Zamknij

Ta czynność może uchronić cię przed udarem mózgu. Wykonuj ją codziennie

11.05.2021
Aktualizacja: 11.05.2021 15:45
Pomiar tętna może zapobiec udarowi mózgu
fot. Bernd Leitner Fotodesign/EAST NEWS

Migotanie przedsionków może prowadzić do udaru mózgu. Regularny pomiar tętna pozwala wykryć chorobę odpowiednio wcześnie. Dowiedz się, jak zrobić prawidłowy pomiar tętna.

  1. Na czym polega migotanie przedsionków i co ma wspólnego z udarem?
  2. Jak prawidłowo mierzyć tętno?
  3. Jakie objawy mogą sugerować migotanie przedsionków?
  4. Migotanie przedsionków – co może być przyczyną?

Regularne samodzielne pomiary tętna są niezwykle pomocne w wykrywaniu migotania przedsionków – najczęstszej arytmii serca, która znacznie zwiększa ryzyko udaru mózgu. W Polsce żyje około 700 tys. osób z zaburzeniem rytmu serca. Częstość występowania migotania przedsionków wzrasta z wiekiem – po 65. roku życia jest ono obecne u co czwartej osoby.

Na czym polega migotanie przedsionków i co ma wspólnego z udarem?

U osób z arytmią przedsionki serca kurczą się w sposób nieuporządkowany i bardzo szybko. W rezultacie nie opróżniają się całkowicie z krwi. Mogą się w nich tworzyć mikroskrzepliny.

– Jeśli taka mikroskrzeplina oderwie się z zakamarków, uchyłków przedsionka i popłynie z prądem krwi, może spowodować zamknięcie naczynia w mózgu i doprowadzić do udaru mózgu – powikłania, którego najbardziej się boimy – tłumaczy prof. Przemysław Mitkowski z I Kliniki Kardiologii w Poznaniu, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i dodaje: – Migotanie przedsionków aż pięciokrotnie zwiększa ryzyko niedokrwiennego udaru mózgu. W dodatku udary będące konsekwencją migotania przedsionków mają szczególnie ciężki przebieg i mogą doprowadzić do poważnej niepełnosprawności u pacjenta.

Z tego powodu zapobieganie udarom mózgu jest kluczowe u osób z migotaniem przedsionków. Skuteczne w profilaktyce udaru mózgu jest regularne, codzienne mierzenie tętna, zwłaszcza u osób po 65. roku życia.

Jak prawidłowo mierzyć tętno?

Aby zmierzyć tętno, najlepiej położyć drugi, trzeci i czwarty palec dłoni w niewielkim wgłębieniu na wewnętrznej stronie przedramienia (blisko kciuka), tam, gdzie przebiega tętnica promieniowa. Siła ucisku powinna być niewielka, wtedy puls wyczujemy pod palcami. Należy policzyć uderzenia w ciągu 30 sekund. Tę liczbę pomnożyć przez 2 i wówczas uzyskamy częstotliwość uderzeń „na minutę”.

– Zachęcamy pacjentów, żeby wsłuchiwali się w swoje serce i regularnie badali sobie tętno. Jeżeli częstotliwość rytmu przekracza 110 w spoczynku, to powinniśmy pomyśleć o dokładnej diagnostyce w kierunku występowania migotania przedsionków, w szczególności, gdy jest to rytm niemiarowy, na przykład pacjent czuje, jakby miał przerwy w biciu serca, a potem bardzo szybką częstotliwość fali tętna – tłumaczy prof. Mitkowski. I dodaje, że sama nieregularność pulsu nie pozwala na rozpoznanie migotania przedsionków, ale pozwala wyselekcjonować pacjentów, u których należy rozpocząć bardziej szczegółową diagnostykę w kierunku migotania przedsionków. Jej podstawę stanowią różne formy rejestracji EKG, w tym klasyczny 12-odprowadzeniowy zapis.

Jakie objawy mogą sugerować migotanie przedsionków?

Większość osób z migotaniem przedsionków odczuwa szybkie nierówne bicie serca, któremu mogą towarzyszyć:

– Osoba z migotaniem przedsionków może mieć też ograniczenie tolerancji wysiłku fizycznego, bardzo szybko się męczyć – tłumaczy prof. Janina Stępińska, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego w latach 2011-13 i dodaje: – Niestety, co najmniej 30 proc. osób z migotaniem przedsionków nie odczuwa objawów tej arytmii. Tymczasem nawet krótko trwające napady migotania mogą doprowadzić do udaru mózgu.

Migotanie przedsionków – co może być przyczyną?

Migotaniu przedsionków można zapobiegać.

– Ważnym elementem jest leczenie wszystkich zaburzeń i chorób, w których ta arytmia występuje częściej m.in. nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, niewydolności serca, cukrzycy. Warto także zaprzestać spożywania alkoholu w nadmiarze, nie palić papierosów, kontrolować stężenie cholesterolu we krwi, aby nie dopuścić do rozwoju miażdżycy naczyń lub spowolnić jej rozwój – tłumaczy prof. Stępińska. I dodała, że konieczne jest także utrzymywanie prawidłowej masy ciała. Nadwaga i otyłość znacznie zwiększają ryzyko wystąpienia migotania przedsionków, a także utrudniają jego leczenie.

– Trzeba pamiętać, że udar mózgu to choroba nie tylko konkretnego pacjenta, ale choroba całej rodziny, istotnie zmieniająca jej życie. Udar to najczęstsza przyczyna niesprawności osób dorosłych. Dodatkowo gigantyczne koszty dla systemu ochrony zdrowia. Nie tylko leczenie i rehabilitacja pacjentów po udarze obciążają budżet i rodzinę. Najczęściej pacjent po udarze nie pracuje, ale też nie pracuje krewny, który musi się nim zająć. Dlatego korzyści z prewencji udarów mózgu są ogromne – powiedziała prof. Stępińska.

A prof. Mitkowski dodał: – Mamy obecnie bardzo skuteczne środki: nowoczesne leki przeciwkrzepliwe, łatwe do stosowania i wysoce efektywne. Te leki znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia udaru u chorych z migotaniem przedsionków.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: PAP