Zamknij

Naukowcy: ryzyko demencji jest większe, jeśli masz dziecko z ADHD

14.09.2021
Aktualizacja: 14.09.2021 14:18
Wykryto związek między demencją a ADHD
fot. Shutterstock

Szwedzcy naukowcy odkryli, że istnieje związek między narażeniem na demencję u rodziców a występowaniem ADHD u ich dzieci. Badano też tę zależność u dziadków osób z tym zaburzeniem. Badacze chcą też dowiedzieć się, jaka jest tego przyczyna.

Badania, z których wynika, że rodzice i dziadkowie osób z ADHD mogą być bardziej narażeni na demencję niż osoby, których dzieci i wnuki nie mają ADHD,przeprowadzili naukowcy z Karolinska Institutet w Szwecji.Informacja ukazała się w piśmie „Alzheimer's & Dementia: Journal of the Alzheimer's Association”.

– Odkrycia sugerują, że istnieje wspólny wkład genetyczny i/lub środowiskowy związek między ADHD a demencją. Teraz potrzebujemy dalszych badań, aby zrozumieć leżące u podstaw (tego związku) mechanizmy – powiedział pierwszy autor badania, Le Zhang, doktorant na wydziale epidemiologii medycznej i biostatystyki Karolinska Institutet.

Naukowcy analizowali zdrowie rodzin osób z ADHD

Naukowcy z Karolinska Institutet chcieli zbadać, jak często demencję diagnozowano u starszego pokolenia osób z ADHD. Badanie objęło ponad dwa miliony osób urodzonych w Szwecji w latach 1980-2001, z których u około 3,2 proc. zdiagnozowano ADHD. Korzystając z krajowych rejestrów, naukowcy powiązali te osoby z ponad pięcioma milionami biologicznych krewnych, w tym rodzicami, dziadkami, wujkami, ciotkami, i zbadali, w jakim stopniu u tych krewnych rozwinęła się demencja.

Z analiz naukowców wynika, że:

  • rodzice osób z ADHD mieli o 34 proc. wyższe ryzyko demencji niż rodzice osób bez ADHD
  • ryzyko choroby Alzheimera, najczęstszego typu demencji, było o 55 proc. wyższe u rodziców osób z ADHD niż osób bez ADHD
  • osoby z ADHD częściej miały rodziców z demencją o wczesnym początku niż o późnym początku niż osoby bez ADHD.

Autorzy wskazują, że bezwzględne ryzyko demencji dla wszystkich rodziców było niskie: w okresie obserwacji demencję zdiagnozowano tylko u 0,17 proc. rodziców.

W przypadku krewnych drugiego stopnia osób z ADHD (dziadków, wujków, ciotek) zależność była mniej wyraźna (na przykład dziadkowie osób z ADHD mieli o 10 proc. wyższe ryzyko demencji w porównaniu z dziadkami osób bez ADHD).

Konieczne dalsze badania nad związkiem demencji i ADHD

Choć tego rodzaju badania statystyczne nie pozwalają na określenie związku przyczynowo-skutkowego, autorzy proponują kilka hipotez, które pozwoliłyby zweryfikować przyszłe badania.

– Można sobie wyobrazić, że istnieją nieodkryte warianty genetyczne, które przyczyniają się do obu cech lub ogólnorodzinne czynniki ryzyka środowiskowego, takie jak status społeczno-ekonomiczny, które mogą mieć wpływ na to powiązanie – mówi Zheng Chang, drugi naukowiec z Karolinska Institutet. – Innym możliwym wyjaśnieniem jest to, że ADHD zwiększa ryzyko chorób fizycznych, co z kolei prowadzi do zwiększonego ryzyka demencji – dodaje.

Co to jest ADHD?

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, to zaburzenie neurorozwojowe charakteryzujące się brakiem skupienia uwagi, impulsywnością i nadpobudliwością. Dotyczy około 3 proc. dorosłych na całym świecie.

Niektóre badania wskazują, że zaburzenie to może być dziedziczne. Uznaje się, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia ADHD u dzieci, których rodzice również cierpią na to zaburzenie. Istnieje także wiele niedziedzicznych czynników, które mogą nasilać objawy, choć ich nie wywołują. Są to m.in. obciążenie okołoporodowe (w tym niedotlenienie, niska waga urodzeniowa), urazy głowy, zaniedbania środowiskowe (nierealizowanie podstawowych potrzeb dziecka – fizycznych i emocjonalnych), zatrucia metalami ciężkimi.

W ostatnich dziesięcioleciach znacznie wzrosła liczba nowych rozpoznań ADHD w związku z rosnącą świadomością i wiedzą na temat tego zaburzenia. Jednak istnieje tylko ograniczona liczba niewielkich badań dotyczących rozwoju demencji u osób z ADHD, często ze sprzecznymi wynikami.

Źródło: PAP/Paweł Wernicki / Zdrowie.radioZET.pl