Żylaki nóg to nie tylko defekt kosmetyczny. Czy żylaki mogą zagrażać zdrowiu?

04.07.2018 14:37
Żylaki nóg to poszerzone i poskręcane żyły, które są widoczne gołym okiem i mają siną lub bardziej fioletową barwę
Fot. Shutterstock

Żylaki nóg to opuchnięte, powiększone żyły, które mają zwykle niebieski lub ciemnofioletowy kolor i obejmują powierzchnię kończyn dolnych. Żylaki mogą być poskręcane i wypukłe, często powodują ból, opuchliznę nóg i uczucie ich zmęczenia. Zaawansowane żylaki mogą prowadzić do przykrych powikłań, dlatego osoby, które mają skłonności do powstawania żylaków, powinny stosować odpowiednią profilaktykę i porozmawiać z lekarzem o dostępnych, najbezpieczniejszych metodach leczenia. Dowiedz się, dlaczego powstają żylaki i jak się ich pozbyć.

Żylaki nóg to żyły, które uległy nieodwracalnemu poszerzeniu i poskręcaniu. Występują u osób dorosłych i obejmują zwykle żyły powierzchowne (umiejscowione tuż pod skórą) i żyły łączące (naczynia żylne biegnące pomiędzy żyłami powierzchownymi a układem żył głębokich).

Żylaki można podzielić na:

  • teleangiektazje (pajączki naczyniowe), czyli poszerzone żyłki położone płytko w skórze. Pajączki uważane są za defekt kosmetyczny, bo niezwykle rzadko wywołują jakiekolwiek dolegliwości bólowe.
  • żylaki siatkowe, czyli siatkę krętych żyłek znajdujących się pod skórą, przeważnie pod kolanem lub na bocznej powierzchni łydki lub uda. Nie są to zmiany bolesne i rzadko powodują obrzęk, choć mogą stanowić defekt kosmetyczny.
  • żylaki głównych pni żylnych, występujące głównie na przyśrodkowej powierzchni kończyny (żylaki żyły odpiszczelowej) lub na tylnej powierzchni łydki (żylaki żyły odstrzałkowej). Gdy myślimy o żylakach nóg, to zazwyczaj mamy właśnie na myśli żylaki głównych pni żylnych. To one powodują ból, uczucie ciężkości nóg i obrzęki oraz inne dolegliwości tzw. przewlekłej niewydolności żylnej.

Przyczyny  żylaków

Teorii tłumaczących powstawanie żylaków jest wiele, choć większość badaczy zgadza się, że przyczyną są predyspozycje genetyczne. Główna przyczyna tkwi w zasadzie w genetycznie warunkowanych nieprawidłowościach zastawek żylnych lub zaburzeniach ściany żył.

Nieprawidłowości zastawek mogą spowodować, że krew, zamiast przepływać z układu powierzchniowego do głębokiego i dalej w kierunku serca, przedostaje się wstecznie do układu powierzchniowego. To niestety powoduje nadmierne rozciąganie, poszerzenie i wydłużenie żył, czego konsekwencją są właśnie żylaki.

Oprócz predyspozycji genetycznych warto zwrócić uwagę na inne czynniki (głównie środowiskowe), które znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia żylaków nóg.

Czynniki przyspieszające powstawanie żylaków:

  • długotrwałe stanie związane głównie z pracą zawodową;
  • nadwaga i otyłość;
  • dźwiganie ciężarów;
  • przebyte wcześniej urazy i operacje nogi;
  • długotrwała praca czy przebywanie w wysokiej temperaturze;
  • ciąża, ponieważ w tym okresie dochodzi do zwiększenia objętości krwi, ucisku na żyły przez powiększoną macicę. Na ścianę żył wpływają także hormony.

Zobacz także: Pokonaj żylaki bez operacji! Ćwiczenia na żylaki nóg

Objawy żylaków

Żylaki nóg to miękkie, sinawe uwypuklenia skóry na przebiegu żył. Żylakom towarzyszy zazwyczaj nasilające się pod koniec dnia uczucie ciężkości i ból nóg oraz obrzęki.

Osoby cierpiące na żylaki nóg skarżą się również na swędzenie skóry i silne skurcze mięśniowe pojawiające się głównie w nocy. U kobiet te dolegliwości mogą nasilać się w czasie menstruacji.

Niestety zaawansowane żylaki zwiększają ryzyko pojawiania się zapalenia żył powierzchownych objawiającego się silnym bólem, twardymi, wyczuwalnymi pod skórą zgrubieniami i pasmowatym zaczerwienieniem skóry w miejscu, gdzie znajduje się zapalenie żyły. Choć zapalenie żył jest bolesne i bardzo niekomfortowe, to zazwyczaj jest niegroźne. Leczenie zapalenia żylaków polega na podawaniu przez kilka tygodni heparyny, która zmniejsza krzepnięcie krwi oraz stosowaniu leków przeciwzapalnych.

Koniecznie zgłoś się do lekarza, gdy zauważysz nieustępujące, bolesne obrzęki łydki lub całej nogi, występujące często z różowym zabarwieniem, a także, gdy poczujesz nagłą duszność, ból w klatce piersiowej, którym może towarzyszyć krwioplucie. Wymienione objawy mogą wskazywać na zapalenie żył głębokich lub zatorowość płucną.

Rozpoznanie żylaków

Rozpoznanie żylaków nóg nie jest wcale trudne, bo powiększone i skręcone żyły są widoczne gołym okiem i wyczuwalne dotykiem.

