Hiperurykemia, czyli zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi

26.06.2019
Aktualizacja: 26.06.2019 14:28
badanie laboratoryjne krwi
fot. Shutterstock

Hiperurykemia to stan podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi. Najczęstszą konsekwencją hiperurykemii jest dna moczanowa, ale nie jest to wcale jedyna choroba towarzysząca wysokim stężeniom kwasu moczowego. Osoby z hiperurykemią narażone są na choroby serca i naczyń. 

Hiperurykiemią określa się zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi.

Kwas moczowy jest produktem końcowym metabolizmu puryn — substancji szkodliwych dla organizmu. Kwas moczowy powinien ulec wydaleniu przez nerki, to właśnie z moczem wydalana jest jego największa część. W niewielkim stopniu kwas moczowy może być wydalany przez jelita. Jeśli organizm pracuje prawidłowo, kwas moczowy jest regularnie wydalany. Natomiast, jeśli dochodzi do jego gromadzenia się, świadczy to zwykle o niewydolności narządów, nieodpowiedniej ich pracy. Nagromadzenie kwasu moczowego w organizmie skutkuje poważnymi powikłaniami zdrowotnymi. 

Przyczyny hiperurykiemii

Hiperurykemia może być powodowana nadmiernym wytwarzaniem kwasu moczowego lub zmniejszonym wydalaniem kwasu przez nerki, lub wysokim poziomem fruktozy w diecie. Głównym zwiększonego stężenia kwasu moczowego we krwi jest jednak problem z wydalaniem tej substancji.

Hiperurykemia występuje najczęściej w dnie moczanowej, niewydolności nerek, zespole rozpadu guza, zespole Lescha-Nyhana oraz podczas leczenia niektórymi lekami moczopędnymi.

Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi może być wynikiem:

  • nadciśnienia tętniczego;
  • stosowania niektórych leków (np. diuretyków pętlowych i tiazydowych, cyklosporyny, kwasu acetylosalicylowego czy etambutolu);
  • spożywania pokarmów bogatych w puryny (np. czerwonego mięsa);
  • niedoczynności tarczycy;
  • niewydolności nerek;
  • nadmiernego spożywania alkoholu;
  • otyłości.

Objawy hiperurykemii

Na skutek hiperurykemii, czyli podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi, może dojść do uszkodzenia śródbłonka naczyń i zwiększenia ryzyka problemów z krążeniem, bo kwas moczowy działa zapalnie i uszkadza śródbłonek w całym ludzkim organizmie. Osoby z hiperurykiemią mogą zatem wcale nie chorować na dnę moczanową, ale mają zwiększone ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego.

Najczęstszym objawem wysokiego stężenia kwasu moczowego we krwi są ataki dny moczanowej charakteryzujące się bólem stawów. Innym częstym następstwem jest kamica nerkowa, która również charakteryzuje się atakami kolki nerkowej. Niestety uszkadzające działanie kwasu na śródbłonek zaczyna się zwykle znacznie wcześniej, zanim jeszcze pojawią się jakiekolwiek objawy. Hiperurykiemia może przez długi czas pozostawać w utajeniu.

Warto również pamiętać, że dna moczanowa to jeden z elementów tzw. zespołu metabolicznego. Jest to zespół kilku czynników (otyłość, dna moczanowa, nadciśnienie i cukrzyca) działających niekorzystnie na serce, ale i na mózg czy nerki. Zatem osoba chora na dnę moczanową może mieć także problemy sercowo-naczyniowe czy metaboliczne (cukrzyca) i odwrotnie osoby chore na nadciśnienie, cukrzycę czy nerki nie muszą chorować na dnę, choć choroby te są ze sobą powiązane, szczególnie gdy dotyczą osób z hiperurykemią.

  • Niektóre osoby z podwyższonym poziomem kwasu moczowego we krwi nie odczuwają żadnych objawów i nie cierpią na poważne schorzenia. Konsekwencje hiperurykiemii zależą od stężenia kwasu moczowego we krwi.

Diagnozowanie hiperurykemii

Hiperurykemię stwierdzić można po zbadaniu stężenia kwasu moczowego we krwi. Badania wykonuje się z próbki krwi, a czasami również z moczu. Hiperurykemię rozpoznaje się powyżej 420 µmol/l (>7 mg/dl).

Leczenie hiperurukiemii

Założeniem leczenia hiperurykemii jest profilaktyka, która obejmuje zarówno przyjmowanie leków obniżających stężenie kwasu moczowego, jak i stosowanie odpowiedniej diety. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.