Lewe zwolnienia lekarskie to w Polsce plaga! ZUS kontroluje pacjentów na L4

09.03.2018 15:25

Polacy oszukują pracodawców na potęgę. Na zwolnieniu chorobowym co 20. osoba pracuje w innej firmie, bierze dodatkowe zlecenia, robi remont albo wyjeżdża za granicę. ZUS odzyskał ponad 200 mln zł po skontrolowaniu pół miliona L4. Wyjaśniamy, co jest dozwolone a co nie, jeśli nie przychodzimy do pracy z powodu choroby.

Lewe zwolnienia lekarskie to w Polsce plaga! ZUS kontroluje pacjentów na L4 fot. Shutterstock

Jednym z powodów wprowadzenia elektronicznego systemu zwolnień lekarskich, które mają zacząć obowiązywać już od 1 lipca 2018 roku i całkowicie wyprzeć dotychczasowe papierowe druki ZLA, jest zwiększenie kontroli nad zdobywaniem L4. Na rynku można je kupić już za około 200-350 zł. Wcale nie musimy być chorzy. Jeśli tylko zapłacimy odpowiednią kwotę, możemy dostać zwolnienie z pracy na kilka, czasem nawet kilkanaście dni.

Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który zlecił ponad pół miliona kontroli w 2017 roku, z "lewych zwolnień" korzystał co 20 pacjent przebywający na zwolnieniu chorobowym. ZUS tylko w ubiegłym, 2017 roku stracił na tym około 200 mln zł.

Mimo że druki, którymi się posługiwano, często były prawidłowe i wystawiane przez prawdziwych lekarzy, to jednak wątpliwości kontrolerów aż 25 tys. razy wzbudziło to, co w czasie przebywania na chorobowym robili pacjenci. W niektórych przypadkach okazywało się, że chorzy... remontowali dach, podejmowali się pracy zarobkowej za granicą, wyjeżdżali na wakacje. 

W jaki sposób weryfikuje się, czy prawidłowo wykorzystujemy zwolnienie lekarskie?

Karol Jagielski, regionalny rzecznik prasowy ZUS wyjaśnia, że są dwa typy kontroli dotyczących prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich:

  • 1.  Lekarze orzecznicy ZUS sprawdzają w trakcie badania, czy osoba korzystająca ze zwolnienia jest nadal chora. Jeśli uznają ją za zdrową, to mogą skrócić jej zwolnienie lub podważyć jego zasadność.
  • 2. ZUS może sprawdzić, czy pacjent na zwolnieniu wykorzystuje je zgodnie z przeznaczeniem, czy nie pracuje zawodowo lub podejmuje się czynności, które mogłyby wydłużyć jego powrót do zdrowia.
"

— Za nieprawidłowe możemy uznać przypadki, kiedy ktoś w jednej firmie jest na zwolnieniu lekarskim a w drugiej podejmuje pracę. Jeśli doszło do tego, że część zasiłku została już wypłacona, to trzeba ją oddać — wyjaśnia rzecznik ZUS. "

Zagłosuj

Czy według Ciebie zwolnienia chorobowe powinny podlegać większej kontroli?

Jakich zasad trzeba przestrzegać będąc na zwolnieniu lekarskim?

  • Pracownik ma obowiązek poinformować pracodawcę o swojej absencji chorobowej w ciągu 48 godzin. Dokładnie tyle samo czasu na podanie przyczyny swojej nieobecności ma pracownik, przebywający na długotrwałym zwolnieniu, przy końcu trwania obecnego zasiłku chorobowego. 
  • Adres wypisany na zwolnieniu lekarskim powinien być faktycznym miejscem pobytu pracownika. Każdą zmianę, np.: wyjazd na okres leczenia do rodziny, należy od razu zgłaszać do pracodawcy. Niedopełnienie obowiązku wypisania właściwego adresu przez lekarza czy pielęgniarkę, nie zwalnia nas z konieczności przekazania aktualnej informacji do pracodawcy. 
  • Jeżeli lekarz wypisał choremu receptę, to ma on obowiązek wykupić niezbędne leki i stosować się do zaleceń odnośnie ich dawkowania.
  • Ubezpieczony niezdolny do pracy z powodu choroby może wykonywać jedynie zwykłe czynności życia codziennego (bez względu na to, czy ma leżeć, czy może się poruszać), tj. krótki spacer czy codzienne zakupy żywności, przemieszczanie się po mieszkaniuudanie się na zabieg lub kontrolę lekarską.

