Zamknij

Po czym poznać niewydolność serca?

18.11.2022
Aktualizacja: 18.11.2022 19:34

Duszność, męczliwość, obrzęki i uczucie silnego zmęczenia – te objawy mogą sugerować niewydolność serca. Dowiedz się, czym ona jest i dlaczego trzeba ją leczyć. 

Objawy niewydolności serca
fot. Shutterstock
  1. Po czym poznać niewydolność serca?
  2. Rodzaje niewydolności serca

Niewydolność serca to zespół kliniczny będący końcowym etapem wielu chorób sercowo-naczyniowych. Z danych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) wynika, że choroba ta stanowi coraz większy problem zdrowotny i społeczny w Europie. Obecnie jest ona jedyną chorobą układu sercowo-naczyniowego o wzrastającej częstości występowania, a ponadto najczęstszą i najkosztowniejszą przyczyną hospitalizacji pacjentów powyżej 65. roku życia.

Jest też chorobą o bardzo złych rokowaniach, zwłaszcza gdy nie można zastosować leczenia przyczynowego.

Przyczyn niewydolności może być wiele. Obecnie najczęstszymi – w Polsce oraz w Europie – są choroba niedokrwienna serca i nadciśnienie tętnicze.  Ale to nie jedyne przyczyny wymienić można również:

  • kardiomiopatie (uszkodzenie komórek mięśnia sercowego), m.in. w przebiegu chorób autoimmunologicznych, zaburzeń hormonalnych, infekcji,
  • wady zastawkowe serca, wady serca,
  • zaburzenia rytmu serca, najczęściej migotanie przedsionków.

Po czym poznać niewydolność serca?

Niewydolność serca to zespół typowych objawów, takich jak:

  • duszność (związana jest z zastojem płynu w płucach, w początkowej fazie choroby tylko przy wysiłku, później nawet przy zwykłych czynnościach, np. ubierania się, chodzenia po schodach czy wzięcia prysznica),
  • krótki oddech,
  • obrzęki kończyn dolnych, zwłaszcza wokół kostek (ustępują zwykle po nocnym wypoczynku),
  • męczliwość nawet przy prostych czynnościach,
  • obniżenie tolerancji wysiłku,
  • uczucia silnego zmęczenia w trakcie wysiłku lub w spoczynku,
  • ogólne osłabienie organizmu,
  • osłabienie mięśni,
  • zawroty głowy,
  • gromadzenie się płynu w jamie brzusznej oraz jamach opłucnowych (to efekt niewłaściwego usuwania z tkanek produktów przemiany materii),
  • przyrost masy ciała (powyżej 2 kg na tydzień),
  • powiększenie wątroby (będące oznaką gromadzenia się płynu),
  • brak apetytu,
  • nudności,
  • wzdęcia,
  • ból w prawym boku,
  • zwiększona częstotliwość i ilość oddawania moczu (zwłaszcza nocą),
  • ból głowy,
  • trudności z koncentracją, pamięcią i kojarzeniem,
  • senność, zwłaszcza po posiłku.

Do lekarza należy się zgłosić, gdy pojawią się pierwsze objawy niewydolności serca. Wielu chorych nie zgłasza się do lekarza lub nie decyduje się na podjęcie leczenia, co jest błędem, bo w takiej sytuacji choroba szybciej postępuje.
Wszystkie wymienione powyżej dolegliwości są związane z niewystarczającą ilością tlenu i składników odżywczych w tkankach. Serce nie jest w stanie prawidłowo pracować, więc przepływ krwi również jest słaby. To sprawia, że wszystkie narządy są nieodpowiednio odżywione, niedotlenione i tym samym gorzej funkcjonują.

Rodzaje niewydolności serca

Wyróżnia się kilka rodzajów niewydolności serca:

  • ostra (szybkie narastanie objawów niewydolności serca),
  • przewlekła (powolny przebieg),
  • prawokomorowa (gdy dominują objawy dysfunkcji prawego przedsionka i komory),
  • lewokomorowa (przeważają symptomy niewydolności lewego przedsionka i komory), obukomorowa,
  • skurczowa i rozkurczowa (w zależności od zaburzenia funkcji skurczowej lub rozkurczowej serca).

Objawy niewydolności serca we wszystkich przypadkach są do siebie zbliżone. Różnice można zauważyć w nasileniu dolegliwości, ale nie jest to regułą. Ustalenie typu niewydolności serca ma natomiast znaczenie w planowaniu ścieżki leczenia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: 

  • "Epidemia niewydolności serca — problem zdrowotny i społeczny starzejących się społeczeństw Polski i Europy", Danuta Karasek, Aldona Kubica, Władysław Sinkiewicz, Jan Błażejewski i Robert Bujak, Folia Cardiologica Excerpta 2008;3(5):242-248
  • "Wytyczne ESC dotyczące diagnostyki i leczenia ostrej i przewlekłej niewydolności serca w 2016 roku", Nowe wytyczne ESC/PTK/ESC/PCS, Kardiologia Polska 2016; 74, 10: 1037–1147