Badania wykonuje się dodatkowo, by ustalić, gdzie znajduje się uszkodzona zastawka żylna (np. za pomocą testów opaskowych), a także w celu przyjrzenia się zarówno żyłom powierzchniowym, jak i głębokim (USG z kolorowym dopplerem), jeśli zachodzi podejrzenie przebytej zakrzepicy lub przed planowaną operacją żylaków.

Leczenie żylaków

Leczenie żylaków nóg obejmuje metody zachowawcze i chirurgiczne. Zastosowanie konkretnej metody leczenia uzależnione jest głównie od zaawansowania żylaków, towarzyszących im objawów oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Lekarz, biorąc pod uwagę te wszystkie czynniki, może zalecić leczenie tzw. zachowawcze lub zaproponować operację.

LECZENIE ZACHOWAWCZE ŻYLAKÓW polega na leczeniu objawów, nie sprawia jednak, że żylaki znikną. Leczenie objawowe polega głównie na stosowaniu tabletek i maści uszczelniających naczynia i stosowaniu preparatów zawierających m.in. diosminę, trokserutynę, rutozyd czy wyciąg z kasztanowca. Takie postępowanie ma na celu złagodzenie objawów i jest przydatne przy nasilonych obrzękach i uczuciu ciężkich nóg.

W łagodzeniu objawów i hamowaniu postępów choroby pomaga także systematyczne noszenie odpowiednio dobranych podkolanówek uciskowych. Należy jednak pamiętać, że takie produkty powinno się dobierać w porozumieniu z lekarzem. Podkolanówki mają różną siłę ucisku, a osoby z niektórymi chorobami towarzyszącymi (miażdżyca, niedokrwienie kończyn) w ogóle nie powinny stosować tego typu produktów na własną rękę.

LECZENIE ZABIEGOWE ŻYLAKÓW stosuje się w porozumieniu z lekarzem, który ocenia dodatkowo wyniki konkretnych badań (analiza USG). Często stosuje się skleroterapię, która polega na wstrzyknięciu związku chemicznego do światła żyły, co wywołuje kontrolowany odczyn ze strony ściany naczynia i powoduje następnie zarośnięcie żyły.

Inną metodą zabiegową jest laserowe usuwanie pajączków. Leczenie tą metodą jest popularniejsze i może być wykonywane w gabinecie dermatologicznym. Choć metoda jest skuteczna, to zwykle potrzeba wykonania wielu zabiegów, by efekt był widoczny. Metoda laserowa nie daje także gwarancji, że nie powstaną nowe zmiany.

Należy mieć na uwadze, że zarówno skleroterapia, jak i metoda laserowa stosowane są głównie w leczeniu pajączków lub drobnych żylaków lub uzupełniająco po usunięciu dużych pni żylnych.

LECZENIE OPERACYJNE ŻYLAKÓW przeprowadza się głównie u osób, u których występują powikłania związane z żylakami – stany zapalne żylaków, skóry, przebarwienia, niegojące się owrzodzenie, a także silne bóle uniemożliwiające normalne funkcjonowanie lub wykonywanie pracy.

Leczenie operacyjne nie chroni przed powstawaniem nowych żylaków, zwłaszcza gdy problem ma podłoże genetyczne. Operacja jest jednak wskazana u osób, u których występują powikłania w postaci stanu zapalnego skóry, niegojącego się owrzodzenia czy silnych dolegliwości, ponieważ stan ten może się pogarszać i zagrażać zdrowiu.

Operowanie niewielkich, niepowikłanych i niedających dolegliwości żylaków ma głównie wskazania kosmetyczne. Operacja żylaków, jak każda interwencja chirurgiczna, niesie za sobą pewne ryzyko, dlatego przed podjęciem decyzji warto omówić z lekarzem możliwość wystąpienia powikłań.

Zobacz także: Zakrzepica żylna atakuje znienacka. Jak rozpoznać objawy i leczyć chorobę?

Profilaktyka żylaków

Choć wielu czynników przyspieszających powstawanie żylaków nie da się uniknąć, to warto stosować się do pewnych zasad profilaktyki. O podstawowych zasadach warto pamiętać i stosować się do nich, zanim pojawią się pierwsze objawy żylaków.

Co robić, by opóźnić powstanie żylaków lub złagodzić ten proces?

  1. Jeśli możesz, unikaj długiego stania i często odpoczywaj z uniesionymi nogami.
  2. Unikaj noszenia obcisłych ubrań i butów na wysokim obcasie.
  3. Zamiast zwykłych, ciasnych podkolanówek zakładaj specjalne podkolanówki uciskowe, które zapobiegają żylakom.
  4. Staraj się zachować odpowiednią wagę, walcz z nadwagą i unikaj zaparć.
  5. Ogranicz lub całkowicie wyeliminuj spożywanie alkoholu, który może powodować poszerzanie żył.
  6. Unikaj zakładania nogi na nogę w czasie siedzenia i nie siedź na stopie podkurczonej nogi.
  7. Uprawiaj sport, często spaceruj, ale unikaj podnoszenia ciężarów.
  8. Nie bierz długich i gorących kąpieli, unikaj także intensywnego opalania, ponieważ pod wpływem ciepła żyły się rozszerzają.
  9. Jeśli masz pracę siedzącą, staraj się często napinać stopy i łydki, rób częste, krótkie przerwy na przespacerowanie się.

Źródło: zakrzepica.mp.pl; zakrzepica.mp.pl/zylaki;

________

zdrowie.radiozet.pl/nk