Wszczepienie by passów (bajpasów) serca: na czym polega? Wskazania

24.09.2019
Aktualizacja: 24.09.2019 16:10
Choroba mięśnia sercowego
fot. Shutterstock

Wszczepienie by passów, czyli zabieg pomostowania aortalno-wieńcowego przeprowadzany jest u osób chorych na zaawansowaną chorobę niedokrwienną serca w sytuacji wystąpienia krytycznego zwężenia lub niedrożności jednej z głównych tętnic wieńcowych. 

By passy (bajpasy) serca, czyli  bezpośrednia rewaskularyzacja mięśnia sercowego lub pomostowanie aortalno-wieńcowe to operacja kardiochirurgiczna, która polega na umożliwieniu właściwego przepływu krwi z aorty do zwężonych lub zamkniętych tętnic wieńcowych serca za pomocą wytworzenia połączeń z pobranych żył chorego, lub tętnicy z wnętrza klatki piersiowej. Dzięki wszczepieniu by passów umożliwiony lub ułatwiony jest przepływ krwi do serca.

By passy serca: wskazania do operacji

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (by passy) to zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanej choroby niedokrwiennej serca. Wskazaniem jest rozpoznana dławica piersiowa, wtedy zabieg wykonuje się w celu zapobiegania zawałowi serca. Operacja wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych wykonywana jest u osób z chorobą wieńcową, u których nie można uzyskać poprawy ukrwienia mięśnia sercowego poprzez wykonanie angioplastyki wieńcowej.

Do zabiegu kwalifikuje pacjenta lekarz po wcześniejszej koronarografii. Kwalifikacja opiera się na ocenie zaawansowania zmian w tętnicach, ogólnego stanu zdrowia. 

By passy serca: przebieg operacji

Chociaż operacja wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych jest poważna i skomplikowana to obarczona jest niewielkim ryzykiem powikłań i zgonu w czasie operacji. Ryzyko szacuje się na kilka procent.

Na czym polega operacja wszczepienia by passów? Tradycyjne by passy (CABG) polegają na przecięciu mostka, zatrzymaniu pracy serca oraz przetoczeniu krwi. W lepiej wyposażonych i przeszkolonych ośrodkach można w pewnych sytuacjach wykonać operację bez zatrzymania akcji serca i krążenia pozaustrojowego (OPCAB). Można też zastosować mikroinwazyjną technikę z mniejszych cięć między żebrami z użyciem wideotorakoskopii (MIDCAB). Można nawet uniknąć przetaczania krwi.

Zabieg rozpoczyna się od nacięcia mostka, bo pozwala to na uwidocznienie serca. Następnie zatrzymuje się akcje serca, a jego funkcję przejmuje maszyna. Wcześniej pobrane żyły (naczynia pobiera się z podudzia) wszywa się do aorty i zastępuje tym samym zwężone lub zamknięte miejsca w tętnicach wieńcowych. Na koniec przywraca się pracę serca i zszywa klatkę piersiową.

Cała operacja trwa nawet 4-5 godzin. Chory musi pozostać w szpitalu przez kilka następnych dni, czeka go również kilkutygodniowa rehabilitacja.

Warto jednak wiedzieć, że wszczepienie by passów nie leczy choroby, a jedynie naprawia jej skutki. Pomimo wszczepienia by passów choroba może postępować, mogą powstawać nowe zwężenia w innych tętnicach, lub w miejscu wszycia by passów. Dlatego pacjent nie powinien przerywać leczenia. Ważne są również regularne kontrole lekarskie. 

Ważne

By passy serca: powikłania

Wszczepienie by passów to duży zabieg operacyjny obarczony ryzykiem, choć niewielkim w stosunku do skali operacji. U niektórych ludzi może dojść do zawału serca, udaru mózgu lub zgonu w trakcie zabiegu, lub krótko po nim. Ryzyko powikłań rośnie wraz z wiekiem i jest również związane ze współistnieniem chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca.

By passy serca: rehabilitacja po operacji

Rehabilitacja po wszczepieniu by passów jest niezwykle ważna. Opiera się na zdrowej diecie, unikaniu nadmiernych stresów i używek. 

W pierwszym okresie po operacji, gdy pacjent jest w szpitalu, najważniejsze jest przeciwdziałanie powstawaniu zatorów, powikłań płucnych. Pacjenci wykonują ćwiczenia oddechowe, stosuje się oklepywanie płuc, pobudzanie usuwania zalegającej wydzieliny.

Po wypisaniu ze szpitala przez następne kilka tygodni zaleca się wykonywanie ćwiczeń poprawiających kondycję. Najlepiej sprawdza się pływanie, jazda na rowerze stacjonarnym. W późniejszym okresie aktywność fizyczną można zwiększyć i poszerzyć np. o nordic walking i szybkie marsze.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.