Okiem Eksperta: Żylaki nóg to problem nie tylko kosmetyczny

Aleksandra Supryn
11.09.2015
Aktualizacja: 19.03.2019 11:17
Okiem Eksperta: Żylaki nóg to problem nie tylko kosmetyczny
fot. Okiem Eksperta: Żylaki, czyli problem nie tylko kosmetyczny

Ponad 50 proc. ludzi po 45. roku życia ma problem z żylakami nóg. Te nieestetyczne, niebiesko-fioletowe zmiany występujące pod skórę łydek mogą być oznaką poważnych chorób żył. Sprawdź, kiedy pojawienie się żylaków powinno cię zaniepokoić i kiedy należy je skonsultować z lekarzem flebologiem. 

Nieestetyczne, niebiesko-fioletowe zmiany występujące najczęściej pod skórą łydek to żylaki. Ten estetyczny, ale przede wszystkim medyczny problem dotyka ponad 50 proc. osób po 45. roku życia. Częściej kobiet niż mężczyzn – u tych pierwszych teleangiektazje (potocznie zwane pajączkami) mogą pojawić się nawet przed 20. rokiem życia. 

Pajączki, czyli teleangiektazje – dlaczego powstają i kiedy iść do lekarza?

Te płytko położone, widoczne pod skórą nóg drobne żyłki to teleangiektazje (potoczna nazwa: pajączki). Ich pojawienie się ma związek ze starzeniem się skóry oraz urazami mechanicznymi. Stanowią one problem estetyczny, kosmetyczny, ale rzadko dają objawy bólowe. Znacznie częściej towarzyszy im uczucie ciężkości nóg, a nawet lekki obrzęk, pojawiający się po zbyt długim przebywaniu w pozycji stojącej.

Sygnałem ostrzegawczym, a zarazem pierwszym objawem pojawienia się pajączków, są nawracające skurcze lub drętwienie kończyn. Jeśli pojawią się dolegliwości bólowe, niezwiązane z wysiłkiem fizycznym, oraz nieuzasadniony świąd skóry, powinniśmy skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub flebologiem, czyli lekarzem specjalistą, zajmującym się diagnostyką i leczeniem chorób żył.

Zobacz także: Pokonaj żylaki bez operacji! Ćwiczenia na żylaki nóg

Żylaki objawem choroby żył – dlaczego powstają?

Żylaki głównych pni żylnych kończyn dolnych zalicza się do klinicznych objawów przewlekłej choroby żylnej. Opisuje się je jako odcinkowe, nadmierne rozszerzenie światła żyły, któremu zwykle towarzyszy wydłużenie się naczynia, powodujące jego kręty przebieg. Żylaki mogą czasami osiągać średnicę kilku centymetrów, a nawet łączyć się ze sobą, tworząc układ jam nazywany żylakiem zespolonym. Ściana żyły w miejscu zmienionym chorobowo staje się cienka, wiotka. Jeśli proces destrukcji jest zaawansowany, rozwija się w niej tkanka łączna włóknista powodującą stwardnienie naczynia.

Żylaki kończyn dolnych najczęściej są skutkiem niedomykalności lub zniszczenia zastawek (zapobiegają one cofaniu się krwi, która często płynie wbrew grawitacji ziemskiej). Gdy zastawki nie działają, siła grawitacji uniemożliwia płynny przepływ krwi do serca. Pojawiają się obrzęki i wybroczyny, które są rezultatem jej zalegania.

Objawem zaawansowanej, nieleczonej niewydolności żylnej są ból i obrzęki, uniemożliwiające normalne funkcjonowanie, a także przebarwienia skóry, zmiany zapalne oraz krwawiące owrzodzenia.

Jakie jeszcze mogą być przyczyny powstawania żylaków?

Przyczyna powstawania żylaków wciąż nie została w pełni poznana. Wiadomo jedynie, że istnieje kilka czynników mogących przyspieszyć rozwój tej choroby. Należą do nich:

  • czynniki genetyczne,
  • płeć (kobiety częściej chorują niż mężczyźni),
  • ciąże,
  • zaburzenia hormonalne oraz stosowanie doustnej antykoncepcji i hormonalnej terapii zastępczej,
  • brak aktywności fizycznej (zwłaszcza siedzenie po kilka, kilkanaście godzin dziennie),
  • wykonywanie zawodu związanego z wielogodzinnym staniem,
  • nadwaga, otyłość,
  • palenie papierosów, nadużywanie alkoholu,
  • noszenie obcisłych ubrań, a zwłaszcza skarpet, podkolanówek czy pończoch ze ścisłym ściągaczem,
  • chodzenie w butach na wysokich obcasach.

Polecamy: Antykoncepcja hormonalna nie dla każdej kobiety (przeciwwskazania)

Czy żylaki należy leczyć?

Mimo że problem chorób żył jest niezwykle powszechny, absolutnie nie można go lekceważyć. Nieleczone żylaki mogą prowadzić do groźnych powikłań. Należą do nich pęknięcia naczynia, obfite krwawienie, a ostatecznie tworzenie się skrzeplin, które mogą spowodować tragiczny w skutkach zator płucny.

Istnieje co najmniej pięć różnych metod leczenia żylaków. Począwszy od farmakoterapii stosowanej w mniej zaawansowanych przypadkach, a skończywszy na flebektomii, czyli chirurgicznym usunięciu zniszczonego fragmentu żyły.

Najpopularniejszymi lekami są preparaty zawierające dobesylan wapnia oraz diosminę, które w pewnym stopniu zwiększają wytrzymałość mechaniczną naczynia oraz zmniejszają przepuszczalność włośniczek odpowiedzialną za powstanie obrzęku.

Ostatnio coraz więcej pacjentów zgłasza się na zabieg skleroterapii, polegający na wstrzyknięciu do żył substancji zamykających ich światło. Co prawda skleroterapia nie jest zupełnie bezinwazyjna, jednak ma ogromną skuteczność w leczeniu żylaków małych i średnich.

Genów nie sposób oszukać

Jeżeli twoi krewni cierpią na żylaki, najpewniej i ty w pewnym momencie zauważysz podobne zmiany na swoich nogach. Wprawdzie umiarkowany wysiłek fizyczny, noszenie skarpet czy rajstop uciskowych może opóźnić ich wystąpienie, jednak wciąż podstawową kwestią pozostanie obserwacja swojego ciała. Pamiętaj, że zgłoszenie się do lekarza w odpowiednim momencie uchroni cię przed wieloma dokuczliwymi objawami czy powikłaniami.

Zobacz także: Zbadaj swoje geny i sprawdź, czy grozi Ci rak! UW uruchamia specjalny program

Katarzyna Plewka/ mk

Źródło: mp.pl, Interna Szczeklika - podręcznik chorób wewnętrznych, mayoclinic.org