Otoskleroza, czyli choroba błędnika kostnego. Na czym polega?

05.06.2019
Aktualizacja: 07.06.2019 15:20
Otoskleroza powoduje utratę słuchu
fot. Shutterstock

Otoskleroza to choroba prowadząca do stopniowej utraty słuchu. Dotyka głównie młodych kobiet, często w okresie przemian hormonalnych (ciąża, karmienie piersią). Charakterystycznym objawem choroby, oprócz odczuwalnej utraty słuchu, są uporczywe szumy uszne. Dowiedz się, na czym polega otoskleroza i jak leczyć tę chorobę. 

Otoskleroza to choroba błędnika kostnego, która prowadzi do upośledzenia słuchu i uporczywych szumów usznych. 

Choroba w większości przypadków (nawet 90 proc.) dotyczy kobiet i to w młodym wieku. Niedosłuch pojawia się miedzy 15. a 45. rokiem życia i często bywa obustronny. Pogorszenie słuchu często następuje w czasie przemian hormonalnych u kobiet: podczas ciąży i karmienia piersią. Otoskleroza młodzieńcza rozwija się nawet u kilkuletnich dzieci i jest znacznie trudniejsza do leczenia.

Przyczyny otosklerozy

W wyniku otosklerozy dochodzi do przebudowy kostnej kapsuły błędnika bez współistniejących zmian w innych częściach czaszki czy szkieletu kostnego. Przebudowa ta przebiega w trzech fazach i ostatecznie doprowadza do ograniczenia ruchomości strzemiączka, a w konsekwencji do niedosłuchu przewodzeniowego.

Dokładna przyczyna otosklerozy jest nieznana. Uważa się jednak, że na rozwój choroby mają wpływ czynniki genetyczne (może występować rodzinnie)  i środowiskowe, a także infekcje wirusowe ucha (jako czynnik indukujący początek choroby). Jednak w wielu przypadkach nie udaje się ustalić czynnika, który wywołał otosklerozę. 

Objawy otosklerozy

Objawem otosklerozy jest narastający niedosłuch w jednym lub obu uszach, któremu towarzyszą szumy uszne i zawroty głowy. Charakterystyczną cechą otosklerozy jest brak odruchu strzemiączkowego, co oznacza zwiększenie wrażliwości ucha na głośne dźwięki.

Diagnozowanie otosklerozy

U osób, u których podejrzewa się otosklerozę, wykonuje się audiometrię tonalną. U chorych obserwuje się niedosłuch najczęściej o charakterze przewodzeniowym lub mieszanym z rezerwą ślimakową.

Choroba Meniere'a

Choroba Meniere'a to choroba ucha wewnętrznego, która prowadzi do pogorszenia się, a nawet utraty słuchu w jednym uchu lub obu uszach. Jest przyczyną ataków zawrotów głowy, szumów usznych, nadwrażliwości na dźwięki. To choroba nieuleczalna, postępująca, dotykająca ludzi w wieku 30-50 lat.

Istotnym badaniem jest również tomografia komputerowa kości skroniowej. Otosklerozę należy bowiem różnicować z innymi schorzeniami: przerwaniem ciągłości kosteczek słuchowych po urazie, wrodzonym unieruchomieniem kosteczek słuchowych, tympanosklerozą z unieruchomieniem kosteczek oraz chorobami układu kostnego, które dotyczą błędnika.

Leczenie otosklerozy

Niedosłuch leczy się operacyjnie. Zabieg ten nazywa się stapedotomią i polega na zastąpieniu nieruchomej kosteczki przez protezkę. Stapedotomia umożliwia przywrócenie prawidłowej funkcji łańcucha kosteczek słuchowych, eliminuje lub zmniejsza niedosłuch i w wielu przypadkach znosi całkowicie, lub osłabia szumy uszne. 

U większości osób po operacji następuje znaczna poprawa słuchu. Tylko w nielicznych przypadkach, nawet gdy operacja kończy się sukcesem, rezerwa ślimakowa po miesiącach czy latach wraca do punktu wyjścia. W takich przypadkach operację powtarza się.

Alternatywą dla leczenia operacyjnego jest aparat słuchowy. Jednak stały postęp choroby powoduje konieczność korzystania z coraz silniejszych urządzeń, a w końcu może doprowadzić do całkowitego braku efektów.

Warto wiedzieć

Zalecenia po operacji otosklerozy

Po zabiegu (po narkozie) mogą pojawić się zawroty głowy i nudności, które ustępują w ciągu pierwszych 2–3 dni. Po operacji pacjent musi pozostać kilka dni w szpitalu, a po całkowitym usunięciu opatrunku z ucha może odczuwać, że dźwięki są bardzo głośne. Jednak po kilku dniach zjawisko to ustąpi. Przez pewien czas po operacji pacjent powinien prowadzić oszczędzający tryb życia, przez miesiąc nie powinien moczy operowanego ucha.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: otolaryngology.pl; poradniklaryngologii.pl; whc.ifps.org.pl