Afazja, dyzartia, anartia. Co powoduje zaburzenia mowy?

08.02.2019
Aktualizacja: 19.02.2019 15:49
Zaburzenia mowy są objawem poważnych chorób
Fot. Shutterstock

Zaburzenia mowy mogą pojawić się nagle lub postępować z czasem. Taki stan wynika z uszkodzenia układu nerwowego. Sprawdź, jakie choroby powodują zanik mowy. 

Zaburzenia mowy mogą powstać w wyniku zakłócenia procesów mózgowych lub porażenia mięśni odpowiadających za artykulację. W przypadku stwierdzenia u siebie nagłych problemów z mówieniem należy natychmiast dać znać otoczeniu o swoim złym samopoczuciu. Jeśli zaobserwujemy wystąpienie nagłych problemów z mówieniem u kogoś, należy natychmiast wezwać karetkę. Może to być objaw poważnych schorzeń.

Afazja – przyczyny powstawania

Częściowa lub całkowita utrata znajomości języka to afazja (gr. fazis – mowa). Chory nie rozumie, co się do niego mówi (afazja czuciowa), lub rozumie, ale nie może się wysłowić (afazja ruchowa). Lekarze najczęściej rozpoznają postać mieszaną: ruchowo-czuciową.

Afazja to bardzo niepokojący objaw. Wynika z uszkodzenia lub niedokrwienia obszaru kory mózgowej odpowiadającej za mowę (afazja ruchowa) lub za rozumienie mowy (afazja czuciowa).

Najczęstsze przyczyny afazji to:

  • udar niedokrwienny mózgu,
  • wylew krwi do mózgu,
  • guz mózgu, 
  • miejscowy stan zapalny,
  • miażdżyca tętnic mózgowych.

Afazja – leczenie

W przypadku stwierdzenia u siebie objawów afazji lub zaobserwowania jej u kogoś należy niezwłocznie wezwać pogotowie, bo może to być objaw choroby powodującej nawet stan zagrożenia życia.

Lekarz przeprowadza dokładny wywiad lekarski, aby ustalić rodzaj afazji, a następnie zleca tomografię komputerową. Afazji mogą towarzyszyć zaniki pamięci i koncentracji, częściowy paraliż oraz stany depresyjne.

Afazja może częściowo się cofnąć, jeśli w porę zostanie rozpoczęta rehabilitacja. Po nawiązaniu kontaktu z pacjentem wdrażana jest odpowiednia terapia.

Terapie stosowane w zaburzeniach mówienia:

  • terapia afazji czuciowej – ma na celu poprawę rozumienia mowy,
  • terapia afazji ruchowej – polegająca na pobudzaniu chorego do mówienia.

Afazja czy dyzartia?

Jeśli chory rozumie mowę i doskonale wie, co chce powiedzieć, ale z przyczyn mechanicznych nie może, rozpoznawana jest dyzartia (łac. dysarthria). Taki stan spowodowany jest utratą kontroli nad mięśniami artykulacyjnymi (języka, podniebienia, gardła, krtani).

Rodzaje dyzartrii:

  • wiotka – osłabienie mięśni mimicznych,
  • spastyczna – nadmierne napięcie mięśniowe,
  • ataktyczna – nieprawidłowa koordynacja ruchowa mięśni,
  • hiperkinetyczna – spowolnienie i sztywność mięśni,
  • hipokinetyczna – pojawiają się ruchy spontaniczne,
  • związana z uszkodzeniem górnego neuronu ruchowego – nadmierne napięcie mięśniowe przy stopniowym zaniku mięśni.

Choroby powodujące dyzartię to m.in.: choroby naczyniowe, guzy mózgu i pnia mózgu, choroba Parkinsona, choroby móżdżku, neuropatie, choroby neuronów ruchowych, miopatie, zapalenia mięśni, miastenia i inne choroby układu ruchu.

Całkowita utrata mowy na skutek uszkodzenia układu pozapiramidowego, ośrodków pnia mózgu i dróg nerwowych unerwiających narządy mowy nazywana jest anartią.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, neuropsychologia.pl, poradnik-logopedyczny.pl