (pod tym pojęciem rozumie się, m.in. zaburzenia rytmu serca, zespół wazowagalny, zespół zatoki szyjnej, podciśnienie ortostatyczne).

Oczywiście przyczyn upadków może być znacznie więcej. Powyżej zostały wymienione te najczęstsze. 

Ważne!

Upadki u osób starszych są bardzo niebezpieczne, m.in. z powodu dość powszechnej w tej grupie wiekowej osteoporozy. Szacuje się, że około 10-20 proc. upadków kończy się złamaniem (np. szyjki kości udowej), urazami głowy i innymi poważnymi zranieniami.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Diagnostyka zawrotów głowy i zaburzeń równowagi, pod redakcją Waldemara Narożnego i Antoniego Prusińskiego, Wydawnictwo Harmonia Universalis, Gdańsk 2014