Zamknij

Zakrzepica żył mózgowych CVT: jak rozpoznać objawy? Przyczyny zakrzepów

19.04.2021 16:20
Ból głowy
fot. Shutterstock

Silny ból głowy, zaburzenia świadomości, wymioty - te objawy mogą wskazywać na zakrzepicę żył mózgowych. Do powstania zakrzepów mogą prowadzić choroby, w tym nowotworowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, stany hematologiczne, a także przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej. Sprawdź, jak rozpoznać objawy CVT.

  1. Zakrzepica żył mózgowych a szczepienia przeciw COVID-19
  2. Zakrzepica żył mózgowych: przyczyny
  3. Zakrzepica żył mózgowych: objawy
  4. Zakrzepica żył mózgowych: badania
  5. Zakrzepica żył mózgowych: leczenie

Zakrzepica żył mózgowych, a w zasadzie zakrzepica zatok i żył mózgowia (cerebral vein and dural sinus thrombosis, CVT) to choroba rzadka, ale bardzo groźna. 

Stan ten charakteryzuje się obecnością skrzeplin krwi w zatokach opony twardej odprowadzających krew z mózgu, co zaburza lub całkowicie uniemożliwia odprowadzanie krwi.

Zakrzepica żył mózgowych a szczepienia przeciw COVID-19

Europejska Agencja Leków EMA zwraca uwagę pracownikom ochrony zdrowia i osobom otrzymującym szczepionkę, aby byli świadomi możliwości występowania bardzo rzadkich przypadków zakrzepów krwi w połączeniu z niskim poziomem płytek krwi, występującym w ciągu 2 tygodni po szczepieniu Vaxzevrią (dawniej AstraZeneca). Jak dotąd większość zgłoszonych przypadków wystąpiła u kobiet w wieku poniżej 60 lat w ciągu 2 tygodni po szczepieniu.

Skrzepy krwi zdiagnozowano w żyłach mózgu (zakrzepica żył mózgowych, CVST) i brzucha (zakrzepica żyły trzewnej) oraz w tętnicach, wraz z małą liczbą płytek krwi, czasami towarzyszyło temu krwawienie.

Jednym z prawdopodobnych wyjaśnień połączenia zakrzepów krwi i małej liczby płytek krwi jest odpowiedź immunologiczna prowadząca do stanu podobnego do tego, który czasami obserwuje się u pacjentów leczonych heparyną (małopłytkowość indukowana heparyną, HIT). PRAC zwrócił się o nowe badania i poprawki do trwających badań, aby dostarczyć więcej informacji i podejmie wszelkie dalsze niezbędne działania.

Pacjenci powinni natychmiast zgłosić się po pomoc medyczną, jeśli mają następujące objawy:

  • duszność,
  • ból w klatce piersiowej,
  • obrzęk nóg,
  • uporczywy ból brzucha,
  • objawy neurologiczne, w tym silne i uporczywe bóle głowy lub niewyraźne widzenie,
  • drobne plamy krwi pod skórą poza miejscem wstrzyknięcia.

EMA przypomina jednak, że COVID-19 wiąże się z ryzykiem hospitalizacji i zgonu. Zgłoszone połączenie zakrzepów krwi i małej liczby płytek krwi jest bardzo rzadkie, a ogólne korzyści ze szczepionki w zapobieganiu COVID-19 przeważają nad ryzykiem skutków ubocznych.ZOBACZ: Zakrzepy krwi: COVID-19 groźniejszy niż szczepionka

Zakrzepica żył mózgowych: przyczyny

Czynniki ryzyka rozwoju zakrzepicy żył mózgowych dzieli się na miejscowe i ogólnoustrojowe. Zakrzepicę mogą wywołać choroby, zakażenia, zaburzenia krzepnięcia krwi, a nawet zaburzenia hormonalne. Do czynników ryzyka zalicza się także zażywanie niektórych leków. 

