Zamknij

Choroba Alzheimera czy zwykłe starzenie się. 8 typowych różnic

07.11.2022
Aktualizacja: 07.11.2022 15:03

To zupełnie normalne, że nawet młodzi ludzie czasem o czymś zapominają, zwłaszcza jeśli żyją w szybkim tempie. Z wiekiem jednak może się to zdarzać coraz częściej. Takie kłopoty mogą być normalną częścią starzenia się i wcale nie muszą oznaczać choroby Alzheimera. Czy można to odróżnić? Są na to sposoby.

Starzenie się czy alzheimer - ważne różnice
fot. Shutterstock
  1. Problemy z pamięcią
  2. Trudności z planowaniem
  3. Kłopoty z codziennymi zadaniami
  4. Trudności z orientacją
  5. Problemy z wysławianiem się
  6. Niemożność znalezienie rzeczy
  7. Wycofanie się z życia towarzyskiego
  8. Zmiany w zachowaniu
  9. Co robić przy podejrzeniu alzheimera?

Choroba Alzheimera jest postępującym schorzeniem mózgu, które rozwija się na długo przed wystąpieniem objawów. Pierwsze objawy są, niestety, na tyle delikatne, że można je pomylić z naturalnymi problemami poznawczymi wynikającymi ze starzenia się lub z innymi chorobami, np. depresją. Im starszy człowiek, tym ryzyko tego typu demencji jest wyższe – nawet u 25 proc. 80-latków choroba może się rozwinąć. Objawy alzheimera pojawiają się i nasilają stopniowo, dlatego warto być czujnym. Jak je odróżnić od naturalnych kłopotów związanych ze starzeniem się mózgu?

1. Problemy z pamięcią

Jeśli kłopoty z pamięcią utrudniają codzienne funkcjonowanie, to znak, którego nie należy ignorować.

  • Osoby z chorobą Alzheimera często zapominają informacje, które uzyskały niedawno. Często zadają to samo pytanie, a przypominanie sobie imion czy dat także sprawia im trudności.
  • Typowe zmiany wynikające ze starzenia się, a nie z choroby Alzheimera, to np. chwilowe zapominanie imion czy tego, że z kimś się umówiło, ale przypomnienie sobie tego później.

2. Trudności z planowaniem

Problemy z planowaniem i wykonywaniem codziennych czynności łączą się również trudnościami z rozwiązywaniem problemów.

  • Dla chorych na alzheimera wyzwaniem stają się nawet czynności, które powtarzali przez większość, np. nie udaje się im przygotować posiłku, bo mają trudności z zaplanowaniem i wykonaniem koniecznych do tego czynności. Mogą mieć też problemy z przeliczeniem wydanej reszty w sklepie czy dopilnowaniem zapłacenia miesięcznych rachunków.
  • Osoba, która po prostu się starzeje, od czasu do czasu może pomylić się w rachunkach, ale nie zdarza się jej to często.

3. Kłopoty z codziennymi zadaniami

Ludziom cierpiącym na alzheimera coraz trudniej jest samodzielnie funkcjonować na co dzień – mają problemy z zakończeniem normalnych codziennych aktywności.

  • Osoba z chorobą Alzheimera np. nie potrafi dojechać do znanego sobie miejsca, nie wie, jak użyć pilota do telewizora, jak włączyć piekarnik, może też zapominać zasady gry, w którą zawsze grała.
  • Zwyczajnie starzejący się człowiek może potrzebować pomocy w stosunkowo nowym zadaniu, np. przy zmianie ustawień w telewizorze czy uruchomieniu nowego sprzętu w domu.

4. Trudności z orientacją

Chodzi o orientację nie tylko w przestrzeni, ale i w czasie.

  • Osoby z chorobą Alzheimera mogą nie wiedzieć, gdzie się znajdują albo są gdzieś ie nie pamiętają, jak się tam dostali, tracą poczucie upływającego czasu, a nawet pór roku.
  • Zdrowa starzejąca się osoba może zapomnieć, jaki jest dzień tygodnia, ale jest w stanie szybko to sobie przypomnieć. Może też zapomnieć, gdzie na parkingu zostawiła swój samochód, ale nie zdarza się jej to zbyt często i jest w stanie sobie poradzić.

5. Problemy z wysławianiem się

Zapominanie słów i tego, co chciało się powiedzieć, staje się coraz większym problem z uczestniczeniem w rozmowie.

  • Osoba z alzheimerem może powtarzać tę samą kwestię, nie potrafi podążać za rozmówcą lub zatrzymywać swoją wypowiedź, nie wiedząc, co chciała dalej powiedzieć. Charakterystyczne jest zapominanie prawidłowych słów albo wymyślanie nowej nazwy przedmiotu, ponieważ nie jest się w stanie przypomnieć sobie tej właściwej.
  • Zwyczajnie starzejący się człowiek może czasem mieć problem ze znalezieniem odpowiedniego słowa, ale nie jest to nagminne.

6. Niemożność znalezienie rzeczy

Chodzi o pozostawianie przedmiotów w innych niż zwykle miejscach i nieumiejętność ich odnalezienia.

  • Osoby z chorobą Alzheimera często gubią różne przedmioty, pozostawiając je w nieodpowiednich miejscach i nie umieją do nich powrócić, odtwarzając wydarzenia, które do tego doprowadziły (cofnąć się po własnych krokach). Bywa nawet, że oskarżają innych o kradzież.
  • Zdrowy starzejący się człowiek od czasu do czasu przestawia jakieś przedmioty, ale jest w stanie je odnaleźć.

7. Wycofanie się z życia towarzyskiego

Rezygnacja z aktywności społecznej dotyczy zwykle nie tylko sfery prywatnej, ale i zawodowej.

  • Osoby z chorobą Alzheimera mają trudności z wykonywaniem zadań związanych z pracą czy swoim hobby, co uniemożliwia im branie w nich udziału.
  • Zdrowe osoby w podeszłym wieku mogą czuć się zmęczone pracą czy przebywaniem z ludźmi i z tego powodu wycofują się z relacji, często tymczasowo. Niekiedy bywa to objawem depresji.

8. Zmiany w zachowaniu

Z wiekiem usposobienie może się zmieniać, ale nie zawsze świadczy to o demencji.

  • Osoby z chorobą Alzheimera często stają się nerwowe, wybuchowe czy podejrzliwe. Zdarza się, że bywają też agresywne.
  • Zmiany w usposobieniu nie muszą wskazywać na demencję. Tego rodzaju objawy mogą wskazywać także np. na depresję.

Co robić przy podejrzeniu alzheimera?

Diagnostyka choroby Alzheimera nie jest prosta. Przy braku pewności, czy kłopoty są spowodowane demencją, warto zasięgnąć porady lekarza. Niezwykle cenna może okazać się pomoc osoby bliskiej, która będzie w stanie opisać lekarzowi często subtelne zmiany zachowania i usposobienia chorej osoby. W trakcie diagnostyki konieczne jest wykluczenie chorób, które mogą dawać podobne objawy, co choroba Alzheimera, np. guzy mózgu, braki witamin czy depresja. Konieczne są więc liczne badania, w tym krwi czy badania obrazowe mózgu. Proces diagnozowania może potrwać kilka tygodni. Warto pamiętać, że choroby Alzheimera nie można wyleczyć, a jedynie spowolnić jej postęp.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.
loader

Źródła: Gary W. Small, What we need to know about age related memory loss, The BMJ 2002;324:1502 / 2018 Alzheimer's disease facts and figures, Alzheimer's Association Report / Zdrowie.pap.pl