Małopłytkowość, czyli mała ilość płytek krwi. Jak się objawia?

12.04.2019
Aktualizacja: 12.04.2019 15:29
Małopłytkowość to mała ilość płytek krwi
fot. Shutterstock

Małopłytkowość, czyli mała ilość płytek krwi, to choroba poważna. Może bowiem prowadzić do zagrażających zdrowiu i życiu krwotoków. Pierwszymi objawami małopłytkowości są zasinienia pod oczami, skłonność do wybroczyn na skórze, a także krwawienia z nosa i obfite miesiączki. Nieleczona małopłytkowość może prowadzić do powikłań w postaci krwotoków wewnątrzczaszkowych i  z układu pokarmowego.

Małopłytkowość to zaburzenie, które cechuje nieprawidłowo mała liczba płytek krwi. Trombocyty, jak inne krwinki, powstają w szpiku kostnym. 

Płytki krwi, czyli trombocyty, są jednym z podstawowych składników krwi. Płytki odgrywają kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi i tworzenia się strupa (zasklepiania rany). Dlatego ich niedobór zaburza proces krzepnięcia i może prowadzić do krwotoków. 

Prawidłowe krzepnięcie krwi uzależnione jest od wielu procesów. Krzepnięcie uwarunkowane jest prawidłowym tworzeniem się skrzepów i warunkami zapewniającymi płynność krwi w naczyniach krwionośnych. Nieprawidłowości w działaniu tych procesów mogą powodować zwiększenie gęstości krwi albo jej rozrzedzenie. Tylko idealna równowaga pomiędzy tymi zjawiskami warunkuje prawidłowe krzepnięcie krwi.

Przyczyny małopłytkowości

Mała liczba płytek krwi może być wynikiem niedostatecznej produkcji płytek krwi w szpiku kostnym: wrodzonej lub nabytej, na przykład u chorych z niedokrwistością aplastyczną, włóknieniem szpiku, chorobą nowotworową.

Małopłytkowość może być również efektem nadmiernego usuwania płytek z krążenia na skutek działania przeciwciał, jest to małopłytkowość immunologiczna. Występuje wtedy, gdy organizm nieprawidłowo rozpoznaje płytki krwi i traktuje je jako obcy element, próbując unieszkodliwić.

Wśród innych, nieimmunologicznych, przyczyn małopłytkowości wyróżnia się m.in. zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) oraz zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS). Kolejnym powodem małej ilości płytek bywa zwiększony wychwyt i niszczenie płytek krwi przez nieprawidłowo funkcjonującą śledzionę.

ZOBACZ: Białaczkę łatwo pomylić z innymi chorobami. Jak rozpoznać ostrą i przewlekłą białaczkę?

Objawy małopłytkowości

Objawy małopłytkowości zauważalne są dopiero wtedy, gdy liczba płytek znacznie spadnie, poniżej 30 000/µl. Najczęściej u chorych zaczynają występować krwotoki z nosa, przedłużające się, obfite miesiączki, długotrwałe krwawienie po wyrwaniu zęba, a także większa skłonność do występowania sińców i wybroczyn na skórze.

Do charakterystycznych objawów małopłytkowości zalicza się także krwawienia z dziąseł, dróg moczowych i dróg rodnych u kobiet. Do ciężkich powikłań, które na szczęście nie występują często, zalicza się: krwawienia z przewodu pokarmowego (wymioty z krwią, wymioty fusowatą treścią, bardzo ciemne stolce) lub wewnątrzczaszkowe (zawroty głowy, drętwienie ciała lub kończyn, niedowłady kończyn, zaburzenia mowy).

Objawy małopłytkowości mogą występować przewlekle lub napadowo (nagle).

Diagnozowanie małopłytkowości

Podstawowym badaniem oceniającym ilość płytek krwi jest morfologia krwi. Po stwierdzeniu małopłytkowości za pomocą morfologii wykonuje się badania, które mają wskazać jej przyczynę. W większości przypadków wykonuje się badanie szpiku kostnego, dzięki czemu można zobaczyć, jak u danej osoby przebiega proces produkcji krwi. 

Leczenie małopłytkowości

Celem leczenia jest zabezpieczenie osoby chorej przed groźnym krwawieniem. Leczy się przyczynę małopłytkowości, nie samą małopłytkowość. 

Postępowanie lecznicze obejmuje:

  • odstawienie leków, które mogą wywoływać małopłytkowość;
  • przetoczenie koncentratu krwi, w przypadku stwierdzenia bardzo małej ilości płytek;
  • stosowanie glikokortykosteroidów, które mogą powodować stopniowe zwiększenie liczby płytek;
  • stosowanie dożylnego preparatu immunoglobulin;
  • stosowanie leków immunosupresyjnych;
  • usunięcie śledziony (w niektórych przypadkach);
  • przeszczep szpiku kostnego u osób z wrodzoną małopłytkowością. 

Małopłytkowość to choroba przewlekła, a jej leczenie opiera się głównie na ograniczeniu objawów i zapobieganiu powikłaniom.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl