Podciśnienie to obniżone ciśnienie krwi. Czy hipotonia jest groźna?

14.06.2019
Aktualizacja: 14.06.2019 16:29
Badanie ciśnienia krwi
fot. Shutterstock

Podciśnienie to przewlekłe niedociśnienie, czyli sytuacja, gdy człowiek ma wciąż zbyt niskie ciśnienie i z tego powodu doświadcza przykrych objawów, takich jak ciągłe zmęczenie, senność, bóle głowy, problemy z koncentracją. Niedociśnienie może występować samoistnie, ale może być również wynikiem chorób tarczycy lub układu krążenia.

Hipotonia, zwana również podciśnieniem tętniczym, to stan, w którym u człowieka występuje niższa, niż zakłada, norma ciśnienie krwi. Nadciśnienie tętnicze, w przeciwieństwie do niedociśnienia, jest dobrze scharakteryzowaną chorobą. Brakuje natomiast jasnych kryteriów rozpoznawania niedociśnienia. Przyjmuje się, że hipotonia występuje wtedy, gdy u osób dorosłych ciśnienie skurczowe spada poniżej 90 mm Hg, średnie ciśnienie tętnicze poniżej 60 mm Hg lub spadek tych wartości ciśnienia o ponad 40 mm Hg w odniesieniu do wartości typowych dla danego pacjenta. 

Hipotonia: przyczyny

Hipotonię, czyli niedociśnienie, dzieli się na trzy rodzaje:

Niedociśnienie pierwotne: to hipotonia samoistna rozpoznawana wtedy, gdy przewlekle utrzymują się niskie wartości ciśnienia tętniczego krwi, których przyczyny nie udaje się ustalić. To najczęstsza postać niedociśnienia. Dotyczy zwykle osób w okresie dojrzewania i w wieku średnim oraz młodych kobiet o szczupłej budowie ciała, często występuje rodzinnie.

Niedociśnienie ortostatyczne: to nagły spadek ciśnienia u osób z prawidłowym ciśnieniem lub nawet nadciśnieniem tętniczym, występujący na skutek szybkiego przejścia z pozycji leżącej do stojącej lub przy dłuższej pionizacji. U takich osób dochodzi do zaburzeń regulacji krążenia przy zmianie pozycji ciała: krew gromadzi się w kończynach dolnych i jamie brzusznej, co prowadzi do jej zmniejszonego odpływu w kierunku serca, zmniejszenia minutowej objętości wyrzutowej serca i w konsekwencji do nagłego spadku ciśnienia.

Niedociśnienie wtórne: to objaw innej przewlekłej choroby. Wśród najczęstszych przyczyn wtórnego niedociśnienia wymienia się niewydolność układu krążenia, zaburzenia rytmu serca, zwężenie ujścia aortalnego, nadciśnienie płucne, zaciskające zapalenie osierdzia, hipowolemię, wstrząs, przyjmowanie leków działających hipotensyjnie, zaburzenie hormonalne.

Ciśnienie skurczowe i rozkurczowe spada z wielu powodów. Niektórzy są naturalnie niskociśnieniowcami, u innych jest to efekt zażywania leków lub choroby. Do znacznego obniżeniu ciśnienia mogą doprowadzić wymioty lub biegunki, obfite pocenie się, długotrwałe leżenie w łóżku. Sytuację pogarszać może także głód, a nawet bardzo obfity posiłek.

Hipotonia: objawy

Niskociśnieniowcy, gdy na horyzoncie czai się niż atmosferyczny, czują się bardzo źle. Odczuwają ciągłe znużenie, osłabienie i senność. Większym lub gwałtownym spadkom ciśnienia towarzyszyć mogą omdlenie i drgawki.

Niskiemu ciśnieniu towarzyszą zwykle takie objawy, jak:

  • zwiększona senność,
  • osłabienie,
  • omdlenia,
  • zmniejszona wydolność fizyczna,
  • szybka męczliwość,
  • zaburzenia koncentracji,
  • bóle głowy,
  • szum w uszach,
  • zawroty głowy i mroczki przed oczami,
  • nastroje depresyjne,
  • wewnętrzny niepokój,
  • zaburzenia snu,
  • ziębnięcie rąk i stóp,
  • kołatanie serca,
  • bóle i uczucie ucisku w okolicy zamostkowej. 

Występowanie wskazanych powyżej dolegliwości powinno skłonić do wizyty u lekarza i zbadania ciśnienia krwi.

Hipotonia: leczenie

Bezobjawowe niedociśnienie tętnicze nie wymaga leczenia. Według wytycznych Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego leczenia nie wymaga obniżone ciśnienie tętnicze w przebiegu przewlekłej niewydolności krążenia, jeśli nie powoduje niekorzystnych subiektywnych objawów.

Jednak bardzo niskie ciśnienie nie pozostaje bez wpływu na organizm. Nadmierny spadek ciśnienia tętniczego krwi może bowiem prowadzić do niedotlenienia narządów. Leczenie hipotonii polega na przyjmowaniu leków stosowanych w niewydolności serca. Samoistna hipotonia w odróżnieniu od nadciśnienia tętniczego wiąże się z lepszym rokowaniem i zwykle nie wymaga podejmowania drastycznych kroków. Natomiast hipotonia ortostatyczna pogarsza rokowanie i śmiertelność osób nią dotkniętych.

W terapii hipotonii ortostatycznej duży nacisk kładzie się na postępowanie niefarmakologiczne: stosowanie odpowiedniej diety, wypijanie dużej ilości płynów, podejmowanie aktywności fizycznej, prysznice naprzemienne, siedzenie z nogą założoną na nogę, noszenie pończoch uciskowych lub elastycznych bandaży uciskowych. Leczenie farmakologiczne stosuje się dopiero wtedy, gdy inne metody nie przynoszą zadowalających rezultatów.

Warto wiedzieć

Spadło Ci ciśnienie?

W sytuacji dużego spadku ciśnienia należy zażyć doraźnie lek podnoszący ciśnienie. Można także wypić szklankę wody albo kawę lub zjeść słoną przekąskę.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: czytelniamedyczna.pl; podyplomie.pl