Czynniki ryzyka rozwoju zakrzepicy żył mózgowych - miejscowe:

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • ropniaki i ropnie wenątrzczaszkowe,
  • zapalenie migdałków,
  • zapalenie ucha środkowego,
  • zmiany okołozębowe,
  • zmiany skórne na twarzy (ropnie),
  • urazy czaszki,
  • operacje neurochirurgiczne,
  • stany po chemioterapii,
  • nowotwory,
  • przetoki tętniczo-żylne,
  • malformacje żylne.

Czynniki ryzyka rozwoju zakrzepicy żył mózgowych - ogólnoustrojowe:

  • bakteryjne zapalenie wsierdzia,
  • posocznica,
  • gruźlica,
  • infekcje wirusowe,
  • infekcje bakteryjne,
  • toczeń,
  • sarkoidoza,
  • zapalenie tętnic,
  • zaburzenia hormonalne,
  • zaburzenia łaknienia,
  • zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej,
  • niewydolność serca.

Czynniki ryzyka rozwoju zakrzepicy żył mózgowych - leki:

  • estrogenowa lub androgenowa terapia zastępcza,
  • erytropoetyna,
  • kortykosteroidy,
  • kwas e-aminokaprynowy,
  • talidomid,
  • doustne środki antykoncepcyjne.

Ryzyko rozwoju zakrzepów żył mózgowy zwiększają zaburzenia hematologiczne, takie jak: czerwienica prawdziwa, niedokrwistość (anemia) sierpowata, pokrwotoczna, hemolityczna oraz zaburzenia krzepnięcia krwi.

Do czynników ryzyka zalicza się także ciążę o okres połogu.

Zakrzepica żył mózgowych: objawy

Najczęstszym objawem zakrzepica żył mózgowych (tj. zakrzepicy zatok i żył mózgowia CVT) właśnie ból głowy. Występuje w około 95 proc. przypadków.

Ból głowy opisywany jest jako opasujący, czasem dobrze zlokalizowany, rzadziej pulsujący.

Oprócz bólu głowy występują też inne objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego: wymioty, obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, niedowład nerwu twarzowego. Mogą też występować: ból ucha, bóle zębów, twarzy, obrzęk okolicy zausznej, gorączka, objawy oponowe.

U niektórych chorych występują też objawy neurologiczne, takie jak: niedowłady, zaburzenia mowy, zaburzenia świadomości, niedowidzenie, ataksja, drgawki.

Zakrzepica żył głębokich mózgowia jest zwykle związana z zaburzeniami świadomości. Natomiast typowym objawem zakrzepicy zatoki jamistej jest bolesny wytrzeszcz gałki ocznej i obrzęk twarzy.

Zakrzepica żył mózgowych: badania

Podejrzenie CVT powinny nasuwać bóle głowy oraz objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego, zwłaszcza u młodych pacjentów. Jest to jednak stan trudny do rozpoznania. Niewiele osób słyszało o zakrzepicy żył mózgowych, nie są też powszechnie znane objawy CVT.

Często pacjenci trafiają do szpitala w czasie, gdy dochodzi już do powikłań w postaci udaru lub po napadzie drgawek i zaburzeń świadomości.

Podstawowym badaniem wykonywanym przy podejrzeniu zakrzepicy zatok i żył mózgowych jest tomografia komputerowa i/lub rezonans magnetyczny z wenografią.

U pacjentów z podejrzeniem CVT wykonuje się też podstawowe badania krwi (morfologię, badania biochemiczne, czas protrombinowy, APTT), a także badania przesiewowe w kierunku potencjanych czynników predysponujących (np. infekcje, choroby zapalne).

Zakrzepica żył mózgowych: leczenie

Metody leczenia zakrzepicy żył mózgowych obejmują stosowanie leków przeciwkrzepliwych, takich jak heparyna niefrakcjonowana i drobnocząsteczkowa, leczenie antykoagulacyjne oraz objawowe, obejmujące leki przeciwpadaczkowe i obniżające podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.

W wielu przypadkach choroba przebiega podostro i możliwa jest samoistna rekanalizacja niedrożnego naczynia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ''Zakrzepica zatok i żył mózgowia – rozpoznawanie i leczenie'' autorstwa Haliny Sienkiewicz-Jarosz z I Kliniki Neurologicznej, Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (podyplomie.pl), gov.pl