Jakie zachowania są niedozwolone na zwolnieniu chorobowym?

Zrzut ekranu 2018-03-09 o 15.20.50
fot. PourquoiPas/pixaby.com/CC0 Public Domain

Każda czynność podejmowana przez chorego na zwolnieniu w przypadku ewentualnej kontroli ZUS jest analizowana indywidualnie.

Niezgodne z prawem mogą się okazać:

  • przysługi sąsiedzkie
  • zajmowanie się gospodarstwem rolnym
  • prowadzenie działalności gospodarczej 
  • wykonywanie pracy zarobkowej
  • inne zachowania utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję

ZUS może cofnąć zasiłek chorobowy, jeśli charakter naszej aktywności nie jest usprawiedliwiony odpowiednimi okolicznościami.

Jak ZUS i pracodawca mogą kontrolować pracownika na L4? 

Jak wyjaśnia Mikołaj Zając, prezes "Conperio", największej na polskim rynku firmy konsultingowej specjalizującej się w problematyce absencji chorobowej:

  • Pracodawca zgłaszający do ubezpieczenia zdrowotnego więcej niż 20 osób, ma prawo do kontrolowania prawidłowości wykorzystywania przez nich urlopu chorobowego. Takie uprawnienia posiada również ZUS.
  • Weryfikacji mogą być poddawane wszystkie zwolnienia bez względu na okres ich trwania, a kontrola odbywa się w zgłoszonym przez pracownika miejscu pobytu. Czasem obejmuje również teren prowadzonej przez zatrudnionego działalności gospodarczej.
  • Pracodawca może wystąpić o kontrolę prawidłowości orzeczenia o niezdolności do pracy, a ten rodzaj kontroli jest przeprowadzany przez lekarzy ZUS. Przeprowadza się wówczas badanie lekarskie lub kieruje pracobiorcę do lekarza specjalisty - konsultanta ZUS. Orzecznicy sprawdzają wtedy także poprawność wystawionych zwolnień.
  • W przypadku zwolnienia chorobowego z tytułu opieki, pracodawca ma prawo skontrolować czy w miejscu zamieszkania nie ma innych osób, które mogłyby również sprawować tę opiekę (nie dotyczy to opieki nad dzieckiem w wieku do 2 lat). Dodatkowo, osoba sprawująca opiekę musi faktycznie przebywać we wskazanym miejscu

Jeśli nie chcemy narazić się na problemy, lepiej zwracać uwagę na naszą aktywność w mediach społecznościowych podczas przebywania na zwolnieniu chorobowym. Warto pamiętać, że niektóre informacje łatwo zweryfikować. Zanim zdecydujemy się na publikację treści lub zdjęć w internecie, zastanówmy się, czy nie wzbudzi to czujności kontrolerów ZUS lub naszych pracodawców.

Co grozi pracownikowi za złamanie zasad zwolnienia lekarskiego?

  • Jeżeli kontrola wykaże, że w trakcie chorobowego pracownik łamał zasady zwolnienia, pracodawca może wstrzymać wypłatę wynagrodzenia za czas choroby, nie łamiąc przy tym prawa.
  • Zatrudniony może także stracić prawo do zasiłku wypłacanego przez ZUS na cały okres jego ważności. Od tej decyzji w ciągu miesiąca można złożyć odwołanie.
  • W przypadku stwierdzenia nietrafności w orzeczeniu lekarskim, np. ustalenia, że tak długie zwolnienie się nie należy, ZUS wydaje rozporządzenie o braku prawa do zasiłku. Następnie decyzja wysyłana jest do ubezpieczonego, a jej kopia do pracodawcy. Pracownik ma miesiąc na odwołanie się od tej decyzji do sądu.
  • Nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych i skutkować wypowiedzeniem umowy, a nawet rozwiązaniem umowy w trybie dyscyplinarnym.
 źródło: ZUS/poradnikpracownika.pl/conperio.pl

_____

zdrowie.radiozet.pl/π

Oceń